
De HPV-vaccinatie beschermt tegen het humaan papillomavirus, dat onder meer baarmoederhalskanker kan veroorzaken. In Vlaanderen krijgt uw kind het vaccin gratis in het eerste jaar secundair onderwijs, en wie dat moment mist, kan het nog gratis inhalen tot en met het derde jaar secundair. Daarna betaalt de ziekteverzekering het sinds 1 juni 2026 terug tot en met 30 jaar, en bij een hoog risico tot 45 jaar. Net als bij andere terugbetalingen van gezondheidskosten loont het om te weten wat u zelf betaalt en hoe u de terugbetaling krijgt.
Wat is de HPV-vaccinatie en waarom is ze belangrijk?
Het humaan papillomavirus (HPV) komt veel voor en wordt overgedragen via seksueel contact. Er bestaan meer dan 150 types. Een klein aantal daarvan kan op lange termijn kanker veroorzaken: vooral baarmoederhalskanker, maar ook andere anogenitale kankers en sommige keelkankers. Het virus treft dus zowel meisjes als jongens.
Het vaccin dat vandaag in België gebruikt wordt, is Gardasil 9. Het beschermt tegen veel baarmoederhalskankers, maar niet tegen alle. Daarom blijft het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ook na de vaccinatie belangrijk. Het vaccin werkt het best als het op jonge leeftijd gegeven wordt: daarom zit het in het gratis schoolaanbod voor twaalfjarigen.
Wie krijgt het HPV-vaccin gratis?
De Vlaamse overheid biedt meisjes en jongens in het eerste jaar secundair onderwijs het HPV-vaccin gratis aan. Jongeren van dezelfde leeftijd in het buitengewoon onderwijs krijgen hetzelfde aanbod. Aan het begin van het schooljaar krijgen de scholen, de ouders en de jongeren de nodige informatie en een informatiefolder.
De vaccinatie bestaat uit 2 inentingen in de bovenarm in de loop van één schooljaar. Die kan het CLB (Centrum voor Leerlingenbegeleiding) geven, maar u mag ook naar een arts naar keuze gaan, bijvoorbeeld de huisarts die uw globaal medisch dossier beheert. Het vaccin zelf blijft dan gratis, maar voor de consultatie betaalt u wel het gewone remgeld.
Hebt u het moment in het eerste jaar secundair gemist? Dan kunt u de vaccinatie nog gratis inhalen tot en met het derde jaar secundair onderwijs (of 15 jaar), via het CLB of bij uw huisarts. Ook dan volstaan 2 dosissen. Daarna is het vaccin niet meer gratis via de Vlaamse overheid en koopt u het in de apotheek, met een terugbetaling via uw ziekenfonds als u in de juiste leeftijdsgroep valt.
Gaat uw kind in Wallonië of in een Franstalige school in Brussel naar school, dan organiseert de Franse Gemeenschap de schoolvaccinatie. Bij twijfel vraagt u het best na bij de school van uw kind.
Voor welke leeftijden wordt het HPV-vaccin terugbetaald?
Buiten het gratis aanbod betaalt de federale ziekteverzekering het HPV-vaccin terug via uw ziekenfonds. Jongeren tot en met 18 jaar kregen het vaccin al terugbetaald. Sinds 1 juni 2026 geldt die terugbetaling ook voor jongvolwassenen van 19 tot en met 30 jaar die nog niet gevaccineerd zijn, op voorschrift van een arts.
Voor mensen met een hoog risico ligt de grens nog hoger: zij krijgen het vaccin terugbetaald tot 45 jaar. Het gaat onder meer om mensen met hiv, patiënten na een stamceltransplantatie en patiënten met een orgaantransplantatie. Voor hen is vooraf de goedkeuring van de adviserend arts van het ziekenfonds nodig. Het overzicht per situatie:
| Uw situatie | Hoe krijgt u het vaccin? | Wat betaalt u voor het vaccin? |
| Leerling in het eerste jaar secundair onderwijs in Vlaanderen | Gratis schoolaanbod via het CLB of een arts naar keuze | Niets (bij de huisarts betaalt u wel de consultatie) |
| Jongere die de schoolvaccinatie gemist heeft, tot en met het derde jaar secundair (of 15 jaar) | Gratis inhaalvaccinatie via het CLB of een arts naar keuze | Niets (bij de huisarts betaalt u wel de consultatie) |
| Jongere na het derde jaar secundair, tot en met 18 jaar | Apotheek, op voorschrift, met terugbetaling | 12,80 € per dosis (8,50 € met verhoogde tegemoetkoming) |
| Jongvolwassene van 19 tot en met 30 jaar die nog niet gevaccineerd is (sinds 1 juni 2026) | Apotheek, op voorschrift, met terugbetaling | 12,80 € per dosis (8,50 € met verhoogde tegemoetkoming) |
| Hoogrisicopatiënt tot 45 jaar (bijvoorbeeld hiv of transplantatie) | Apotheek, op voorschrift en na goedkeuring van de adviserend arts | 12,80 € per dosis (8,50 € met verhoogde tegemoetkoming) |
| Ouder dan 30 jaar zonder hoog risico | Apotheek, op voorschrift, zonder terugbetaling | De volle apotheekprijs |
Hoeveel betaalt u zelf voor het HPV-vaccin?
Valt u onder de terugbetaling, dan betaalt u in de apotheek alleen uw persoonlijk aandeel: maximaal 12,80 € per dosis (tarief van juni 2026). Hebt u recht op de verhoogde tegemoetkoming, dan zakt dat naar 8,50 € per dosis. Voor een volledige reeks van 3 prikken komt u zo op 38,40 €, of 25,50 € met de verhoogde tegemoetkoming.
Zonder terugbetaling ligt de prijs veel hoger: de publieksprijs van Gardasil 9 bedraagt 120,59 € per dosis. Voor drie dosissen loopt dat op tot meer dan 360 €. Bovenop het vaccin betaalt u ook de consultatie bij de arts die het vaccin toedient. Hebt u recht op de verhoogde tegemoetkoming, dan is uw remgeld voor die consultatie lager en past de huisarts verplicht de derdebetalersregeling toe, zodat u alleen uw persoonlijk aandeel betaalt.
Ook buiten de leeftijdsgrenzen loont het om rond te vragen. Sommige ziekenfondsen geven via de aanvullende verzekering een tegemoetkoming voor vaccins. Het bedrag en de voorwaarden verschillen per ziekenfonds: vraagt u het na bij uw eigen ziekenfonds, bijvoorbeeld het neutraal ziekenfonds of de liberale mutualiteit.
Hoeveel dosissen hebt u nodig?
Het aantal prikken hangt af van de leeftijd waarop u met de vaccinatie begint. Jongeren tot en met 14 jaar hebben genoeg aan 2 dosissen, met tussen de 5 en 13 maanden ertussen. Daarom volstaan 2 inentingen in het gratis schoolaanbod.
Bent u 15 jaar of ouder wanneer u begint, dan zijn 3 dosissen nodig: de tweede prik 2 maanden na de eerste en de derde prik 6 maanden na de eerste. Bij elke dosis betaalt u opnieuw uw persoonlijk aandeel in de apotheek. Bent u al met een bepaald merk HPV-vaccin begonnen, dan werkt u de reeks af met hetzelfde vaccin.
Zo krijgt u het HPV-vaccin terugbetaald
U hebt een voorschrift van uw arts nodig: zonder voorschrift krijgt u geen terugbetaling. U kunt het vaccin dus niet gewoon aan de toonbank kopen en achteraf het geld terugvragen. Met het voorschrift past de apotheek het terugbetalingstarief meteen toe, zodat u zelf geen terugbetaling hoeft aan te vragen bij uw ziekenfonds.
Behoort u tot een hoogrisicogroep (tot 45 jaar), dan is vooraf ook de goedkeuring van de adviserend arts van uw ziekenfonds nodig. Pas daarna kan de apotheek het vaccin aan het terugbetalingstarief afleveren. In de praktijk verloopt het zo:
- Afspraak bij de huisarts: u bespreekt de vaccinatie en vraagt een voorschrift voor het HPV-vaccin.
- Goedkeuring bij een hoog risico: uw arts vraagt eerst de toestemming van de adviserend arts van uw ziekenfonds.
- Vaccin ophalen in de apotheek met uw voorschrift. U betaalt alleen uw persoonlijk aandeel.
- Vaccin laten toedienen door de arts.
- Volgende dosissen plannen: u vraagt voor elke dosis een voorschrift en noteert de datum van de volgende prik.
Uitstrijkje en HPV-test blijven nodig
De vaccinatie vervangt de opsporing niet. Vrouwen van 25 tot en met 64 jaar laten zich best regelmatig screenen op baarmoederhalskanker, ook als ze gevaccineerd zijn: van 25 tot en met 29 jaar om de 3 jaar, vanaf 30 jaar om de 5 jaar bij een negatieve HPV-test. Het vaccin beschermt immers niet tegen alle types van het virus.
Dat onderzoek loopt via het Vlaamse bevolkingsonderzoek: u betaalt alleen de consultatie bij uw huisarts of gynaecoloog, en een deel daarvan krijgt u terug van uw ziekenfonds. Hebt u een chronische aandoening en veel medische kosten, dan bekijkt u best ook of u recht hebt op het zorgforfait voor chronisch zieken of de maximumfactuur.
Andere tegemoetkomingen voor uw gezondheidskosten
Het HPV-vaccin is niet het enige vaccin dat de ziekteverzekering terugbetaalt. Wie tot een risicogroep behoort, krijgt ook het griepvaccin gedeeltelijk terugbetaald. Voor baby’s en kinderen zijn de vaccins uit het basisvaccinatieschema gratis, behalve het vaccin tegen rotavirus. U kunt ervoor terecht bij een consultatiebureau van Kind en Gezin.
Gezinnen met schoolgaande kinderen kunnen daarnaast rekenen op het Groeipakket en, bij een lager inkomen, op de schooltoeslag. Deze artikels helpen u verder: