Heeft u een aandoening en vraagt u zich af of de overheid uw handicap kan erkennen? Een erkenning is vaak de eerste stap naar steun voor personen met een handicap, zoals een tegemoetkoming, een parkeerkaart of fiscale voordelen. Hieronder leest u of er een lijst met ziektes bestaat, hoe u uw handicap laat erkennen via My Handicap, hoe lang de behandeling duurt en vanaf wanneer u een tegemoetkoming krijgt.
Wat betekent een erkenning van uw handicap?
Voor volwassenen erkent de Directie-generaal Personen met een handicap van de FOD Sociale Zekerheid uw handicap. Die erkenning is een officiële beslissing over de gevolgen van uw aandoening. Op basis daarvan kunt u een attest krijgen en mogelijk ook een tegemoetkoming. Meer over deze dienst leest u in ons artikel over de FOD en de tegemoetkomingen voor personen met een handicap.
Een erkenning geldt voor een bepaalde duur, als uw medische toestand nog kan veranderen, of voor onbepaalde duur, als uw toestand stabiel blijft. Denk aan een parkeerkaart voor personen met een handicap of aan kortingen op het openbaar vervoer.
Is er een lijst met ziektes die als handicap erkend worden?
Wie zoekt naar een lijst met ziektes, moet weten dat de naam van uw ziekte niet beslist. De arts of evaluator kijkt naar de gevolgen van uw handicap: voor een attest of een integratietegemoetkoming naar uw zelfredzaamheid, voor een inkomensvervangende tegemoetkoming naar uw verdienvermogen.
Twijfelt u of uw aandoening meetelt? Dien dan toch een aanvraag in: de evaluatie van uw situatie beslist of uw handicap erkend wordt. Voor een tegemoetkoming wordt daarna ook gekeken naar uw gezinssituatie en uw inkomen. Heeft u een chronische ziekte met hoge zorgkosten, bekijk dan ook het zorgforfait voor chronisch zieken en de maximumfactuur.
Uw handicap laten erkennen via My Handicap: de 5 stappen
De aanvraag verloopt in vijf stappen. U start online, en daarna verzamelt de dienst zelf de nodige gegevens. Hieronder ziet u wat er bij elke stap gebeurt en wat u zelf kunt doen om de behandeling vlot te laten verlopen.
Lukt het niet om de aanvraag zelf online in te dienen? Dan kunt u hulp vragen aan uw ziekenfonds, uw gemeente, het OCMW of het sociaal huis. Zij helpen u om de aanvraag in te dienen. Meer over de rol van uw ziekenfonds leest u in ons artikel over de mutualiteit.
Stap 1: u dient een aanvraag in
U dient uw aanvraag in via My Handicap, het onlineplatform van de Directie-generaal Personen met een handicap. Daar kunt u later ook uw dossier opvolgen en uw attesten opvragen.
Stap 2: de nodige informatie wordt verzameld
De dienst vraagt zelf financiële en administratieve gegevens op bij andere organisaties. Daarnaast wordt medische informatie gevraagd aan uw behandelend arts, bijvoorbeeld uw huisarts.
Stap 3: meestal volgt een gesprek met een arts
Meestal is de medische informatie van uw behandelend arts niet genoeg. Dan nodigt een arts of evaluator van de DG Personen met een handicap u uit voor een bijkomend medisch onderzoek, in één of meer gesprekken.
Stap 4: uw handicap wordt beoordeeld
Welke dienst uw handicap beoordeelt, hangt af van uw leeftijd.
- Jonger dan 21 jaar en woont u nog bij uw ouders of een voogd: dan gebeurt de medische evaluatie door uw regio, in het kader van de gezinsbijslag. In Vlaanderen gaat het om de zorgtoeslag van het Groeipakket, die u aanvraagt bij uw uitbetaler.
- 18 jaar of ouder en woont u niet meer bij uw ouders of een voogd: dan beoordeelt de Directie-generaal Personen met een handicap uw aanvraag voor een attest van erkenning, een integratietegemoetkoming of een inkomensvervangende tegemoetkoming. Jongeren tussen 18 en 21 jaar die een zorgtoeslag krijgen, kunnen kiezen tussen die zorgtoeslag en een tegemoetkoming van de DG.
De integratietegemoetkoming en de inkomensvervangende tegemoetkoming kunt u aanvragen als u tussen 18 en 65 jaar bent. Wanneer de bedragen op uw rekening komen, leest u in ons artikel over de uitbetaling van de tegemoetkomingen.
Stap 5: u krijgt een beslissing
Zodra er een beslissing is, krijgt u die per brief. In die brief staat waar u recht op heeft en voor hoelang de erkenning geldt.
Welke voordelen kan een erkenning opleveren?
Een erkenning kan toegang geven tot verschillende voordelen, elk met eigen voorwaarden. Niet iedereen die erkend is, heeft recht op alles: per voordeel wordt gekeken naar de aard en de ernst van uw handicap.
Hieronder vindt u de belangrijkste voordelen die met een erkenning samenhangen. Ook bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) kunt u, los van de federale erkenning, ondersteuning aanvragen, bijvoorbeeld een persoonsvolgend budget.
Parkeerkaart
Een parkeerkaart voor personen met een handicap vraagt u ook aan bij de DG Personen met een handicap, via My Handicap. Daarbij wordt onder meer bekeken welke moeilijkheden u heeft om u te verplaatsen.
Verminderingskaart voor het openbaar vervoer
U kunt recht hebben op een nationale verminderingskaart voor het openbaar vervoer als u blind of slechtziend bent, met een verminderd gezichtsvermogen van minstens 90 %. Meer over goedkopere verplaatsingen leest u in ons artikel over verplaatsingen met een handicap.
Belastingvoordelen voor uw voertuig
U kunt recht hebben op belastingvoordelen (btw, belasting op inverkeerstelling en verkeersbelasting) voor uw eigen voertuig. Dat kan in deze gevallen:
- u bent volledig blind;
- u bent volledig verlamd aan de armen (de bovenste ledematen);
- uw armen (bovenste ledematen) zijn geamputeerd;
- u heeft een blijvende invaliditeit van minstens 50 % die rechtstreeks toe te schrijven is aan de benen (de onderste ledematen).
Meer uitleg vindt u in ons artikel over het aangepast voertuig.
Hoe lang duurt de erkenning van een handicap?
De wettelijke behandelingstermijn voor een aanvraag is zes maanden. In die periode kan de dienst u om bijkomende informatie vragen om uw dossier aan te vullen. Hoe sneller u antwoordt, hoe vlotter uw dossier vooruitgaat.
In de praktijk hangt de duur af van het type aanvraag en van de regio waar u woont. Volgens de mediane doorlooptijden die de dienst op 3 maart 2026 publiceerde, duurt een aanvraag voor een tegemoetkoming met evaluatie van de handicap ongeveer 5 tot 7,5 maanden. Zonder evaluatie van de handicap bedraagt de mediane doorlooptijd in de Vlaamse centra ongeveer 1 tot 2 maanden.
Wat beïnvloedt de behandelingstermijn?
De behandelingstermijn van een aanvraag hangt onder meer af van:
- de aard van de aanvraag (een eenvoudig attest krijgt u sneller dan een tegemoetkoming waarvoor een evaluatie van uw handicap of een inkomensonderzoek nodig is);
- de volledigheid van de aanvraag;
- het aantal andere aanvragen dat nog behandeld moet worden;
- hoe makkelijk uw gegevens gecontroleerd kunnen worden;
- hoe snel uw behandelend arts de medische verslagen bezorgt;
- de tijd die u nodig heeft om bijkomende vragen te beantwoorden;
- of er een onderzoek door een arts of evaluator nodig is;
- de beschikbaarheid van de artsen en evaluatoren.
Het aantal beschikbare artsen en evaluatoren verschilt per regio, en daardoor ook de wachttijd. Soms wordt uw aanvraag behandeld in een centrum buiten uw provincie.
Vanaf wanneer krijgt u een tegemoetkoming?
Wordt uw aanvraag goedgekeurd, dan krijgt u de tegemoetkoming met terugwerkende kracht vanaf de maand die volgt op de maand waarin u uw aanvraag heeft ingediend. U krijgt dus ook een tegemoetkoming voor de periode waarin uw aanvraag nog in behandeling was.
Daarom loont het om uw aanvraag zo snel mogelijk in te dienen, ook als u nog niet alle documenten heeft. Kijkt u daarnaast ook na of u recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming van uw ziekenfonds.
