De installatiepremie is een eenmalig bedrag van het OCMW voor wie dakloos was en opnieuw een eigen woning betrekt. Sinds 1 september 2026 bedraagt de premie 1.847,89 €. U leest hier wie er recht op heeft, hoe het bedrag berekend wordt, hoe u de premie aanvraagt en hoe ze samenhangt met de Vlaamse huursubsidie. Meer steun voor uw woning vindt u in ons overzicht wonen en verbouwen.
Wat is de installatiepremie van het OCMW?
De installatiepremie is een federale steunmaatregel die het OCMW uitbetaalt aan mensen die niet langer dakloos zijn. Wie na een periode op straat of in een opvangtehuis een eigen woning vindt, staat vaak in een lege ruimte zonder bed, tafel of kookplaat. De premie helpt bij die nieuwe start.
U hebt recht op de premie wanneer u een woning betrekt die uw hoofdverblijfplaats wordt. Het gaat om een eenmalig bedrag, geen maandelijkse uitkering. Krijgt u een leefloon, dan krijgt u de premie als een verhoging van dat leefloon. Krijgt u geen leefloon maar wel een vervangingsinkomen, een uitkering of een laag inkomen, dan kent het OCMW de premie toe via een aparte regeling. Het bedrag is in beide gevallen hetzelfde.
Wie geldt als dakloze? Iemand die geen eigen woning heeft en niet de middelen heeft om er zelf een te vinden, en daardoor geen verblijfplaats heeft. Ook wie tijdelijk in een tehuis verblijft in afwachting van een eigen woning, valt eronder.
Hoeveel bedraagt de installatiepremie in 2026?
Het bedrag van de installatiepremie is gelijk aan één twaalfde van het jaarbedrag van het leefloon voor de categorie persoon met gezin ten laste. Dat jaarbedrag is sinds 1 september 2026 vastgelegd op 22.174,69 €. De installatiepremie bedraagt daardoor 1.847,89 €.
U krijgt dat bedrag ook als u alleen woont of samenwoont: de premie wordt berekend op basis van de categorie persoon met gezin ten laste. Omdat het leefloon geïndexeerd wordt, stijgt ook de installatiepremie telkens het leefloon omhooggaat.
| Periode | Jaarbedrag leefloon (persoon met gezin ten laste) | Installatiepremie |
| Vanaf 1 september 2026 | 22.174,69 € | 1.847,89 € |
| Van 1 maart 2026 tot en met 31 augustus 2026 | 21.738,88 € | 1.811,57 € |
Vraag bij uw maatschappelijk werker na wanneer het geld op uw rekening staat, zodat u de aankoop van de belangrijkste spullen kunt plannen. Hebt u daarnaast schulden, lees dan ook hoe een collectieve schuldenregeling werkt.
Wie heeft recht op de installatiepremie?
Voor beide regelingen geldt dezelfde basisvoorwaarde: u was dakloos en u bent dat niet langer omdat u een woning betrekt die uw hoofdverblijfplaats wordt. Daarnaast hangt het van uw inkomen af via welke regeling u de premie krijgt.
Wie de premie als verhoging van het leefloon kan krijgen of al kreeg, valt niet onder de tweede regeling.
U krijgt een leefloon
Hebt u recht op een leefloon van het OCMW en betrekt u een woning na een periode van dakloosheid? Dan hebt u eenmaal in uw leven recht op een verhoging van het leefloon die gelijk is aan de installatiepremie.
U krijgt geen leefloon
Ook zonder leefloon kunt u de premie krijgen. Dat kan als uw enige inkomen een vervangingsinkomen van de sociale zekerheid is of een uitkering uit de sociale bijstand. Het kan ook als uw inkomen lager is dan het bedrag van het leefloon, verhoogd met 10 %. Het OCMW beoordeelt of u onder die grens blijft.
In die regeling krijgt u de premie eenmaal in uw leven. Gaan twee of meer daklozen die tot hetzelfde gezin behoren samen op één adres wonen, dan kent het OCMW maar één installatiepremie toe. Hebt u een vervangingsinkomen of een uitkering en weet u niet of u onder deze regeling valt, vraag het dan bij uw OCMW na.
Waarvoor gebruikt u de installatiepremie?
Krijgt u de premie zonder leefloon, dan moet u ze gebruiken voor de inrichting en de uitrusting van uw woning. Overleg met uw maatschappelijk werker hoe u het bedrag het best besteedt, zodat u eerst koopt wat u het dringendst nodig hebt.
Bij de premie zonder leefloon mag het OCMW ze niet gebruiken voor de huurwaarborg of de huurprijs. Voor de huurwaarborg bestaan aparte regelingen. Loopt uw huur achter, dan leest u in ons artikel over huurachterstal waar u terechtkunt.
Bekijk ook goed wat er in uw huurcontract staat voordat u tekent. Maak daarna een lijstje van wat u het dringendst nodig hebt en bewaar de kassabonnen van wat u koopt. Zo houdt u zelf het overzicht over uw budget.
Hoe vraagt u de installatiepremie aan bij het OCMW?
U vraagt de installatiepremie aan bij het OCMW. Doe dat wanneer u de woning betrekt en bespreek het juiste moment met uw maatschappelijk werker. Het OCMW onderzoekt uw situatie: bij een aanvraag van een leefloon voert het een sociaal onderzoek uit.
Krijgt u een leefloon, dan beslist het OCMW binnen 30 dagen na ontvangst van uw aanvraag. Die beslissing krijgt u schriftelijk, met de redenen en het toegekende bedrag. Vraag aan het OCMW welke stukken u moet meebrengen. Meestal gaat het om:
- uw identiteitskaart;
- een bewijs van uw nieuwe woning, zoals uw huurcontract;
- een bewijs van uw inkomen;
- uw rekeningnummer.
Bent u het niet eens met de beslissing over uw leefloon, of beslist het OCMW niet op tijd? Dan kunt u binnen drie maanden in beroep gaan bij de arbeidsrechtbank van uw woonplaats.
Het OCMW is ook het loket voor andere hulp, zoals de medische kaart van het OCMW of een tewerkstelling via artikel 60. Bespreek met uw maatschappelijk werker wat in uw situatie past.
De Vlaamse installatiepremie bij de huursubsidie
Naast de premie van het OCMW bestaat er in Vlaanderen een tweede installatiepremie: die van Wonen in Vlaanderen, gekoppeld aan de Vlaamse huursubsidie. Wie huursubsidie krijgt, kan daarbovenop eenmalig een installatiepremie krijgen die drie keer het bedrag van de maandelijkse huursubsidie bedraagt.
U hoeft die premie niet apart aan te vragen: komt u in aanmerking, dan krijgt u ze automatisch samen met de huursubsidie. In 2026 bedraagt de huursubsidie voor een huurder zonder personen ten laste maximaal 188,10 € per maand, of 206,91 € in een aantal gemeenten. De installatiepremie komt dan op maximaal 564,30 € (3 x 188,10 €), of 620,73 € (3 x 206,91 €) in die gemeenten. Uw echte bedrag hangt af van uw inkomen en uw gezin.
U krijgt de Vlaamse installatiepremie niet als u als dakloze of thuisloze al een installatiepremie van het OCMW kreeg voor uw nieuwe woning, en ook niet als u ooit al een installatiepremie van Wonen in Vlaanderen ontving. Een installatiepremie van het OCMW én van Wonen in Vlaanderen samen is niet mogelijk. Hoe u de huursubsidie zelf aanvraagt, leest u stap voor stap in onze gids om huursubsidie aan te vragen.
Huursubsidie na dakloosheid: het attest van het OCMW
De installatiepremie van het OCMW opent ook de deur naar de Vlaamse huursubsidie. Wie dakloos was, kan huursubsidie krijgen als het OCMW de verhoging van het leefloon of de installatiepremie toekende. Was u dakloos en kreeg u van het OCMW een installatiepremie, dan gelden er geen voorwaarden voor de woning die u hebt verlaten.
De premie of de verhoging moet toegekend zijn voor de woning die u huurt en waarvoor u huursubsidie vraagt, of voor uw vorige woning als u daar minder dan 6 maanden ingeschreven was. Kreeg u als dakloze geen installatiepremie omdat u er al eens een ontving? Dan kunt u toch huursubsidie krijgen als het OCMW dat verklaart: die verklaring geldt als attest installatiepremie.
Staat u op de wachtlijst voor een sociale woning? Na vier jaar ononderbroken inschrijving kunt u mogelijk een huurpremie krijgen. Huursubsidie en huurpremie kunt u niet combineren: komt u voor beide in aanmerking, dan krijgt u enkel de huurpremie. Ook een sociaal verhuurkantoor kan helpen om een betaalbare huurwoning te vinden.
Andere steun als u een nieuwe woning betrekt
Met een eigen woning komen ook vaste kosten: elektriciteit, gas, water, internet. Ga daarom na of u in aanmerking komt voor het sociaal tarief voor energie, het sociaal tarief voor water en het sociaal tarief voor internet en telefonie. Verwarmt u met stookolie, kijk dan ook naar het Sociaal Verwarmingsfonds.
Kijk ook of u recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming van uw ziekenfonds. Is het maandbudget in het begin krap, dan kunt u terecht bij een dienst die voedselpakketten verdeelt. Hebt u kinderen, bekijk dan ook het Groeipakket en onze gids voor alleenstaande moeders.
Uw maatschappelijk werker kent de lokale steun in uw gemeente. Vraag bij uw aanvraag voor de installatiepremie meteen ook na welke andere hulp er voor u bestaat.
