
Wie slaagt voor het theorie-examen, kan in Vlaanderen een voorlopig rijbewijs B aanvragen: met begeleider (M36) vanaf 17 jaar, zonder begeleider (M18) vanaf 18 jaar na 20 uur rijles, of als extra kans het M12. Hier leest u hoe u een voorlopig rijbewijs aanvraagt, welke regels gelden, wanneer u niet mag rijden, hoe lang u moet oefenen en wat het kost. Meer over uw verplaatsingen en de steun die er bestaat, vindt u in onze rubriek mobiliteit.
Wat zijn de voorwaarden voor een voorlopig rijbewijs met begeleider?
U kunt uw voorlopig rijbewijs met begeleider (M36) aanvragen vanaf 17 jaar en nadat u geslaagd bent voor het theorie-examen. Het voorlopig rijbewijs is 36 maanden geldig. Zo hebt u ruim de tijd om te oefenen met iemand uit uw omgeving.
Op het rijbewijs staan één of twee begeleiders die aan strikte voorwaarden moeten voldoen. Sinds 1 maart 2024 moeten zij voor een M36 bovendien een vormingsmoment volgen. Het volledige traject naar uw definitieve rijbewijs leest u in ons stappenplan voor het rijbewijs B.
Enkele belangrijke punten
- U mag alleen oefenen met één of beide begeleiders of met een erkende rij-instructeur. Andere passagiers mag u niet meenemen.
- Uw voertuig moet een tweede achteruitkijkspiegel hebben voor uw begeleider.
- Rijlessen bij een rijschool zijn niet verplicht.
- Ga naar uw gemeentebestuur als u een tweede begeleider wilt laten registreren of van begeleider wilt veranderen.
Hoe moet u een voorlopig rijbewijs (theorie) aanvragen?
Bent u geslaagd voor het theorie-examen, dan krijgt u in het examencentrum een aanvraagformulier. Dat formulier vult u in en ondertekent u. Het theorie-examen blijft 3 jaar geldig.
Daarna vraagt u het voorlopig rijbewijs aan bij uw gemeentebestuur. Reken op ongeveer 25 €, maar de prijs verschilt van gemeente tot gemeente. Zo verloopt de aanvraag van een M36:
- U krijgt een aanvraagformulier in het examencentrum als u voor het theorie-examen bent geslaagd.
- Kies maximaal 2 begeleiders die allebei voldoen aan de voorwaarden om kandidaat-chauffeurs te begeleiden.
- Vraag dat rijbewijs aan bij uw gemeentebestuur. Neem het aanvraagformulier (ingevuld en ondertekend) mee, samen met uw identiteitskaart.
Bent u uw identiteitskaart kwijt of is ze gestolen? Bel dan eerst gratis naar DOCSTOP (00800 2123 2123) om ze te blokkeren. Doe daarna aangifte bij de politie (bij diefstal) of meld het verlies op uw gemeentehuis, en vraag een nieuwe kaart aan.
Wat zijn de voorwaarden voor de begeleider(s)?
Een begeleider moet zelf een ervaren bestuurder zijn. Uw begeleider moet in België ingeschreven zijn en al minstens 8 jaar een geldig rijbewijs hebben voor het soort voertuig waarmee u oefent.
Daarnaast mag een begeleider meestal maar één leerling per jaar begeleiden, met een uitzondering voor familie. Dit zijn alle voorwaarden op een rij:
- Als begeleider moet u ingeschreven zijn in België, en houder en drager zijn van een identiteitsdocument afgegeven in België.
- U moet minstens 8 jaar een Belgisch of Europees rijbewijs hebben dat geldig is voor het besturen van het soort voertuig waarvoor u de leerling begeleidt.
- Als u een beperking hebt en daardoor enkel een aangepast voertuig mag besturen, mag u enkel leerlingen begeleiden die eenzelfde voertuigaanpassing nodig hebben.
- U mag niet vervallen zijn, of gedurende de laatste 3 jaar niet vervallen geweest zijn, van het recht tot sturen. Een verval van het recht tot sturen wordt opgelegd door de rechter en kan gekoppeld zijn aan herstelexamens en -onderzoeken.
- U mag het afgelopen jaar geen andere leerling-chauffeur begeleid hebben. De enige uitzondering is het begeleiden van uw (klein)kinderen, zussen, broers of pleegkinderen of de (klein)kinderen, zussen, broers of pleegkinderen van uw partner met wie u gehuwd bent, wettelijk samenwoont of feitelijk een gezin vormt. Die kandidaten mag u hoe dan ook begeleiden, ook al begeleidt u al een andere kandidaat. Als u al een (klein)kind, zus, broer, pleegkind of kind, kleinkind, zus, broer of pleegkind van uw partner begeleidt, mag u daarnaast geen andere kandidaat meer begeleiden.
Vormingsmoment voor begeleiders
Voor een voorlopig rijbewijs M36 of M12 dat op of na 1 maart 2024 is afgeleverd, moeten beide begeleiders een vormingsmoment volgen. Dat is een informatiemoment van 3 uur bij een erkende lesgever, ter plaatse of digitaal. Het moet minstens 5 maanden voor het praktijkexamen gebeuren en het attest blijft 10 jaar geldig. Is uw oefenperiode vóór 1 maart 2024 gestart, dan is het vormingsmoment niet nodig.
Voorlopig rijbewijs zonder begeleider
U kunt uw voorlopig rijbewijs zonder begeleider (M18) aanvragen vanaf 18 jaar. Het is 18 maanden geldig. Met dit rijbewijs mag u alleen rijden, maar eerst volgt u lessen bij een erkende rijschool.
U volgt minstens 20 uur rijles. Na afloop krijgt u een bekwaamheidsattest als de rijschool u bekwaam acht om alleen verder te oefenen. Dat bekwaamheidsattest is 3 jaar geldig.
Hoe vraagt u een voorlopig rijbewijs aan?
Voor een M18 krijgt u net als bij het M36 een aanvraagformulier in het examencentrum als u voor het theorie-examen geslaagd bent. Met dat formulier en uw bekwaamheidsattest kunt u daarna het voorlopig rijbewijs aanvragen.
U hebt 2 opties om uw voorlopig rijbewijs zonder begeleider aan te vragen. In beide gevallen haalt u het rijbewijs af bij uw stad of gemeente:
- U dient uw aanvraag online in via de applicatie BelDrive. Dankzij die applicatie moet u zich slechts één keer naar uw stad of gemeente begeven om uw voorlopig rijbewijs af te halen. Vergeet uw identiteitskaart niet.
- U dient het aanvraagformulier van het examencentrum, ingevuld en ondertekend, in bij uw gemeentebestuur. Vergeet uw identiteitskaart en het bekwaamheidsattest niet.
Wat met de passagiers?
Met een voorlopig rijbewijs zonder begeleider mag u 2 passagiers meenemen. Zij moeten wel aan dezelfde soort voorwaarden voldoen als een begeleider.
Andere passagiers mag u niet meenemen, ook geen vrienden die al een rijbewijs hebben maar niet aan de voorwaarden voldoen. De passagiers moeten:
- Ingeschreven zijn in België, en houder en drager zijn van een identiteitsdocument afgeleverd in België.
- Minstens 8 jaar houder en drager zijn van een Belgisch of Europees rijbewijs dat geldig is voor het besturen van het soort voertuig waarmee de kandidaat-chauffeur rijdt.
- Niet vervallen zijn of gedurende de laatste 3 jaar niet vervallen geweest zijn van het recht tot sturen opgelegd door een rechter.
- Bestuurders die enkel een speciaal aan hun handicap aangepast voertuig mogen besturen, mogen niet meerijden.
Wanneer mag u niet rijden met uw voorlopig rijbewijs?
Met uw voorlopig rijbewijs mag u niet rijden vanaf 22 uur tot en met 6 uur van de daaropvolgende dag op vrijdagen, zaterdagen, zondagen en rond wettelijke feestdagen. De volledige lijst staat hieronder.
U mag wel op het volledige Belgische grondgebied rijden, maar niet in het buitenland. Het nachtverbod geldt op:
- vrijdagen
- zaterdagen
- zondagen
- de vooravond van wettelijke feestdagen
- feestdagen zelf.
Daarnaast mag u met uw voorlopig rijbewijs niet rijden:
- voor commercieel goederenvervoer
- met een aanhangwagen
- in het buitenland.
Hoe lang moet u oefenen voor het praktijkexamen?
Sinds 1 maart 2024 moet u minstens 5 maanden geoefend hebben op de openbare weg voor u het praktijkexamen mag afleggen. Die oefenperiode geldt voor het M36 en het M18. Stapt u over van het ene type naar het andere, dan telt de tijd die u al oefende mee. Met elk voorlopig rijbewijs moet op de achterruit goed zichtbaar een L-teken hangen.
Met een voorlopig rijbewijs M12 geldt de verplichte oefenperiode van 5 maanden niet. Het praktijkexamen kunt u afleggen vanaf 18 jaar en het kost 51 €.
Kunt u wisselen tussen voorlopig rijbewijs ‘met’ en ‘zonder’ begeleider?
Als uw voorlopig rijbewijs nog niet is verlopen, kunt u één keer een nieuw voorlopig rijbewijs van het andere type aanvragen bij uw gemeente. U moet hiervoor in het bezit zijn van een geldig theorie-examen.
Gaat u van een M36 naar een M18, dan is dat M18 18 maanden geldig vanaf de dag van afgifte. Zo wisselt u:
- Van ‘met begeleider’ naar ‘zonder begeleider’: volg minstens 20 uur rijles bij een erkende rijschool en ga naar uw gemeentebestuur met het bekwaamheidsattest dat u krijgt na de rijopleiding, als de rijschool u bekwaam acht om alleen verder te oefenen. Uw gemeentebestuur kan uw voorlopig rijbewijs omwisselen.
- Van ‘zonder begeleider’ naar ‘met begeleider’: kies één of maximaal 2 begeleiders die voldoen aan de voorwaarden om kandidaat-chauffeurs te begeleiden, en ga naar uw gemeentebestuur om dat rijbewijs om te wisselen.
Wat als uw voorlopig rijbewijs verlopen is?
Als uw voorlopig rijbewijs verlopen is, hebt u 2 opties. U kunt éénmalig een voorlopig rijbewijs M12 aanvragen, of u wacht een periode van 3 jaar af en begint dan opnieuw.
Het M12 geldt enkel voor rijbewijs B (en dus niet voor A, A1, A2, C, D of G) en is 12 maanden geldig. U kunt het aanvragen nadat:
- u 6 uur rijles hebt gevolgd in een erkende rijschool
- uw rijbewijs met begeleider (36 maanden) of zonder begeleider (18 maanden) verlopen is
- u een getuigschrift van de gevolgde 6 uur rijles kunt voorleggen
- u een geldig theorie-examen hebt afgelegd. Als uw theorie-examen niet meer geldig is op het moment dat u een voorlopig rijbewijs M12 aanvraagt, moet u opnieuw slagen.
Wachtperiode van 3 jaar
- Wilt u tijdens de wachttijd toch het praktijkexamen afleggen? Dan moet het theorie-examen nog geldig zijn. Is dat niet meer zo, dan moet u opnieuw slagen voor het theorie-examen.
- U moet ook minstens 6 uur praktijkles volgen bij een erkende rijschool.
- Daarna kunt u het examen afleggen met de rijschool.
- U moet ook een attest (stageattest) kunnen voorleggen dat aangeeft hoeveel maanden oefening u al achter de rug hebt. Dat attest kunt u bij uw gemeentebestuur verkrijgen.
Wat kost een voorlopig rijbewijs?
De kosten zitten in een paar vaste stappen. Het theorie-examen kost 19 €, het voorlopig rijbewijs zelf ongeveer 25 € (de prijs verschilt per gemeente) en het praktijkexamen 51 €. Kiest u voor een M18, dan komen daar de 20 uur rijles bij een erkende rijschool bij. Bent u student, bekijk dan ook welke steun voor studenten er bestaat.
Na het praktijkexamen volgt nog het terugkommoment: een verplichte opleiding van 4 uur die u 6 tot 9 maanden na de afgifte van uw definitief rijbewijs B moet volgen, als uw voorlopig rijbewijs na 1 oktober 2017 in een Vlaamse gemeente werd afgeleverd, uw definitief rijbewijs in een Vlaamse gemeente werd afgeleverd en u in Vlaanderen woont. Die kost 128 € en wordt jaarlijks geïndexeerd. Gebruikt u daarna uw wagen voor het werk, bekijk dan ook de kilometervergoeding. Met een eigen wagen betaalt u ook verkeersbelasting, met een minimumbedrag aan verkeersbelasting per jaar. Hebt u geen eigen wagen nodig, dan is autodelen een alternatief.