
Een opleiding zoeken in Vlaanderen begint met de juiste wegwijzer. Kiest u een studierichting na het secundair, wilt u zich als werknemer bijscholen of zoekt u als werkzoekende een nieuwe richting? Dan helpen diensten zoals Onderwijskiezer, de Leerwinkel en de VDAB u op weg. Ook het volwassenenonderwijs en de sectorfondsen bieden veel opleidingen aan, vaak tegen een lage prijs. Hieronder leest u wie wat doet en welke steun er bestaat voor studenten en volwassenen die opnieuw willen leren.
Onderwijskiezer: de online gids voor uw studiekeuze
Onderwijskiezer is een website van de centra voor leerlingenbegeleiding (CLB). U vindt er een overzicht van het hele Vlaamse onderwijsaanbod: de studierichtingen in het secundair, de opleidingen in het hoger onderwijs en het volwassenenonderwijs, met de scholen die ze aanbieden.
Naast de zoekfunctie biedt Onderwijskiezer ook tests en vragenlijsten rond interesses en studiekeuze. Die helpen u ontdekken welke richtingen bij u passen. Voor een persoonlijk gesprek over uw keuze kunnen leerlingen en hun ouders terecht bij het CLB van hun school.
Een studiekeuzetest op Onderwijskiezer
Wie twijfelt, begint best met de online tests van Onderwijskiezer. Daarmee verkennen jongeren hun interesses, en via vragenlijsten peilen ze naar hun studiemotivatie en studiemethode.
Een studiekeuze voor het hoger onderwijs
Wie na het secundair verder wil studeren, kan op Onderwijskiezer de bachelors en masters van hogescholen en universiteiten vergelijken. Let ook op uw leerkrediet, het tegoed van 140 studiepunten waarmee u in het hoger onderwijs start, en de kosten van een studie: met een studietoelage van de Vlaamse overheid kunt u onder voorwaarden een deel van die kosten laten betalen.
Als volwassene nog hoger onderwijs volgen
Ook later in uw loopbaan kunt u nog een bachelor of master volgen. Onderwijskiezer heeft daarvoor een apart luik voor volwassenen, met het aanbod van de centra voor basiseducatie, de centra voor volwassenenonderwijs en het flexibel hoger onderwijs, dat u makkelijker met een job of een gezin combineert.
De Leerwinkel: gratis advies voor volwassenen
Een Leerwinkel helpt volwassenen die opnieuw willen leren maar niet goed weten hoe of waar. U krijgt er gratis en onafhankelijk advies over opleidingen, cursussen en trajecten, afgestemd op uw persoonlijke leervraag.
Samen met een begeleider zoekt u uit welke opleiding past en welke drempels er zijn, zoals de kostprijs, de verplaatsing of de taal. Leerwinkels bestaan niet in elke regio: kijk bij uw gemeente of provincie welke dienst bij u in de buurt dat leer- en loopbaanadvies geeft. Volgens de Vlaamse overheid zijn er op dit moment Leerwinkels in Brussel, Genk, Gent (De Stap), Mechelen en West-Vlaanderen.
Volwassenenonderwijs en avondschool
Wilt u als volwassene een diploma halen, een taal leren of een beroep aanleren? Dan is het volwassenenonderwijs de klassieke weg. De centra voor volwassenenonderwijs (CVO) bieden opleidingen aan die flexibel georganiseerd zijn: u schrijft zich in per module en bepaalt zelf het tempo. Veel cursisten volgen zo’n opleiding ‘s avonds, naast hun job: dat is wat men vaak de avondschool noemt. Een opleiding of centrum in de buurt zoekt u via Opleidingskompas, de zoekmachine voor opleidingen waarnaar ook de Vlaamse overheid verwijst.
Voor wie eerst basisvaardigheden wil versterken, zoals lezen, schrijven, rekenen, digitale vaardigheden of Nederlands, zijn er de centra voor basiseducatie. In beide gevallen betaalt u inschrijvingsgeld per lestijd van een module. In bepaalde situaties, bijvoorbeeld als u een leefloon ontvangt, of een werkloosheidsuitkering hebt en een opleiding volgt met een VDAB-contract (een erkend traject naar werk), betaalt u minder of niets: lees meer over de vrijstelling van inschrijvingsgeld in het volwassenenonderwijs.
Wat kost het volwassenenonderwijs?
Het inschrijvingsgeld hangt af van het aantal lestijden van de module. Het standaardtarief is 1,50 € per lestijd in een centrum voor basiseducatie en 2,25 € per lestijd in een centrum voor volwassenenonderwijs. Per opleiding en per semester betaalt u nooit meer dan 450 € in een centrum voor volwassenenonderwijs en 300 € in een centrum voor basiseducatie. Voor Nederlands als tweede taal (NT2) gelden andere tarieven, en in bepaalde gevallen betaalt u verminderd inschrijvingsgeld.
Later alsnog een diploma secundair onderwijs halen
Wie nog geen diploma secundair onderwijs heeft, kan dat ook later behalen: via het volwassenenonderwijs, het vroegere tweedekansonderwijs, of via de examencommissie van de Vlaamse overheid. Lees daarover meer in onze uitleg over een gratis diploma.
Opleidingen bij de VDAB
De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) biedt zelf opleidingen aan en zet opleidingen van partners in de kijker. U vindt ze op de website van de VDAB, gerangschikt per beroep of vaardigheid, met de duur en de plaats.
Bent u werkzoekende, dan volgt u een VDAB-opleiding in de meeste gevallen gratis. Daarvoor moet u wel ingeschreven zijn als werkzoekende bij de VDAB. Ook werknemers kunnen bij de VDAB gratis online opleidingen volgen.

Vindt u een job bij een werkgever die u eerst nog wil opleiden, dan kunt u soms starten met een individuele beroepsopleiding (IBO): u leert dan 1 tot 6 maanden op de werkvloer. Uw uitkering kan tijdens de IBO dalen of wegvallen: vraag het aan uw uitbetalingsinstelling.
Opleidingen via een sectorfonds
Veel sectoren hebben een sectorfonds of opleidingsfonds, beheerd door de werkgevers- en werknemersorganisaties van die sector. Die fondsen bieden opleidingen aan die nauw aansluiten bij de praktijk van het beroep, vaak gratis of tegen een lage prijs voor werknemers van de sector.
Werkt u als werknemer in een sector, vraag dan bij uw werkgever of vakbond welk fonds bevoegd is. Op de website van het sectorfonds ziet u welke opleidingen het aanbiedt en voor wie.
Steun als u een opleiding volgt
Een opleiding kost tijd en soms geld. Daarom bestaan er verschillende maatregelen die het makkelijker maken om te leren naast uw job of uw gezin.
Werknemers uit de privésector in het Vlaams Gewest kunnen via Vlaams opleidingsverlof betaald afwezig zijn om een erkende opleiding te volgen. Wilt u eerst nadenken over uw loopbaan, dan kunt u nu nog loopbaancheques gebruiken voor begeleiding bij een erkend loopbaancentrum. Volgens de Vlaamse overheid stopt dat systeem op 31 december 2026 en wordt het vanaf januari 2027 vervangen door het loopbaankrediet, met tot 6 uur gesubsidieerde loopbaanbegeleiding.
Gaat het om de opleiding van uw kinderen, lees dan ook onze uitleg over schoolkosten en de schooltoeslag. Meer informatie vindt u ook in onze artikels over educatief verlof (sinds 2019 vervangen door het Vlaams opleidingsverlof) en tijdskrediet.