Vlaamse woonlening in 2026: voorwaarden, inkomensgrenzen en rente bij het Vlaams Woningfonds

Wat is de Vlaamse woonlening?

De Vlaamse woonlening is een hypothecair krediet met een sociaal karakter. Sinds 1 januari 2021 is het Vlaams Woningfonds de enige verstrekker van deze lening. Een aantal woonmaatschappijen treedt op als kredietbemiddelaar van het Vlaams Woningfonds, zodat u uw aanvraag ook daar kunt opstarten.

Het Woningfonds noemt de Vlaamse woonlening zelf een sociaal woonkrediet (meer over die term leest u in ons artikel over de sociale lening). Het verschil met een gewoon bankkrediet zit in de rentevoet, die lager ligt naarmate uw inkomen lager is en u meer personen ten laste hebt, en in de beoordeling: het Woningfonds stuurt een schatter ter plaatse en kijkt niet alleen naar uw maandinkomen. Wie de lening aangaat, wordt ook eigenaar van de woning.

U kunt de Vlaamse woonlening gebruiken voor drie doelen:

• de aankoop van een woning of appartement, al dan niet samen met werken;
• het behoud van uw woning bij een echtscheiding of het einde van een samenwoning, al dan niet samen met werken;
• werken aan een woning of appartement: renoveren, verbeteren of aanpassen.

Wie komt in aanmerking voor de Vlaamse woonlening?

Zowel gezinnen als alleenstaanden kunnen de lening aanvragen. Als gezin geldt: twee of meer personen die duurzaam samenwonen en in dezelfde woning hun hoofdverblijfplaats hebben. U moet op het moment van de aanvraag ingeschreven zijn in het bevolkingsregister of op een referentieadres.

Daarnaast kijkt het Woningfonds naar vier punten: uw inkomen, de woning, uw eigendom en uw terugbetalingscapaciteit. U moet voldoende inkomen hebben om na het betalen van al uw schulden nog normaal te kunnen leven. Een minimum aan eigen middelen is ook nodig. De belangrijkste voorwaarden op een rij:

• uw geïndexeerd inkomen ligt niet lager dan 12.046 € en niet boven de maximumgrens voor uw gezin en de ligging van de woning;
• de woning ligt in het Vlaams Gewest en dient hoofdzakelijk om in te wonen;
• de woning voldoet aan de veiligheids-, gezondheids- en woonkwaliteitsnormen, of wordt daarvoor in orde gebracht;
• minstens één ontlener woont er zelf zolang de lening loopt, en de woning wordt niet verhuurd;
• de geschatte verkoopwaarde blijft onder de vastgestelde grens.

Geen andere woning in eigendom

Uiterlijk bij de ondertekening van de kredietakte mag u geen woning, bouwgrond of kavel volledig in eigendom hebben. U mag zo’n goed ook niet volledig in vruchtgebruik, erfpacht of opstal hebben gegeven, er zelf geen volledig recht van erfpacht, opstal of vruchtgebruik op hebben, en geen zaakvoerder, bestuurder of aandeelhouder zijn van een vennootschap waarin u zulke rechten hebt ingebracht. Hebt u in de 3 jaar vóór de akte een deel van zo’n eigendom verkocht terwijl u voordien het volledige recht had, dan komt u evenmin in aanmerking. Koopt u een woning met hulp van uw ouders, dan gaat u best na of er al eigendom op uw naam staat.

Voor de aankoop van een sociale koopwoning geldt een uitzondering. Dan moet u pas een jaar na de akte aan die eigendomsvoorwaarde voldoen; met gegronde redenen kan die termijn verlengd worden. Lukt dat niet, dan loopt de lening verder tegen een hogere rente: de referentierentevoet van bij de start, plus 2 procentpunten per jaar.

Inkomensgrenzen van de Vlaamse woonlening

Het Woningfonds kijkt naar uw geïndexeerd inkomen uit het jaar waarop uw laatst beschikbare aanslagbiljet betrekking heeft (maximaal 3 jaar eerder). Dat inkomen is de som van uw gezamenlijk belastbaar inkomen, een leefloon als u dat krijgt, de inkomensvervangende tegemoetkoming voor personen met een handicap en belastingvrije beroepsinkomsten uit het buitenland of van een Europese of internationale instelling.

Niet elk inkomen in huis telt mee. Het inkomen van inwonende kinderen jonger dan 25 jaar die ongehuwd en niet wettelijk samenwonend zijn en sinds hun meerderjarigheid altijd deel uitmaakten van het gezin, laat het Woningfonds buiten beschouwing. Hetzelfde geldt voor inwonende familieleden in de eerste of tweede graad die 65 jaar of ouder zijn of erkend zijn met een ernstige handicap. Het inkomen van inwonende ouders en grootouders jonger dan 65 jaar, en van inwonende voorouders vanaf de derde graad (zoals overgrootouders), telt slechts voor de helft mee.

De maximumgrens hangt af van uw gezinssituatie, het aantal personen ten laste en de gemeente. Ligt de woning in een gemeente van cluster 1 of cluster 2 (de lijsten staan als bijlage bij de prospectus van het Woningfonds), dan geldt een hogere grens. Dit zijn de grenzen voor 2026 uit het rentetarief van het Vlaams Woningfonds van oktober 2026:

Als persoon ten laste telt een kind dat bij u gedomicilieerd is en minderjarig is of voor wie kinderbijslag of wezenbijslag wordt uitbetaald (in Vlaanderen via het Groeipakket). Ook een kind dat niet bij u gedomicilieerd is maar regelmatig bij u verblijft, zoals bij co-ouderschap na een scheiding, kan meetellen. Een kind met een ernstige handicap telt voor twee personen ten laste. Ook een persoon die als ernstig gehandicapt wordt beschouwd, telt als persoon ten laste, en pleegkinderen tellen mee zolang ze in uw gezin wonen.

Hoeveel rente betaalt u op een Vlaamse woonlening?

Uw rentevoet wordt berekend op basis van uw geïndexeerd inkomen, uw gezinssituatie, de ligging van de woning, de looptijd en de referentierentevoet. Die referentierentevoet bepaalt het Vlaams Woningfonds elke maand op basis van de rentetarieven die de Nationale Bank van België publiceert. Voor het tarief dat van toepassing is vanaf 1 oktober 2026 bedraagt de referentierentevoet 4,58 %; het Woningfonds bepaalt die elke maand opnieuw.

Hoe lager uw inkomen, hoe lager uw rente. In dat tarief start de rentevoet bij 3,05 % per jaar en gaat hij voor de hoogste inkomens tot 6,10 %. De rente bij de start is nooit hoger dan 4/3 en nooit lager dan 2/3 van de referentierentevoet, en ook nooit lager dan een minimum dat afhangt van de looptijd (van 1,60 % bij 20 jaar of minder tot 2,00 % bij 30 jaar). Elke persoon ten laste verlaagt uw rente met 10 % van de referentierentevoet. Ligt de woning in een gemeente van cluster 1 of cluster 2, dan krijgt u nog een verlaging van respectievelijk 5 % of 10 % van de referentierentevoet.

De rentevoet die u bij de start krijgt, is vast: hij beweegt niet mee met de marktrente. Toch kan hij later veranderen:

• komt er een persoon ten laste bij, dan kunt u vragen om uw rente op de verjaardag van de kredietakte te verlagen (minstens vijf werkdagen vóór die verjaardag, en niet in het jaar van de vijfjaarlijkse herziening);
• om de 5 jaar herberekent het Woningfonds uw rente op basis van uw gemiddeld inkomen en uw gezinssituatie;
• bij die herziening stijgt de rente nooit boven de rentevoet uit uw contract en daalt ze nooit onder het minimum.

Hoeveel kunt u lenen en hoe lang loopt de lening?

Het maximumbedrag hangt af van wat u financiert. Bij een aankoop leent u hoogstens de koopprijs inclusief btw, registratierechten en notariskosten, of de geschatte verkoopwaarde als die lager is. Bij werken is dat de kostprijs van de werken inclusief btw, of de geraamde waarde als die lager is, plus de notariskosten. Bij het behoud van de woning na een scheiding gaat het om de openstaande schulden, verhoogd met registratierechten en notariskosten.

In elk geval mag het bedrag niet hoger zijn dan de geschatte verkoopwaarde van de woning, na de geplande werken. Zijn er werken noodzakelijk om de woning aan de woonkwaliteitsnormen te laten voldoen, dan bent u verplicht om daarvoor bij te lenen zodra ze meer dan 1.000 € kosten. Al die werken, ook onder 1.000 €, voert u uit binnen 3 jaar na het aangaan van de lening.

De looptijd bedraagt in de regel maximaal 25 jaar. Kunt u het krediet niet in 25 jaar afbetalen, dan kan de looptijd tot 30 jaar gaan. De lening moet volledig terugbetaald zijn in het jaar waarin de jongste ontlener 75 jaar wordt.

Welke kosten en verzekeringen horen bij de lening?

Als u uw kredietaanvraag opstart, betaalt u een dossierkost van 100 €. Daarmee zijn alle administratieve kosten van de aanvraag gedekt. U krijgt die dossierkost terug als er, om welke reden ook, niet tijdig wordt ingegaan op het schriftelijke kredietaanbod; ze is definitief verworven zodra het Woningfonds uw ondertekende kredietaanbod ontvangt. De datum waarop het Woningfonds die 100 € ontvangt, is ook de datum waarop uw rentevoet en uw voorwaarden worden vastgelegd.

Bij de notaris betaalt u de kosten van de kredietakte. Het ereloon van de notaris voor die akte wordt bij een Vlaamse woonlening met de helft verminderd. Ook het ereloon op de aankoopakte daalt met 302,50 € (btw inbegrepen) als u het verminderd registratierecht krijgt en minstens de helft van de aankoopprijs bij het Woningfonds leent.

Voor de verzekeringen geldt het volgende:

• een brandverzekering is verplicht, bij een verzekeraar naar keuze;
• een schuldsaldoverzekering is niet verplicht, maar wordt sterk aanbevolen;
• de verzekering gewaarborgd wonen is gratis en komt tussen in de afbetaling als u onvrijwillig werkloos of arbeidsongeschikt wordt.

Terugbetalen, vervroegd aflossen en betalingsuitstel

U betaalt de Vlaamse woonlening terug met een vast maandbedrag waarin rente en kapitaal zitten. Dat gebeurt via een Europese domiciliëring, telkens op de 8ste van de maand of de eerstvolgende werkdag. Bij het kredietaanbod krijgt u een aflossingstabel, zodat u kunt zien hoe de afbetaling verloopt.

U mag de lening op elk moment geheel of gedeeltelijk vervroegd terugbetalen. Daarvoor betaalt u een wederbeleggingsvergoeding van drie maanden rente op het kapitaal dat u terugbetaalt. Betaalt de schuldsaldoverzekering na een overlijden terug, dan is die vergoeding niet verschuldigd.

Betaalt u bij de start van de lening nog huur naast de afbetaling, dan kunt u kosteloos een tijdelijk uitstel van de kapitaalaflossing vragen. Dat uitstel duurt doorgaans maximaal 6 maanden en kan uitzonderlijk één keer op gemotiveerd verzoek verlengd worden. De rente blijft u wel betalen, en na het uitstel haalt u de achterstand in met een tijdelijk verhoogd betaalplan. Krijgt u later problemen met de afbetaling, dan neemt u best snel contact op met het Woningfonds en kijkt u ook of u in aanmerking komt voor een collectieve schuldenregeling.

Hoe vraagt u de Vlaamse woonlening aan?

Neem bij een aankoop contact op met het Woningfonds voordat u een verkoopovereenkomst ondertekent. Het onderzoek duurt langer dan bij een bank, en het Woningfonds kan geen zekerheid geven binnen de termijn van een opschortende voorwaarde in een compromis. De notariële akte moet meestal binnen 4 maanden na de ondertekening van het compromis verleden worden: begin dus zo snel mogelijk met uw aanvraag.

Voor vragen en uw aanvraag kunt u terecht op een provinciaal kantoor, op een ontvangdag van het Woningfonds (enkel op afspraak) of bij een kredietbemiddelende woonmaatschappij. Daarna verloopt de aanvraag in een aantal stappen:

1. Maak een afspraak bij een provinciaal kantoor van het Vlaams Woningfonds of bij een kredietbemiddelende woonmaatschappij.
2. Het Woningfonds geeft u documenten mee die onder meer door uw notaris en uw werkgever moeten worden ingevuld.
3. Betaal de dossierkost van 100 €.
4. Een schatter maakt een afspraak om de woning te bezoeken.
5. Het dossier gaat naar de maatschappelijke zetel in Brussel, waar een dossierbeheerder uw aanvraag verder behandelt. Bij goedkeuring krijgt u een kredietaanbod dat u schriftelijk aanvaardt.
6. U ondertekent de kredietakte bij de notaris van uw keuze.

Op de website van het Vlaams Woningfonds kunt u vooraf een vrijblijvende simulatie maken van uw rentevoet, op basis van uw inkomen, uw gezin en de ligging van de woning. Zo ziet u snel of u binnen de inkomensgrenzen valt.

Andere steun bij het kopen of verbouwen van uw woning

Een Vlaamse woonlening sluit andere steun niet uit. Leent u voor werken, dan bekijkt u best ook Mijn VerbouwPremie, de premie voor dakisolatie en Mijn VerbouwLening, een aparte lening tot 60.000 € voor renovaties. Wilt u advies over wat u eerst aanpakt, dan helpt gratis renovatiebegeleiding u op weg.

Voor leningen waarvan de kredietakte vanaf 1 januari 2020 is verleden, kunt u niet meer instappen in de woonbonus. Huurt u liever, of is kopen nog niet haalbaar, dan kunt u een sociale woning huren of nagaan of u recht hebt op de huurpremie.