Pleegzorg in Vlaanderen 2026: pleegouder worden, vergoeding en verlof

Niet elk kind kan veilig bij zijn eigen ouders opgroeien. Pleegzorg biedt dan een warm thuis in een ander gezin, tijdelijk of voor langere tijd. Het hoort bij de steun voor gezinnen in Vlaanderen. Hieronder leest u welke vormen van pleegzorg er bestaan, wie pleegouder kan worden, hoe het traject verloopt, hoeveel de pleegzorgvergoeding bedraagt en op welk verlof u als werkende pleegouder recht hebt.

Wat is pleegzorg in Vlaanderen?

Bij pleegzorg woont een kind, een jongere of een volwassene die (even) niet thuis kan wonen, bij een ander gezin: het pleeggezin. Dat gezin zorgt voor de dagelijkse opvoeding, terwijl de band met de eigen ouders zoveel mogelijk behouden blijft. Pleegzorg is dus geen adoptie: het kind blijft juridisch het kind van zijn ouders.

In Vlaanderen en Brussel wordt pleegzorg georganiseerd door Pleegzorg Vlaanderen, met vijf provinciale afdelingen: Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en Brussel en West-Vlaanderen. De werking wordt gesteund door het Agentschap Opgroeien van de Vlaamse overheid, het agentschap waarvan ook Kind en Gezin deel uitmaakt.

Pleegzorg Vlaanderen maakt een onderscheid naargelang de band die er al was. Bij netwerkpleegzorg vangt een gezin iemand op uit het eigen familiale of sociale netwerk, zoals een kleinkind, een neefje of het kind van vrienden of buren. Bij bestandspleegzorg vangt een gezin iemand op met wie het vooraf nog geen band had.

Welke vormen van pleegzorg bestaan er?

Niet elke plaatsing duurt even lang. Pleegzorg Vlaanderen werkt met verschillende vormen, afgestemd op wat het kind en zijn ouders op dat moment nodig hebben. Als kandidaat-pleegouder is dat voor u belangrijk: u kiest mee welke vorm bij uw gezin en uw agenda past.

De vorm bepaalt ook welke financiële steun u krijgt. Zo hangen het Groeipakket en de pleegzorgtoeslag af van de duur van de plaatsing, zoals verderop in dit artikel blijkt.

• Ondersteunende pleegzorg: u vangt een kind op zolang als nodig, een paar dagen, weken of maanden, bijvoorbeeld tijdens weekends of vakanties, om het gezin van herkomst te ontlasten.
• Crisispleegzorg: een snelle, korte opvang wanneer een kind onmiddellijk ergens terecht moet kunnen.
• Perspectiefzoekende pleegzorg: het kind woont bij u terwijl de hulpverlening zoekt naar een oplossing op lange termijn. Meestal duurt dat enkele maanden.
• Perspectiefbiedende pleegzorg: het kind woont langer dan een jaar bij u en groeit bij uw gezin op. Dat heet ook langdurige pleegzorg.
• Behandelingspleegzorg: een extra intensieve begeleiding bovenop de gewone begeleiding, voor kinderen met een grotere zorgnood.

Wie kan pleegouder worden?

De basisvoorwaarden zijn eenvoudig. U bent minstens 18 jaar, u woont in Vlaanderen of Brussel en u hebt voldoende woonruimte om een kind op te vangen. Bovendien moeten alle meerderjarige gezinsleden een uittreksel uit het strafregister model 2 kunnen voorleggen.

Er bestaat geen standaardpleeggezin. Alleenstaanden, koppels, holebi’s en ouders die al eigen kinderen hebben, kunnen allemaal pleegouder worden. Bent u alleenstaande ouder, dan kunt u naast de pleegzorg ook uw eigen rechten laten nagaan, zoals de eenoudertoeslag voor uw eigen kinderen.

Wat vooral telt, is of uw gezin een kind met een eigen verhaal ruimte en stabiliteit kan geven. Tijdens de voorbereiding bekijkt u samen met de pleegzorgdienst of pleegzorg bij uw situatie past, en welke vorm best aansluit.

Hoe wordt u pleegouder: de stappen

De eerste stap is contact opnemen met Pleegzorg Vlaanderen, via de website of telefonisch op het nummer 078 488 570. Zij wijzen u de weg naar de afdeling in uw provincie.

Daarna volgt een voorbereidingstraject. Dat traject duurt 3 tot 4 maanden. U leert wat pleegzorg in de praktijk betekent en de pleegzorgdienst leert uw gezin kennen. Pas daarna wordt bekeken welk kind bij uw gezin past.

Hoeveel bedraagt de pleegzorgvergoeding?

Als pleeggezin krijgt u een dagelijkse pleegzorgvergoeding om de dagelijkse kosten van het pleegkind te dragen. Het bedrag hangt af van de leeftijd van het pleegkind en van de vraag of er voor dat kind al dan niet gezinsbijslag wordt betaald. De bedragen hieronder gelden sinds 1 juli 2026.

Krijgt u voor het pleegkind geen kinderbijslag, dan ligt de dagvergoeding hoger, omdat die het wegvallen van de gezinsbijslag opvangt. Kijk dus goed welke rij van de tabel voor uw situatie geldt.

De pleegzorgvergoeding is een onkostenvergoeding. Ze geldt niet als belastbaar inkomen of loon, dus u hoeft ze niet aan te geven in uw belastingaangifte. Voor een pleeggast ouder dan 18 jaar met eigen inkomsten gelden aparte bedragen.

Daarnaast kunt u in bepaalde gevallen een tussenkomst vragen voor bijzondere kosten die buiten de gewone opvoeding vallen, zoals een beugel bij de orthodontist of logopedie. De precieze voorwaarden vraagt u na bij uw pleegzorgdienst. Voor de gewone schoolkosten kunt u de dagvergoeding combineren met de schooltoeslag van het Groeipakket.

Krijgt u het Groeipakket voor een pleegkind?

Ja. Woont het kind bij u in perspectiefzoekende of perspectiefbiedende pleegzorg, dan wordt u beschouwd als de opvoeder van het kind en ontvangt u het Groeipakket voor dat pleegkind. Dat omvat het maandelijkse basisbedrag, de jaarlijkse schoolbonus en in voorkomend geval de sociale toeslag. Het Groeipakket wordt uitbetaald door een kinderbijslagfonds, zoals Infino of Parentia.

Maakt het kind duurzaam deel uit van uw gezin, in perspectiefbiedende pleegzorg, dan krijgt u bovendien een pleegzorgtoeslag van 73,63 € per maand. Heeft het pleegkind een aandoening of handicap, dan kan er ook een zorgtoeslag voor specifieke ondersteuningsbehoeften bijkomen.

Welk verlof krijgt u als pleegouder?

Werkt u als werknemer, dan bestaan er drie verschillende verlofregelingen voor pleegouders. Ze hebben elk een eigen doel en een eigen betaler, dus het loont om ze goed uit elkaar te houden. Ze komen bovenop de gewone regelingen zoals klein verlet.

Het eerste is het verlof voor pleegzorgen. Daarmee kunt u 6 dagen per kalenderjaar afwezig zijn voor concrete verplichtingen rond de plaatsing, zoals een zitting bij de rechtbank of een contact met de ouders of met de pleegzorgdienst. Die zes dagen gelden per pleeggezin, niet per werknemer. De RVA betaalt een uitkering van 154,71 € bruto per dag (bedrag sinds 1 september 2026). U verwittigt uw werkgever minstens twee weken vooraf en bezorgt het C61-formulier voor pleegzorgen binnen twee maanden aan de RVA.

Het tweede is het pleegouderverlof, vergelijkbaar met adoptieverlof, voor een langdurige plaatsing van een minderjarig kind. De basisperiode bedraagt maximaal 6 weken. Vangt u het kind alleen op, dan komen er 4 weken bij; zijn er twee pleegouders, dan verdeelt u samen 4 bijkomende weken. Voor een kind met een handicap kan de duur verdubbelen, en wie meerdere kinderen tegelijk opvangt, krijgt 2 weken extra. Uw werkgever betaalt de eerste 3 dagen; daarna betaalt uw ziekenfonds een uitkering van 82 % van uw begrensde brutoloon.

Het derde is het ouderschapsverlof. Sinds 1 juli 2025 hebben pleegouders die officieel zijn aangesteld door de rechtbank of een erkende pleegzorgdienst, en bij wie een kind is geplaatst in langdurige pleegzorg (bij aanvang is duidelijk dat het kind minstens 6 maanden in hetzelfde pleeggezin blijft), recht op maximaal 4 maanden ouderschapsverlof met een onderbrekingsuitkering van de RVA. Daarvoor gelden dezelfde algemene voorwaarden als voor andere ouders, onder meer over de leeftijd van het kind en de duur van uw tewerkstelling. Wilt u daarnaast meer tijd vrijmaken, dan kunt u ook bekijken welke thematische verlofdagen of welk tijdskrediet er voor u mogelijk zijn.

Is een pleegkind fiscaal ten laste?

Ja, onder voorwaarden. Een pleegkind geldt voor het voorbije jaar als persoon ten laste van het pleeggezin als het aan drie voorwaarden voldoet: het heeft zelf geen inkomen uit arbeid boven de grenzen die ook voor eigen kinderen gelden, het woont op 1 januari nog in uw gezin en het is op uw adres ingeschreven in het bevolkingsregister.

Een kind ten laste verhoogt uw belastingvrije som, zodat u minder personenbelasting betaalt. Hoe dat werkt en welke andere fiscale voordelen er voor kinderen bestaan, leest u in ons overzicht van de fiscale voordelen voor kinderen.

Welke andere steun kan uw pleeggezin krijgen?

Een pleegkind heeft dezelfde behoeften als elk ander kind, en veel gewone gezinsregelingen gelden ook voor uw pleeggezin. Gaat uw pleegkind naar de opvang, bekijk dan de mogelijkheden van de kinderopvang en de kinderopvangtoeslag. Voor oudere kinderen kan een studietoelage van de Vlaamse overheid helpen.

Heeft uw pleegkind een handicap, dan kan het nuttig zijn om die handicap te laten erkennen en te bekijken welke ondersteuning het VAPH biedt. Een kind met specifieke noden vindt zijn weg soms beter in het buitengewoon onderwijs. Denk ook aan de Kids-ID als u met uw pleegkind naar het buitenland reist.

Twijfelt u nog tussen pleegzorg en een andere vorm van opvang? Een gastgezin in de gastopvang werkt met een eigen regeling. Een overzicht van alle toeslagen voor gezinnen vindt u op onze pagina over de toeslagen.