Een gesprek met een psycholoog hoeft geen luxe te zijn. Via de verplichte ziekteverzekering bestaat er een terugbetaling voor de psycholoog, op voorwaarde dat u naar een klinisch psycholoog of klinisch orthopedagoog gaat die is aangesloten bij een netwerk voor geestelijke gezondheid. U betaalt dan een klein vast bedrag per sessie, en voor kinderen en jongeren is de sessie zelfs gratis. Welke psycholoog in aanmerking komt, hoeveel sessies terugbetaald worden en waar u terechtkunt als uw psycholoog geen conventie heeft, hangt af van enkele duidelijke regels. Bekijk daarnaast ook de andere steun rond gezondheid en zorgkosten.
Welke psycholoog wordt terugbetaald?
Niet elke sessie bij een psycholoog komt in aanmerking. De tegemoetkoming van de ziekteverzekering geldt alleen bij een klinisch psycholoog of klinisch orthopedagoog die een overeenkomst heeft ondertekend met een netwerk voor geestelijke gezondheid. Zo’n psycholoog heet een geconventioneerde psycholoog. Die netwerken hebben op hun beurt een overeenkomst met het RIZIV, dat de terugbetaling financiert als onderdeel van de sociale zekerheid.
Gaat u naar een psycholoog die de overeenkomst niet heeft ondertekend, dan krijgt u geen tegemoetkoming van de verplichte ziekteverzekering. U betaalt dan het volledige tarief dat de psycholoog zelf vastlegt. Vraag daarom altijd bij het eerste contact of de psycholoog geconventioneerd is, en welke kosten u moet dragen als dat niet het geval is.
Het aanbod richt zich vooral op mensen met een kwetsbaarheid op het vlak van psychisch welbevinden of met lichte tot matige psychische problemen. De psycholoog beoordeelt bij uw aanvraag of tijdens de eerste sessie of uw vraag binnen die doelgroep valt.
Hoeveel betaalt u zelf per sessie?
Het grootste deel van de prijs van een sessie wordt rechtstreeks door uw ziekenfonds betaald via de derdebetalersregeling. U hoeft zelf niets aan te vragen: aan de balie betaalt u alleen uw persoonlijk aandeel, het remgeld van de sessie. Het honorarium van een individuele sessie bedraagt in 2026 91,13 €.
Voor volwassenen vanaf 24 jaar is de eerste individuele sessie gratis. Daarna betaalt u 11 € per sessie, of 4 € per sessie als u recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming. Voor kinderen en jongeren tot en met 23 jaar is er geen persoonlijk aandeel: hun sessies zijn volledig gratis.
| Soort sessie | Volwassene vanaf 24 jaar | Volwassene vanaf 24 jaar met verhoogde tegemoetkoming | Kind of jongere tot en met 23 jaar |
| Eerste individuele sessie | gratis | gratis | gratis |
| Volgende individuele sessies | 11 € per sessie | 4 € per sessie | gratis |
| Groepssessie (ondersteuning of behandeling) | 2,50 € per sessie | 2,50 € per sessie | gratis |
| Gemeenschapsgerichte interventie (groep) | gratis | gratis | gratis |
Hoeveel sessies worden terugbetaald?
Het aantal terugbetaalde sessies wordt geteld per periode van twaalf maanden. Het hangt af van uw leeftijd, van het soort zorg dat u krijgt en van de vraag of u individueel of in groep werkt. Voor groepssessies geldt in alle gevallen geen limiet, voor de individuele sessies wel.
Er bestaan twee soorten netwerken: een netwerk “Kinderen en Adolescenten” voor wie tot en met 23 jaar oud is en een netwerk “Volwassenen” vanaf 15 jaar. Jongeren van 15 tot en met 23 jaar kunnen dus kiezen welk netwerk het best bij hun vraag past.
- Kinderen en jongeren (tot en met 23 jaar): maximaal 10 individuele sessies psychologische ondersteuning, en bij een behandeling gemiddeld 10 met een maximum van 20 individuele sessies.
- Volwassenen (netwerk vanaf 15 jaar): maximaal 8 individuele sessies psychologische ondersteuning, en bij een behandeling gemiddeld 8 met een maximum van 20 individuele sessies.
Welke vormen van psychologische zorg worden terugbetaald?
De terugbetaalde eerstelijnspsychologische zorg bestaat uit drie vormen. Welke vorm u krijgt, hangt af van hoe zwaar uw klachten wegen en van wat de psycholoog nodig acht. Zo krijgt u zorg die past bij uw situatie, zonder dat u meteen een lang traject moet starten.
De eerste twee vormen zijn rechtstreeks toegankelijk: u hebt geen voorschrift van een arts nodig. Voor de derde vorm stelt de psycholoog of orthopedagoog na een eerste sessie een functioneel bilan op, een korte analyse van uw situatie. Met uw toestemming kan de psycholoog daarvoor contact opnemen met uw huisarts.
- Gemeenschapsgerichte interventies: groepssessies om uw veerkracht en zelfzorg te versterken.
- Eerstelijnspsychologische ondersteuning: een korte reeks gesprekken, individueel of in groep, wanneer moeilijkheden uw psychisch welbevinden onder druk zetten.
- Eerstelijnspsychologische behandeling: een kortdurende behandeling van lichte tot matige problemen, wanneer ondersteuning alleen volgens de psycholoog niet volstaat.
Hoe vindt u een geconventioneerde psycholoog?
Het RIZIV heeft een zoekmachine die u doorverwijst naar de website van het netwerk voor geestelijke gezondheid in uw regio. Daar staat de lijst van de klinisch psychologen en orthopedagogen die in die regio geconventioneerd zijn. Er zijn 11 netwerken voor kinderen en jongeren, 20 netwerken voor volwassenen en 1 gemengd netwerk voor de Duitstalige Gemeenschap.
U bent niet gebonden aan het netwerk van uw woonplaats. Vindt u in uw eigen regio niet de juiste specialisatie, dan kunt u ook bij een ander netwerk aankloppen. De sessies vinden plaats in de praktijk van de psycholoog, maar ook dichter bij u, bijvoorbeeld op school of op het werk. Kunt u zich niet verplaatsen, dan is een sessie bij u thuis of via video mogelijk.
Houd er wel rekening mee dat elke geconventioneerde psycholoog maar een beperkt aantal uren binnen de overeenkomst werkt. Daardoor kan een psycholoog maar een beperkt aantal patiënten met terugbetaling opvolgen, en moet u soms wat langer zoeken of wachten op een plaats.
Psycholoog zonder conventie: wat kunt u terugkrijgen?
Kiest u bewust voor een psycholoog zonder conventie, dan komt de verplichte ziekteverzekering niet tussen. De psycholoog bepaalt dan zelf zijn tarief, en u betaalt de volledige sessie. Vraag daarom bij de eerste afspraak uitdrukkelijk welke kosten u zult moeten dragen.
Sommige ziekenfondsen geven via hun aanvullende verzekering wel een eigen tegemoetkoming voor sessies bij een psycholoog. Het bedrag, het aantal sessies en de voorwaarden verschillen per ziekenfonds, dus kijkt u die voorwaarden best na bij uw eigen ziekenfonds. Die aanvullende verzekering komt soms ook tussen in andere uitgaven, zoals bij de terugbetaling van sport. Welke voordelen een ziekenfonds zoal biedt, leest u bijvoorbeeld in onze uitleg over het Neutraal Ziekenfonds.
Het centrum voor geestelijke gezondheidszorg als alternatief
Hebt u te maken met een ernstige psychische zorgnood, dan kunt u terecht bij een centrum voor geestelijke gezondheidszorg (CGG). Er zijn 17 CGG in Vlaanderen en Brussel, erkend en gefinancierd door het Departement Zorg van de Vlaamse overheid. Elk centrum heeft teams van psychiaters, psychologen en maatschappelijk werkers voor kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen.
Ook daar blijft de kostprijs beperkt, want de CGG werken met vaste tarieven. De eerste consultatie op doorverwijzing van een zorgverlener is gratis, daarna betaalt u 11 € per uur. Het verminderde tarief van 4 € per uur geldt onder meer voor wie een verhoogde tegemoetkoming heeft en voor wie in budgetbegeleiding, budgetbeheer of schuldbemiddeling is bij het OCMW of het CAW.
Andere steun die uw zorgkosten beperkt
De tarieven voor een psycholoog zijn voor veel mensen maar één deel van de rekening. Wie langdurig ziek is of een laag inkomen heeft, kan zijn zorgkosten op verschillende manieren verder verlagen. Die maatregelen lopen meestal via uw ziekenfonds of via het OCMW van uw gemeente.
Veel van die voordelen worden automatisch toegekend zodra u aan de voorwaarden voldoet, maar niet allemaal. Kijk daarom na welke maatregelen voor u gelden en vraag ze aan waar dat nodig is.
- Het statuut van verhoogde tegemoetkoming verlaagt uw remgeld bij de psycholoog, maar ook bij de huisarts, de specialist en in de apotheek.
- De maximumfactuur legt een plafond op aan het remgeld dat uw gezin per jaar betaalt.
- Wie chronisch ziek is, kan onder voorwaarden het zorgforfait voor chronisch zieken krijgen.
- Met een laag inkomen kan het OCMW een medische kaart toekennen, naast het leefloon of andere steun.
Wat als u door psychische klachten niet kunt werken?
Psychische klachten kunnen zo zwaar wegen dat werken tijdelijk niet meer lukt. Als werknemer ontvangt u dan eerst een gewaarborgd loon van uw werkgever, en daarna kunt u een uitkering van uw ziekenfonds krijgen. Hoe dat verloopt, leest u in onze uitleg over arbeidsongeschiktheid.
Duurt uw arbeidsongeschiktheid langer dan een jaar, dan spreekt men van invaliditeit en ontvangt u een invaliditeitsuitkering. Zorgt u zelf voor een naaste met psychische problemen, dan kunt u als werknemer onder voorwaarden zorgverlof opnemen of een beroep doen op de steun voor mantelzorg.
