Veel ouders gaan ervan uit dat de alimentatie voor hun kind vanzelf stopt op de achttiende verjaardag. De wet zegt iets anders: zij knoopt de onderhoudsplicht niet vast aan een leeftijd, maar aan de opleiding en de zelfstandigheid van het kind. Hieronder leest u hoe lang u onderhoudsgeld betaalt, wanneer de verplichting wel eindigt, hoe u de bijdrage laat aanpassen en wat u doet als de andere ouder niet meer betaalt. Alle steun voor gezinnen vindt u in onze rubriek familie.
Wat zegt de wet over de duur van de onderhoudsplicht?
De onderhoudsplicht van ouders staat in artikel 203 van het oud Burgerlijk Wetboek. Ouders moeten naargelang hun middelen instaan voor de huisvesting, het levensonderhoud, de gezondheid, het toezicht, de opvoeding, de opleiding en de ontplooiing van hun kinderen. Die verplichting hangt niet af van de vraag of u nog samenwoont met de andere ouder: zij blijft na een scheiding onverkort bestaan voor beide ouders.
Dezelfde bepaling regelt meteen ook het einde ervan. Is de opleiding van het kind niet voltooid, dan loopt de verplichting door na de meerderjarigheid. Er staat dus geen einddatum in de wet, en evenmin een bedrag: hoeveel u betaalt, hangt af van de middelen van beide ouders en van de behoeften van het kind, zoals wij uitleggen in ons artikel over alimentatie.
Stopt de alimentatie automatisch als uw kind 18 wordt?
Neen. De meerderjarigheid maakt van uw zoon of dochter een volwassene met eigen rechten, maar zij zet de onderhoudsplicht niet stop. Zolang de opleiding loopt en het kind niet in het eigen levensonderhoud kan voorzien, blijft de bijdrage verschuldigd. Er bestaat in ons recht geen leeftijd, ook geen 21 of 25 jaar, waarop het onderhoudsgeld van rechtswege wegvalt.
Wat wel kan veranderen, is wie het geld ontvangt. Vanaf de meerderjarigheid kan uw kind naast de ouder bij wie het verblijft ook zelf een vordering instellen: artikel 203bis, § 2 van het oud Burgerlijk Wetboek vrijwaart uitdrukkelijk de rechten van het kind wanneer een ouder die bijdrage van de andere ouder vordert. Rechtstreekse betaling aan het kind is daarom niet automatisch: die gebeurt pas wanneer de rechtbank het zo beslist of wanneer de ouders het onderling afspreken. In de praktijk blijven veel gezinnen de bestaande regeling voortzetten, waarbij de ouder bij wie het kind woont het bedrag int en de kosten betaalt. Wijzigt u die afspraak, leg ze dan schriftelijk vast, want u moet later kunnen aantonen dat u betaald hebt.
Tot wanneer betaalt u als uw kind nog studeert?
Studeert uw kind verder na het secundair onderwijs, dan loopt de onderhoudsplicht door tot de opleiding voltooid is. De wet legt daar geen maximumduur op: of het nog om een normaal studietraject gaat, beoordeelt de familierechtbank aan de hand van de concrete omstandigheden van het dossier.
Naast het onderhoudsgeld bestaan er middelen die de studiekosten helpen dragen. De studietoelage van de Vlaamse overheid en de schooltoeslag voor leerlingen zijn de bekendste; wie schoolrekeningen moet spreiden, vindt meer uitleg bij schoolkosten. Ook het Groeipakket blijft doorlopen: vanaf 18 jaar geldt daarvoor een voorwaardelijk recht, en uw kind kan tot 25 jaar gezinsbijslag krijgen zolang het aan de studievoorwaarden van het Groeipakketdecreet voldoet.
Wat als uw kind werkt of een eigen inkomen heeft?
Een studentenjob maakt de onderhoudsplicht niet ongedaan. Wie in het weekend of tijdens de vakantie werkt als jobstudent, blijft in opleiding en blijft dus recht hebben op een bijdrage van beide ouders. Het inkomen kan wel meespelen in de beoordeling van de behoeften, zeker wanneer het structureel is en het kind er zelf een groot deel van de kosten mee draagt.
Anders wordt het wanneer uw kind de studies afrondt en voltijds aan de slag gaat met een eigen loon. Dan kan de onderhoudsplicht eindigen, maar dat gebeurt niet vanzelf: zolang er een vonnis of een overeenkomst bestaat, moet die eerst worden aangepast of stopgezet. Datzelfde geldt wanneer uw kind een vervangingsinkomen krijgt, zoals een werkloosheidsuitkering; de rechter beoordeelt dan of het kind in het eigen levensonderhoud kan voorzien.
Hoe lang loopt het onderhoudsgeld voor uw ex-partner?
Onderhoudsgeld voor een kind en onderhoudsgeld voor een ex-partner zijn twee verschillende dingen, met verschillende regels. Na een echtscheiding kan de rechter een uitkering toekennen aan de echtgenoot die in staat van behoefte verkeert. Die uitkering mag niet langer duren dan het huwelijk zelf: dat is de regel van artikel 301, § 4 van het oud Burgerlijk Wetboek.
Er zijn twee uitzonderingen op die duur. In buitengewone omstandigheden kan de rechtbank de termijn verlengen wanneer de uitkeringsgerechtigde aantoont dat hij bij het verstrijken van die termijn, om redenen onafhankelijk van zijn wil, nog steeds in staat van behoefte verkeert (artikel 301, § 4, tweede lid). Omgekeerd eindigt de uitkering definitief wanneer de begunstigde hertrouwt of een verklaring van wettelijke samenwoning aflegt, tenzij de partijen daar iets anders over afspreken.
Overzicht: loopt de onderhoudsplicht door of niet?
De tabel hieronder zet de situaties naast elkaar die in de praktijk het vaakst voor discussie zorgen. Zij vervangt geen vonnis: wat een rechter in uw dossier beslist heeft, blijft altijd voorgaan op een algemene regel.
Gebruik het overzicht dus als vertrekpunt voor een gesprek met de andere ouder, en niet als reden om de betalingen aan te passen. Twijfelt u over uw eigen dossier, dan kunt u gratis advies vragen bij de Commissie voor Juridische Bijstand.
| Situatie van het kind | Loopt de bijdrage door? |
| Wordt 18 jaar, zit nog op school | Ja, de opleiding is niet voltooid |
| Studeert hoger onderwijs, woont op kot | Ja, met soms hogere verblijfskosten |
| Werkt als jobstudent naast de studies | Ja, het inkomen kan wel meespelen |
| Is afgestudeerd en werkt voltijds | Meestal niet, maar de titel moet worden aangepast |
| Is afgestudeerd en zoekt nog werk | Vaak nog even, de rechter beoordeelt dit |
| Ouder ziet het kind niet meer | Ja, het omgangsrecht staat los van de bijdrage |
Wordt de onderhoudsbijdrage elk jaar aangepast?
Ja. Artikel 203quater van het oud Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de onderhoudsbijdrage van rechtswege wordt aangepast aan de schommelingen van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Om de twaalf maanden wordt het bedrag automatisch herrekend, tenzij de rechter een andere berekeningswijze oplegt of de ouders onderling iets anders afspreken.
Die aanpassing gebeurt dus zonder dat u daarvoor naar de rechtbank moet. Betaalt u jaar na jaar hetzelfde bedrag, dan bouwt u zonder het te beseffen een achterstand op, want het geïndexeerde bedrag is het bedrag dat verschuldigd is. Zet de nieuwe berekening elk jaar op papier, zodat beide ouders weten waar zij aan toe zijn.
Hoe laat u de onderhoudsbijdrage stopzetten of aanpassen?
Bent u het eens met de andere ouder, dan volstaat een nieuwe schriftelijke overeenkomst. Laat ze bij voorkeur bekrachtigen door de familierechtbank of vastleggen bij de notaris, zodat beide partijen later een afdwingbare titel in handen hebben en er geen discussie ontstaat over wat precies werd afgesproken.
Raakt u het niet eens, dan legt u de zaak voor aan de familierechtbank. Zaken die de wet als spoedeisend aanmerkt, blijven ingeschreven op de rol van de familierechtbank. Duiken er nieuwe elementen op, en een wijziging van de onderhoudsuitkering is daar uitdrukkelijk één van, dan kan dezelfde zaak opnieuw voor de rechtbank worden gebracht zonder een volledig nieuwe procedure, zoals artikel 1253ter/7 van het Gerechtelijk Wetboek bepaalt. Daarnaast somt een koninklijk besluit van 22 april 2019 op welke uitgaven als buitengewone kosten gelden en hoe u daarover vooraf het akkoord van de andere ouder vraagt. Een nieuwe job, een lager inkomen, een kind dat gaat samenwonen of afstudeert: het zijn stuk voor stuk redenen om de bijdrage te laten herbekijken.
Wat als de andere ouder stopt met betalen?
Blijft de betaling uit, dan kunt u terecht bij de DAVO, de Dienst voor Alimentatievorderingen van de FOD Financiën. Die dienst vordert de achterstallen in bij de ouder die niet betaalt en stort ondertussen elke maand een voorschot op het onderhoudsgeld voor uw kind. U hebt daarvoor een uitvoerbare titel nodig: een vonnis, een gehomologeerde overeenkomst of een notariële akte.
Naast de DAVO bestaat er nog een weg. Artikel 203ter van het oud Burgerlijk Wetboek laat de familierechtbank toe u te machtigen om het onderhoudsgeld rechtstreeks te innen bij de werkgever of bij een andere schuldenaar van de ouder die moet betalen. Heeft die ouder in de voorbije twaalf maanden twee keer niet of onvolledig betaald, dan wordt die machtiging van rechtswege verleend.
Wacht niet te lang met uw aanvraag. Vervallen termijnen van het onderhoudsgeld verjaren na vijf jaar, zo bepaalt artikel 2277 van het oud Burgerlijk Wetboek, zodat oude achterstallen op een bepaald ogenblik niet meer opeisbaar zijn. Voor eenoudergezinnen die het financieel moeilijk krijgen terwijl het geld uitblijft, bestaan er bovendien andere vangnetten, zoals de eenoudertoeslag in het Groeipakket of, in het uiterste geval, het leefloon bij het OCMW.
Wat verandert er fiscaal als u onderhoudsgeld betaalt?
Betaalt u onderhoudsgeld voor uw kind of voor uw ex-partner, dan kunt u een deel van die betalingen inbrengen in uw belastingaangifte. De ontvanger moet hetzelfde deel aangeven als inkomen. Wij zetten de voorwaarden en de juiste codes op een rij in ons artikel over de belastingvermindering voor onderhoudsgeld.
Sinds de wet van 18 december 2025, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 30 december 2025, daalt dat aandeel stap voor stap. Voor onderhoudsgeld dat u vanaf 1 januari 2026 betaalt, brengt u 60 % van het betaalde bedrag in; vanaf 1 januari 2027 wordt dat 50 %. De aftrek geldt bovendien alleen wanneer de ontvanger in de Europese Economische Ruimte of in Zwitserland woont.
Houd er ook rekening mee dat het percentage en de fiscale behandeling van kinderen ten laste samenhangen. Wie het kind fiscaal ten laste heeft, krijgt een hogere belastingvrije som, maar bij co-ouderschap gelden aparte regels. Ons overzicht van de fiscale voordelen voor kinderen legt uit welke keuze in welk gezin het voordeligst uitvalt.
Welke andere steun bestaat er voor uw gezin?
Onderhoudsgeld is zelden het enige inkomen waarmee een gezin na een scheiding rondkomt. Het Groeipakket blijft doorlopen voor elk kind dat in Vlaanderen woont, en wie alleen voor de kinderen instaat, kan daarbovenop recht hebben op een sociale toeslag als het gezinsinkomen onder de grens blijft.
Daarnaast bestaan er regelingen die de dagelijkse kosten drukken. Ouders van jonge kinderen vinden hun weg in ons dossier over kinderopvang. Wie het werk anders wil organiseren, leest best onze uitleg over ouderschapsverlof. En alleenstaande ouders vinden een volledig overzicht van de beschikbare steun bij alleenstaande moeder. Een volledig beeld van de toeslagen in het Groeipakket helpt u om niets te laten liggen.
