Kraamzorg in Vlaanderen 2026: prijs, aanvraag en terugbetaling na de bevalling

Kraamzorg is de hulp aan huis die u krijgt van een erkende dienst voor gezinszorg, van een maand voor de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling. Een kraamverzorgende helpt met het huishouden, de verzorging van de baby en de borstvoeding, en de prijs per uur hangt af van uw inkomen en uw gezinssamenstelling. Het is een vorm van steun voor gezinnen in Vlaanderen waar u op kunt rekenen: hieronder leest u wat kraamzorg kost, hoe uw ziekenfonds helpt en hoe u ze op tijd aanvraagt.

Wat is kraamzorg precies?

Kraamzorg is het zorgaanbod van de diensten voor gezinszorg rond de geboorte van een kind. Een kraamverzorgende komt bij u thuis en biedt dezelfde zorg en ondersteuning als een verzorgende in andere gezinnen, maar dan specifiek gericht op de moeder, de baby en het gezin. De gezinszorg en aanvullende thuiszorg is breder dan kraamzorg: kraamzorg is het luik voor jonge ouders rond de geboorte.

Concreet neemt de kraamverzorgende de gewone huishoudelijke taken over en helpt ze bij de verzorging van de baby, zoals het babybadje en de navelverzorging. Ze ondersteunt de moeder bij de borstvoeding, begeleidt de andere kinderen bij spel en huiswerk en geeft tips over de opvoeding. Zo kunt u na de bevalling recupereren, terwijl het gezin gewoon verder draait.

Kraamzorg is iets anders dan de medische opvolging door de vroedvrouw, die de gezondheid van moeder en kind controleert. Beide vullen elkaar aan: de vroedvrouw voor de zorg, de kraamverzorgende voor de praktische hulp in huis. Wie borstvoeding geeft en weer aan het werk gaat, vindt de regels voor de pauzes op het werk in onze uitleg over borstvoedingsverlof.

Wie heeft recht op kraamzorg en wanneer?

Volgens het Departement Zorg kan wie een zorg- en ondersteuningsvraag heeft terecht bij een dienst voor gezinszorg, dus ook alleenstaande ouders. Uw inkomen bepaalt wel hoeveel u per uur betaalt. Bent u alleen met uw kind, dan vindt u de andere steun gebundeld op onze pagina over steun voor een alleenstaande moeder.

Kraamzorg is mogelijk in een vaste periode: van een maand voor de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling. U kunt dus al hulp krijgen in de laatste weken van uw zwangerschap en daarna tijdens de eerste maanden met uw baby.

Na een huisbezoek maakt u met de dienst verdere afspraken over de hulp. Neem dus best ruim op voorhand contact op met één of meerdere diensten van uw keuze.

Hoeveel kost kraamzorg per uur?

De prijs voor een uur kraamzorg is dezelfde als de prijs voor een uur gezinszorg. De Vlaamse regelgeving schrijft voor dat alle diensten voor gezinszorg dezelfde berekeningswijze en dezelfde schalen hanteren. Wat u betaalt, heet de gebruikersbijdrage, en die wordt tijdens een huisbezoek voor u berekend.

Bij die berekening kijkt de dienst vooral naar twee dingen: de samenstelling van uw gezin en alle inkomsten op maandbasis van u en van de personen van dezelfde generatie die bij u wonen, zoals uw partner. Een gezin met een lager inkomen betaalt minder per uur dan een gezin met een hoog inkomen. Ook de gezinssamenstelling speelt mee: elke persoon (kind of volwassene) zonder eigen inkomen die bij u woont, telt mee bij het bepalen van uw gezinscode, uw partner niet. Een ongeboren kind telt mee vanaf de zesde maand van de zwangerschap.

De uiteindelijke prijs kan licht verschillen per dienst, omdat sommige diensten een facultatieve toeslag toepassen of een afwijkende bijdrage passend vinden. Dat is toegestaan binnen de regelgeving, en de dienst moet de prijs duidelijk meedelen bij de opstart van de zorg. Vraag het dus gerust bij meerdere diensten na.

Welke tegemoetkoming krijgt u van uw ziekenfonds?

Daarnaast komen verschillende ziekenfondsen tussen in de kosten van kraamzorg. Dat gebeurt via hun aanvullende verzekering, het pakket voordelen dat elk ziekenfonds zelf samenstelt naast de wettelijke terugbetalingen. Wat een mutualiteit precies doet en hoe u van ziekenfonds wisselt, leest u in onze uitleg over dat begrip.

Omdat het om een eigen voordeel van elk ziekenfonds gaat, verschillen het bedrag, het aantal uren en de voorwaarden van ziekenfonds tot ziekenfonds. Sommige ziekenfondsen werken samen met een eigen dienst voor gezinszorg, andere betalen een deel van uw factuur terug. Vraag bij uw ziekenfonds na wat uw aanvullende verzekering voorziet, het liefst al tijdens de zwangerschap.

Ook de vroedvrouw die na de bevalling bij u thuis komt, wordt grotendeels terugbetaald via de verplichte ziekteverzekering. Als de vroedvrouw geconventioneerd is, past ze de afgesproken tarieven toe. Bij niet-geconventioneerde vroedvrouwen kan de terugbetaling lager liggen en kunnen ze hogere tarieven aanrekenen, dus vraag het vooraf na. Of uw vroedvrouw de derdebetalersregeling toepast, waarbij uw ziekenfonds haar rechtstreeks betaalt, vraagt u best ook bij het eerste contact.

Kraamzorg aanvragen: zo gaat u te werk

Kraamzorg vraagt u rechtstreeks aan bij een erkende dienst voor gezinszorg van uw keuze. U mag ook met meerdere diensten contact opnemen om te vergelijken.

Na uw aanmelding komt een medewerker van de dienst op huisbezoek. Samen overloopt u welke hulp u nodig hebt en berekent de medewerker uw bijdrage per uur. Gaat u in op het aanbod, dan maakt u samen verdere afspraken.

1. Kies een dienst: het Departement Zorg publiceert een overzicht van de erkende diensten voor gezinszorg in uw buurt.
2. Neem contact op met één of meerdere diensten. De kraamzorg kan starten vanaf een maand voor de vermoedelijke bevallingsdatum.
3. Huisbezoek: u bespreekt uw noden en de dienst berekent uw bijdrage op basis van uw inkomen en gezin.
4. Afspraken: na het huisbezoek maakt u verdere afspraken met de dienst, binnen de periode tot drie maanden na de bevalling.
5. Ziekenfonds: vraag na welke tegemoetkoming uw aanvullende verzekering geeft en welk bewijs u moet binnenbrengen.

Vraagt u zich af welke andere tegemoetkomingen u als jong gezin kunt combineren met kraamzorg? Een snelle simulatie geeft u een eerste overzicht.

De vroedvrouw aan huis na de bevalling

Na de bevalling hebt u recht op postnatale zorg door een vroedvrouw, ook als u na een paar dagen het ziekenhuis verlaat. De vroedvrouw volgt het herstel van de moeder en de gezondheid van de baby op, helpt bij de borstvoeding en beantwoordt uw vragen. Deze zorg valt onder de verplichte ziekteverzekering en wordt terugbetaald door uw ziekenfonds.

De ziekteverzekering maakt een onderscheid tussen de postnatale zorg van dag 0 tot en met dag 5 na de bevalling en de zorg daarna. Ook na die eerste dagen kan de vroedvrouw nog op huisbezoek komen, maar de ziekteverzekering betaalt het aantal huisbezoeken vanaf de zesde dag slechts beperkt terug. De zorg moet bovendien binnen het jaar na de bevalling plaatsvinden.

Vanaf 1 november 2026 mogen vroedvrouwen dan voor een deel van hun terugbetaalde prestaties een persoonlijk aandeel aanrekenen, ook remgeld genoemd. De vroedvrouw is niet verplicht om dat bedrag te innen en mag het ook maar gedeeltelijk vragen. Voor wie recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming ligt het bedrag lager.

Dit persoonlijk aandeel telt mee voor de maximumfactuur, die uw totale remgeld per jaar begrenst. Volgens het RIZIV worden tegelijk de honoraria van de vroedvrouwen voor die prestaties verhoogd.

Meerlingenhulp: extra hulp bij een drieling of twee tweelingen

Gezinnen met een meerling kunnen rekenen op meerlingenhulp: zorg en ondersteuning door een dienst voor gezinszorg tot het derde levensjaar van de kinderen, dus veel langer dan de gewone kraamperiode van drie maanden. Het gaat om gezinszorg of schoonmaakhulp door een dienst voor gezinszorg.

Volgens het Departement Zorg spreekt men van een meerling bij minstens een drieling, of bij twee tweelingen met een leeftijdsverschil van niet meer dan 19 maanden, tot een van beide tweelingen drie jaar wordt. Een gezin dat aan die definitie voldoet, komt in aanmerking.

Zelfstandige moeder: gratis dienstencheques als moederschapshulp

Bent u zelfstandige, dan hebt u na de bevalling recht op moederschapshulp: u kiest zelf tussen 0, 35, 70 of maximaal 105 gratis dienstencheques voor hulp in het huishouden. De dienstencheques zijn gratis en u gebruikt ze om huishoudelijke hulp te betalen.

U hoeft zelf geen aanvraag in te dienen: na de bevalling neemt uw sociaal verzekeringsfonds contact met u op en vraagt het of u de dienstencheques wilt. Begint uw moederschapsrust op 1 juli 2026 of later, dan hebt u recht op de gratis dienstencheques als u uitsluitend de moederschapsrust als zelfstandige geniet. Meer over die rustperiode leest u in onze uitleg over moederschapsverlof.

Let op: uw keuze heeft gevolgen voor uw rustperiode. Vanaf 1 juli 2026 hangt het aantal facultatieve weken moederschapsrust af van het aantal dienstencheques dat u kiest: met 105 cheques kunt u maximaal 9 weken facultatieve moederschapsrust opnemen, met 70 cheques 10 weken, met 35 cheques 11 weken en zonder cheques 12 weken (bij een meerling telkens 1 week meer). Uw sociaal verzekeringsfonds bezorgt u een attest met het aantal gekozen cheques, dat u aan uw ziekenfonds overmaakt.

Kind en Gezin: gratis begeleiding na de geboorte

Naast kraamzorg en de vroedvrouw kunt u ook rekenen op Kind en Gezin, het Vlaamse aanspreekpunt voor jonge ouders. Met een kind jonger dan 3 jaar kunt u na afspraak in een consultatiebureau van Kind en Gezin terecht voor een gratis preventief onderzoek: uw kind wordt gemeten en gewogen, de arts onderzoekt het en geeft gratis vaccinaties, en u kunt er met al uw vragen terecht.

Ouders met een drieling kunnen bovendien terecht bij de zorgcoördinator drielingen van Kind en Gezin. Die verwijst door naar het lokale team, dat tijdens de zwangerschap aan huis kan komen om vragen over de babyuitzet, ondersteuning en verlof te bespreken.

Welke andere steun krijgt u na de geboorte?

Kraamzorg is maar een deel van de steun voor een jong gezin. Via het Groeipakket krijgt u bij de geboorte een eenmalig startbedrag van 1.310,75 € per kind, en daarna een maandelijks basisbedrag. Hoeveel u in totaal ontvangt, leest u in ons overzicht van de hoogte van het Groeipakket.

Ook voor uw werk bestaan er verlofregelingen. Werkneemsters hebben recht op moederschapsverlof, de vader of meeouder op geboorteverlof, en later kunnen beide ouders ouderschapsverlof opnemen. Gaat uw baby naar de opvang, dan bekijkt u best de regels voor kinderopvang en de kinderopvangtoeslag.