Leefloon voor studenten in 2026: voorwaarden, bedrag en GPMI bij het OCMW

Een leefloon als student is mogelijk: wie jonger is dan 25 jaar, voltijds studeert en niet genoeg middelen heeft om van te leven, kan bij het OCMW aankloppen zonder zijn studies op te geven. U sluit dan een GPMI af, een contract met afspraken over uw studies. In deze gids over steun voor studenten leest u wie in aanmerking komt, hoeveel u krijgt, wat het OCMW meetelt als inkomen en hoeveel u met een studentenjob mag bijverdienen.

Kunt u als student een leefloon krijgen?

Ja, onder voorwaarden. Het leefloon is in de eerste plaats bedoeld voor mensen die werkbereid zijn, maar het OCMW kan studies als billijkheidsreden beschouwen. Dat betekent dat u niet hoeft te stoppen met studeren om een leefloon te krijgen, zolang uw opleiding uw kansen op een job vergroot en u toont dat u gemotiveerd bent en vooruitgaat.

Om als student te gelden in de regels van het leefloon, moet u aan vier voorwaarden tegelijk voldoen. Het OCMW kijkt naar uw leeftijd op het moment van de aanvraag, naar het soort opleiding en naar de school waar u ingeschreven bent. Het OCMW beoordeelt elke situatie geval per geval.

• U bent jonger dan 25 jaar op het moment van de aanvraag.
• U volgt studies met een voltijds leerplan (u begint, hervat of zet ze voort).
• U studeert aan een onderwijsinstelling die erkend, georganiseerd of gesubsidieerd is door de Gemeenschappen.
• De studies vergroten uw kansen op werk.

Welke studies komen in aanmerking?

Het gaat om het voltijds secundair onderwijs en om het hoger onderwijs aan een hogeschool of universiteit. U kunt dus met een leefloon uw diploma secundair onderwijs halen, maar ook een bachelor en daarna een master. Ook een schakelprogramma dat u nodig hebt om aan de master te beginnen, valt daaronder. Een specialisatiejaar kan alleen als het uw kansen op de arbeidsmarkt verhoogt, zoals de specifieke lerarenopleiding.

U kiest zelf uw studierichting, maar u bespreekt die keuze met uw maatschappelijk werker van het OCMW. Alleen ingeschreven zijn volstaat niet: u moet het hele academiejaar ingeschreven blijven en echt naar de les gaan. Schrijft u zich bijvoorbeeld in als werkzoekende bij de VDAB, dan kan het OCMW dat als een onderbreking van uw studies beschouwen.

Hoeveel leefloon krijgt een student?

Een student krijgt hetzelfde leefloon als iedere andere rechthebbende: er bestaat geen apart studentenbedrag. Het bedrag hangt af van uw gezinssituatie, die het OCMW vastlegt na een sociaal onderzoek. Sinds 1 september 2026 gelden de volgende maximumbedragen per maand, na de laatste indexering.

Dat maximum krijgt u alleen als u geen andere inkomsten hebt die het OCMW meetelt. Het OCMW trekt uw eigen bestaansmiddelen af van het bedrag van uw categorie en betaalt het verschil bij. Meer uitleg over de berekening vindt u in onze gids over het leefloon bij het OCMW.

Op kot: samenwonend of alleenstaand?

Keert u in het weekend en tijdens de vakanties terug naar uw ouders, dan blijft het ouderlijk huis uw gewone verblijfplaats. U krijgt dan het leefloon voor een samenwonende (categorie 1). Blijft u ook in het weekend en tijdens de vakanties op kot, dan is het kot uw gewone verblijfplaats en bepaalt het OCMW uw categorie op basis van een sociaal onderzoek naar uw leefsituatie daar.

Wat telt het OCMW mee als inkomen?

In de regel telt het OCMW al uw inkomsten mee, behalve wat de wet uitdrukkelijk vrijstelt. Voor studenten zijn een paar vrijstellingen belangrijk, omdat ze precies over studiegeld en beurzen gaan.

Andere inkomsten tellen wel mee. Het geld dat uw ouders u elke maand geven, telt bijvoorbeeld mee, net als een eenmalig bedrag van uw ouders, omdat zij onderhoudsplichtig zijn tegenover u. Dit zijn de belangrijkste regels voor studenten:

• Uw studietoelage van de Gemeenschappen (zoals de Vlaamse studietoelage) is volledig vrijgesteld.
• Een Erasmus+-beurs is eveneens volledig vrijgesteld. Andere beurzen zijn vrijgesteld als ze aan de studies verbonden zijn, maar niet het deel dat uw verblijf en levensonderhoud dekt.
• Een toelage die de studentenvoorziening van uw hogeschool of universiteit hoogstens één keer per academiejaar uitbetaalt, telt niet mee.
• Ontvangt u het Groeipakket zelf, dan telt het mee als inkomen. Staan uw ouders het aan u af, dan telt het OCMW het mee als een regelmatige gift. De schooltoeslag blijft wel vrijgesteld, net als de bijkomende toeslag voor een kind met een handicap.

Woont u nog bij uw ouders?

Woont u samen met uw ouders, dan moet het OCMW rekening houden met de bestaansmiddelen van uw ouders, tenzij er billijkheidsredenen zijn om dat niet te doen. Sinds 1 maart 2026 telt het OCMW daarbij ook het Groeipakket mee dat uw ouders voor u ontvangen. Het hanteert daarvoor een vast bedrag van 240 €, of het lagere bedrag dat uw ouders echt voor u krijgen als u dat aantoont. Kreeg u op 16 januari 2026 al een leefloon, dan geldt die nieuwe regel pas wanneer het OCMW uw beslissing herziet, bijvoorbeeld bij een wijziging van uw omstandigheden of bij de jaarlijkse herziening.

Woont u niet meer bij uw ouders, dan kan het OCMW u vragen om eerst uw recht op onderhoudsgeld tegenover hen te laten gelden. Het OCMW kan dat ook zelf namens u doen. Die regel mag het OCMW niet blind toepassen: het moet altijd kijken wat in uw belang is, bijvoorbeeld als de band met uw ouders verbroken is. Meer uitleg over onderhoudsgeld vindt u in onze aparte gids.

Mag u bijverdienen als jobstudent met een leefloon?

Ja. Voor studenten bestaat een socioprofessionele vrijstelling: een deel van uw loon telt het OCMW niet mee als inkomen. Sinds 1 september 2026 bedraagt die vrijstelling 321,99 € per maand. Wat u boven dat bedrag verdient, gaat wel van uw leefloon af.

Die vrijstelling geldt alleen als u studies met een voltijds leerplan volgt, jonger bent dan 25 jaar op het moment dat u recht krijgt op het leefloon en een GPMI met het OCMW hebt afgesloten. Ze geldt niet alleen voor een studentenjob, maar ook voor inkomsten die u verdient in het kader van uw opleiding. Werkte u al als student voor u een leefloon kreeg, dan geldt de vrijstelling ook.

De vrijstelling loopt zolang uw GPMI loopt. Bent u afgestudeerd en begint u te werken, dan kunt u nog de gewone socioprofessionele vrijstelling krijgen, gedurende drie jaar binnen een periode van zes jaar, als u aan de voorwaarden voldoet. De hogere vrijstelling voor een knelpuntberoep geldt niet voor studenten.

Ook in de vakantie verwacht het OCMW dat u werkbereid bent tijdens de periodes die met uw studies te combineren zijn, tenzij gezondheids- of billijkheidsredenen dat onmogelijk maken. Dat wordt per student beoordeeld. Wie wil weten hoeveel uren een studentenjob per jaar mag tellen, vindt de regels in onze gids over werken als jobstudent.

Het GPMI voor studenten: wat spreekt u af met het OCMW?

Bent u jonger dan 25 jaar en krijgt u een leefloon om te studeren, dan is een geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie (GPMI) verplicht. Dat is een schriftelijk contract tussen u en het OCMW, met afspraken over uw studies. Het GPMI geldt voor de hele duur van uw studies: dat kan één contract zijn dat onderweg wordt aangepast of een reeks contracten die op elkaar aansluiten.

In het contract staan uw studierichting en uw onderwijsinstelling. Het OCMW verbindt zich ertoe u te ondersteunen bij uw studies en u te begeleiden als de band met uw ouders verbroken is, waarbij het in overleg met u kan bemiddelen. Van uw kant neemt u deze verplichtingen op:

• U volgt de lessen regelmatig, neemt deel aan de examens en doet alle nodige inspanningen om te slagen.
• U vraagt de studietoelage aan waarop u recht hebt.
• Is de band met uw ouders verbroken, dan zet u de nodige stappen om uw Groeipakket of onderhoudsgeld rechtstreeks zelf te ontvangen.
• U bezorgt een bewijs van inschrijving voor uw opleiding.
• U bezorgt uw examenresultaten binnen zeven werkdagen aan het OCMW.

Met die resultaten evalueert het OCMW het voorbije studiejaar en beslist het hoe het project verdergaat. Twijfelt het OCMW of de opleiding bij u past, dan kan het advies vragen aan een externe deskundige.

Hoe vraagt u als student een leefloon aan?

U dient uw aanvraag in bij het OCMW van uw gemeente. Voor studenten geldt een eigen regel: bevoegd is het OCMW van de gemeente waar u op het moment van de aanvraag met uw hoofdverblijfplaats ingeschreven bent. Dat OCMW blijft bevoegd voor de hele ononderbroken duur van uw studies, ook als u later op kot gaat in een andere stad.

U kunt de aanvraag mondeling of schriftelijk doen. Het OCMW registreert ze dezelfde dag en geeft u een ontvangstbewijs. Daarna volgt een sociaal onderzoek, waarbij een maatschappelijk werker uw situatie, uw studies en uw inkomsten bekijkt. Breng het best bijvoorbeeld deze documenten mee:

• uw identiteitskaart en een bankrekeningnummer;
• een bewijs van inschrijving bij uw school, hogeschool of universiteit;
• bewijzen van uw inkomsten: loonfiches van uw studentenjob, de beslissing over uw studietoelage, het Groeipakket dat u zelf ontvangt;
• uw huurcontract als u op kot of alleen woont.

Het OCMW beslist binnen 30 dagen na uw aanvraag. De beslissing is schriftelijk en gemotiveerd en wordt u binnen acht dagen nadat ze genomen is meegedeeld, per aangetekende brief of tegen ontvangstbewijs. Hebt u ook medische kosten, vraag dan meteen of u een medische kaart van het OCMW kunt krijgen.

Niet akkoord met de beslissing van het OCMW?

Weigert het OCMW uw leefloon, of bent u het niet eens met het bedrag, dan kunt u in beroep gaan bij de arbeidsrechtbank van uw woonplaats. U doet dat binnen drie maanden na de kennisgeving van de beslissing.

Neemt het OCMW binnen 30 dagen geen beslissing, dan kunt u ook naar de arbeidsrechtbank stappen. De termijn van drie maanden loopt dan vanaf de vaststelling dat er geen beslissing kwam.

Erasmus of een stage in het buitenland met een leefloon

Verblijft u in een kalenderjaar meer dan vier weken in het buitenland, dan wordt uw leefloon geschorst voor elke dag buiten België. Plant u een verblijf van een week (7 opeenvolgende dagen) of langer, dan moet u het vooraf aan het OCMW melden, met de duur en de reden. Het OCMW kan het leefloon toch laten doorlopen wegens uitzonderlijke omstandigheden.

Studies of een stage in het buitenland in het kader van een opleiding die tot een volwaardig diploma leidt, zoals een Erasmusverblijf, worden algemeen als zo’n omstandigheid aanvaard. Bespreek uw plannen daarom vooraf met uw maatschappelijk werker, zodat uw leefloon niet onverwacht stopt.

Andere steun voor studenten met een klein budget

Naast het leefloon zijn er nog tegemoetkomingen die uw budget als student wat lichter maken. Wie al minstens drie maanden een leefloon van het OCMW krijgt, heeft automatisch recht op de verhoogde tegemoetkoming: uw ziekenfonds kent die dan zelf toe. Dat betekent goedkopere doktersbezoeken en geneesmiddelen.

Met die verhoogde tegemoetkoming krijgt u ook korting op het openbaar vervoer, zoals een goedkoper jaarabonnement bij De Lijn of een korting bij de NMBS. Zoekt u nog een geschikte richting, dan helpt onze gids over een opleiding zoeken u op weg.