Bij autodelen gebruiken meerdere mensen samen één auto. U rijdt met de wagen wanneer u hem nodig hebt, en wanneer u hem niet gebruikt, kan iemand anders ermee rijden. Zo wordt de auto beter gebruikt en hoeft u zelf geen wagen te kopen. Autodelen past in een bredere aanpak van uw mobiliteit: hieronder vindt u de vormen van autodelen, voor wie het interessant is, hoe het werkt, waar u op let bij de prijs en waar u met een deelauto mag parkeren.
Wat is autodelen?
Autodelen betekent dat u geen eigen wagen hoeft te kopen om toch af en toe met de auto te rijden. U deelt een auto met andere gebruikers: via een autodeelorganisatie, via een online platform of samen met buren, vrienden of familie. U betaalt voor het gebruik van de wagen.
Volgens de Vlaamse overheid wordt een auto bij autodelen beter en bewuster gebruikt. Combineert u de deelauto met het openbaar vervoer, bekijk dan ook de prijzen van de abonnementen van De Lijn en de kortingen bij de NMBS.
Voor wie is autodelen interessant?
Autodelen is vooral interessant als u de auto niet dagelijks nodig hebt. Een eigen wagen kost ook geld als hij stilstaat: denk aan de verzekering, de verkeersbelasting, het onderhoud en het waardeverlies. Rijdt u veel en elke dag met de auto, dan is een eigen wagen meestal handiger.
Twijfelt u, maak dan eerst een eenvoudige rekensom van wat uw huidige auto u per jaar kost. Volgens de Vlaamse overheid is autodelen vooral nuttig voor deze drie groepen:
- wie geen auto heeft, maar er af en toe wel één kan gebruiken;
- wie zijn (tweede) auto vrij weinig gebruikt (minder dan 12.000 km per jaar);
- wie overweegt om een (tweede) auto te kopen.
Welke vormen van autodelen bestaan er?
Er bestaan verschillende manieren om een auto te delen. Het verschil zit vooral in wie eigenaar is van de wagen en hoe u betaalt. Bij sommige vormen huurt u een wagen van een organisatie, bij andere deelt u de auto van een particulier.
Het type deelauto bepaalt ook waar u de auto ophaalt en terugzet. Dat is belangrijk voor het parkeren: een wagen met een vaste standplaats brengt u na uw rit terug naar die plek. Hieronder ziet u de drie vormen die de Vlaamse overheid beschrijft.
Autodeelorganisaties met eigen wagens
Een autodeelorganisatie heeft eigen wagens en stelt die ter beschikking van haar leden. U betaalt de organisatie voor het gebruik van een wagen. De wagens staan verspreid over verschillende standplaatsen in de buurt van de gebruikers. Volgens de definities van Stad Gent brengt u een round-trip deelauto terug naar dezelfde plaats, terwijl een free-floating deelauto geen vaste standplaats heeft: die laat u achter in de zone van de aanbieder.
Platforms zonder eigen wagens
Er zijn ook autodeelorganisaties zonder eigen wagens. Zij hebben een online platform waarop eigenaars hun wagen kunnen verhuren. Wie zich als gebruiker aanmeldt, kan in de regel een wagen op het platform huren tegen een prijs die de eigenaar bepaalt. Het platform legt zelf de voorwaarden vast.
Particulier autodelen
Bij particulier autodelen is de wagen eigendom van een persoon. De eigenaar maakt geen winst, maar krijgt de reële kostprijs van de wagen per gedeelde kilometer. Zo kunt u zelf een autodeelgroep opstarten met buren of vrienden, of aansluiten bij een bestaande groep met eigen afspraken en regels.
Hoe werkt autodelen in de praktijk?
Een deelauto gebruiken is in het begin even wennen, maar het principe is eenvoudig. U sluit zich aan bij een autodeelsysteem of een autodeelgroep en krijgt daarna toegang tot de wagens. Hoe u reserveert en de auto opent, verschilt per aanbieder.
Lees voor u zich aansluit de voorwaarden van het systeem goed na: hoe u reserveert, wat er gebeurt als u te laat terug bent en wie betaalt bij schade. Bij particulier autodelen maakt u die afspraken samen met de andere leden van de groep. In grote lijnen ziet het er zo uit:
- U sluit zich aan bij een autodeelsysteem of een autodeelgroep.
- U reserveert de auto volgens de regels van het systeem of de groep.
- U maakt uw rit en houdt zich aan de afgesproken tijd.
- Na de rit zet u de auto op de juiste plaats en betaalt u voor het gebruik.
Wat kost autodelen?
De prijs hangt af van het systeem dat u kiest. Erkende autodeelorganisaties in Gent moeten hun kosten bijvoorbeeld duidelijk communiceren, op basis van de kilometerprijs, de reservatieduur en/of het verbruik. Vergelijk dus altijd wat er in de prijs zit voor u een keuze maakt.
Bij particulier autodelen krijgt de eigenaar de reële kostprijs van de wagen per gedeelde kilometer, zonder winst. Rijdt u ook voor uw werk, vraag dan na of uw werkgever een kilometervergoeding of een tussenkomst in uw reiskosten voor het werk biedt. Stel bij elk systeem deze vragen:
- Prijs per rit: betaalt u per kilometer, per uur of volgens het verbruik?
- Bijkomende kosten: moet u een lidmaatschap, abonnement of waarborg betalen?
- Inbegrepen of niet: zitten brandstof of opladen, verzekering, onderhoud en belastingen in de prijs?
Wat bespaart u als u uw eigen auto wegdoet?
Kiest u voor autodelen in plaats van een eigen (tweede) wagen, dan vallen de vaste kosten van die wagen weg. Denk aan de jaarlijkse verkeersbelasting, de verzekering, het onderhoud en de keuring. Hoeveel u minstens aan verkeersbelasting betaalt, staat in ons artikel over het minimumbedrag van de verkeersbelasting.
Verkoopt u uw wagen of zet u hem stil, laat dan ook de nummerplaat schrappen. U betaalt geen verkeersbelasting meer vanaf de maand waarin uw nummerplaat geschrapt is. Stuurt u ze op, zorg dan dat ze vóór het einde van de maand bij de DIV aankomt. Hoe dat gaat, ziet u in ons artikel over het schrappen van de nummerplaat. Twijfelt u tussen kopen, leasen en delen, lees dan ook wat een auto leasen inhoudt.
Waar mag u met een deelauto parkeren?
Waar u mag parkeren, hangt af van het type deelauto en van de regels van de aanbieder en de gemeente. U houdt zich altijd aan de verkeersregels: parkeer niet op plaatsen die voor anderen voorbehouden zijn. Op het einde van de reservatie zet u de wagen terug op zijn standplaats of in de zone van de aanbieder, afhankelijk van het type deelauto.
Verschillende steden en gemeenten hebben voorbehouden parkeerplaatsen voor autodelen. U herkent ze meestal aan het parkeerbord (E9a) met een onderbord voor autodelen. Welke deelauto’s er precies mogen staan, legt de gemeente vast. Parkeer er dus alleen als uw deelauto daar thuishoort. Meer over gratis parkeren in het algemeen vindt u bij de gratis parkingmogelijkheden.
Mag een deelauto gratis parkeren?
Dat verschilt per gemeente: het is geen regel die overal in België geldt. In Gent kunnen erkende round-trip en particuliere autodeelorganisaties een parkeervergunning autodelen aanvragen. Hun deelauto’s parkeren dan gratis en onbeperkt in Gent, ook op de voorbehouden plaatsen. Free-floating organisaties krijgen een eigen vergunning, ook gratis en onbeperkt, maar niet voor de voorbehouden plaatsen.
Rijdt u met een deelauto naar een andere stad, dan gelden de parkeerregels van die stad. Kijk dus altijd na wat er geldt waar u parkeert, op de website van de gemeente of in de app van de aanbieder.
Moet u de deelauto terugbrengen naar dezelfde plaats?
Dat hangt af van het type deelauto. Een round-trip deelauto brengt u na de reservatie terug naar dezelfde plaats. Een free-floating deelauto heeft geen vaste standplaats: u laat hem achter in de zone van de aanbieder, die u in de app of op de website ziet.
Andere manieren om te besparen op vervoer
Autodelen is één manier om uw vervoerskosten te drukken, maar er is ook steun voor wie de fiets of het openbaar vervoer neemt. Fietst u naar het werk, dan krijgt u mogelijk een fietsvergoeding van uw werkgever. Hebt u recht op de verhoogde tegemoetkoming, dan betaalt u minder voor een jaarabonnement bij De Lijn en voor treinreizen met de NMBS.
Bent u minder mobiel, dan kan vrijwilligersvervoer een oplossing zijn. Voor personen met een handicap bestaan er ook tegemoetkomingen voor verplaatsingen, bijvoorbeeld naar school of naar het werk.
