Palliatief forfait in 2026: bedrag, voorwaarden en aanvraag via de huisarts

Wordt uw partner, ouder of kind thuis verzorgd in de laatste levensfase? Dan lopen de kosten voor geneesmiddelen, verzorgingsmateriaal en hulpmiddelen snel op. Het palliatief forfait is een vast bedrag van het ziekenfonds dat een deel van die kosten opvangt. In 2026 gaat het om 850,51 €, dat de patiënt twee keer kan krijgen. Hieronder leest u wie er recht op heeft, hoe de huisarts het aanvraagt en welke andere kosten wegvallen. Bekijk ook de andere steun rond gezondheid en zorgkosten.

Wat is het palliatief forfait?

Het palliatief forfait is een tegemoetkoming van de verplichte ziekteverzekering voor patiënten die thuis palliatieve zorg krijgen. Het geld is bedoeld voor de geneesmiddelen, het verzorgingsmateriaal en de hulpmiddelen die de patiënt anders zelf (gedeeltelijk) moet betalen. Het bedrag wordt aan de patiënt uitbetaald door het ziekenfonds, dat de regeling van de sociale zekerheid uitvoert.

Het is geen loon of uitkering voor de mantelzorger, maar een forfaitair bedrag voor de patiënt zelf. Het ziekenfonds betaalt het uit zodra de adviserend arts de medische kennisgeving ontvangen heeft en de patiënt aan de voorwaarden voldoet. Het is een ander forfait dan het zorgforfait voor chronisch zieken, dat andere voorwaarden heeft.

Aan welke kosten moet u denken? De regeling noemt onder meer deze voorbeelden:

• Geneesmiddelen: pijnstillers, middelen tegen misselijkheid, angst of krampen, vochtafdrijvende middelen (diuretica) en antidepressiva.
• Verzorgingsmateriaal: incontinentieverband, ontsmettingsmiddelen, sondes, naalden, infuuszakjes, pijnpompen en spuitaandrijvers.
• Hulpmiddelen: speciale matrassen en bedden, een zelfoprichter (papegaai) boven het bed, toiletstoelen, dekenbogen, rugsteunen en urinalen.

Hoeveel bedraagt het palliatief forfait in 2026?

Sinds 1 januari 2026 bedraagt het palliatief forfait 850,51 €. Het bedrag wordt elk jaar op 1 januari geïndexeerd volgens de evolutie van de gezondheidsindex. Begin 2026 ging het om een stijging van 2,72 % tegenover het jaar voordien.

Het forfait wordt maximaal twee keer toegekend, telkens voor een periode van 30 dagen. Krijgt de patiënt het forfait twee keer en vallen beide toekenningen in 2026, dan gaat het samen om 1.701,02 € (twee keer 850,51 €). Het ziekenfonds betaalt het bedrag telkens onmiddellijk na ontvangst van de kennisgeving uit. De tabel toont hoe het bedrag de voorbije jaren veranderde.

Het forfait staat los van wat de patiënt verder nog aan remgeld betaalt voor andere zorg. Dat remgeld telt wel mee voor de maximumfactuur, die het remgeld begrenst dat uw gezin per jaar betaalt.

Wie heeft recht op het palliatief forfait?

Het forfait is bedoeld voor een palliatieve thuispatiënt: iemand die thuis verzorgd wordt en bij wie genezing niet meer mogelijk is. De huisarts stelt vast of de patiënt aan de voorwaarden voldoet en meldt dat aan de adviserend arts van het ziekenfonds.

Het forfait is specifiek bedoeld voor de laatste levensfase. Volgens de regeling moet de patiënt aan alle volgende voorwaarden voldoen:

• hij lijdt aan een of meer onomkeerbare aandoeningen;
• zijn algemene toestand gaat ernstig achteruit;
• behandelingen en revalidatie hebben geen invloed meer op die achteruitgang;
• zijn levensverwachting is langer dan 24 uur en korter dan drie maanden;
• hij heeft ernstige lichamelijke, psychische, sociale en geestelijke noden die veel tijd en een volgehouden inzet vragen;
• hij heeft de intentie om thuis te overlijden;
• hij voldoet aan de voorwaarden van het medisch formulier (zie hieronder).

Wat staat er op het medisch formulier?

Op het formulier duidt de arts aan dat de patiënt aan minstens twee van drie situaties beantwoordt. De eerste is dat er permanente ondersteuning is, bijvoorbeeld door een mantelzorger, door iemand die palliatief verlof opneemt of door gezinszorg. De tweede is dat de patiënt minstens twee van deze zaken nodig heeft: geneesmiddelen, verzorgingsmateriaal, hulpmiddelen, een spuitaandrijver of pijnpomp, of dagelijkse psychosociale ondersteuning.

De derde situatie is dat er dagelijkse verpleegkundige zorg of dagelijks toezicht nodig is, met een score van minstens 3 op de Katz-schaal. Die schaal meet hoe afhankelijk iemand is bij dagelijkse handelingen zoals zich wassen, eten of zich verplaatsen. Twijfelt u of uw naaste in aanmerking komt, bespreek het dan met de huisarts: hij kent de situatie en vult het formulier in.

Hoe vraagt u het palliatief forfait aan?

U hoeft de aanvraag niet zelf te doen: dat doet de huisarts. Hij vult het formulier “Medische kennisgeving” in en stuurt het in een gesloten omslag naar de adviserend arts van het ziekenfonds van de patiënt.

Het formulier gaat voorlopig met de post. De mogelijkheid om het via een beveiligde elektronische kopie te versturen, eindigde op 31 december 2025, en een nieuwe digitale oplossing is volgens het RIZIV nog niet beschikbaar. Vraag uw huisarts daarom om het formulier zo snel mogelijk op te sturen, want de periode van 30 dagen loopt vanaf de verzending van de kennisgeving.

1. De huisarts stelt vast dat de patiënt aan de voorwaarden voldoet.
2. Hij vult de medische kennisgeving in.
3. Hij stuurt het formulier per post naar de adviserend arts van het ziekenfonds.
4. Voldoet de patiënt aan de voorwaarden, dan betaalt het ziekenfonds het forfait onmiddellijk na ontvangst uit aan de patiënt.

Het formulier en de uitleg voor artsen vindt u op de pagina over het palliatief forfait van het RIZIV. Hebt u vragen over de uitbetaling, dan kunt u terecht bij de dienst van uw ziekenfonds.

Kan het palliatief forfait verlengd worden?

Ja, één keer. Leeft de patiënt na afloop van de eerste 30 dagen nog en voldoet hij nog altijd aan de voorwaarden, dan heeft hij recht op een tweede forfait. Ook dat tweede forfait dekt een periode van 30 dagen en bedraagt in 2026 opnieuw 850,51 €.

Voor die tweede toekenning stuurt de huisarts een nieuwe medische kennisgeving naar de adviserend arts. Volgens het RIZIV is er maar één verlenging mogelijk. Daarnaast geeft het forfait recht op zorg aan huis zonder remgeld, zoals hieronder uitgelegd.

Voor welke zorg betaalt u geen remgeld dankzij het palliatief statuut?

Wie het palliatief forfait heeft ontvangen, betaalt bovendien geen remgeld meer voor een aantal zorgverleners die aan huis komen. Volgens het RIZIV gaat het om de bezoeken van de huisarts, bepaalde verstrekkingen van de thuisverpleging en bepaalde verstrekkingen van een geconventioneerde kinesitherapeut bij de patiënt thuis. Meer over die laatste leest u in ons artikel over de terugbetaling van de kinesist.

Wie het forfait ontvangt, heeft volgens het RIZIV ook het palliatief statuut voor de thuisverpleging. Dat statuut geeft toegang tot de specifieke palliatieve thuiszorg door een thuisverpleegkundige. De verpleegkundige verwittigt het ziekenfonds uiterlijk binnen 10 kalenderdagen na de start van die zorg.

• Huisarts aan huis: geen remgeld voor de bezoeken.
• Thuisverpleging: geen remgeld voor bepaalde verstrekkingen, en toegang tot de palliatieve thuiszorg.
• Kinesitherapie aan huis: geen remgeld voor bepaalde verstrekkingen bij een geconventioneerde kinesitherapeut.

Hebt u daarnaast recht op de verhoogde tegemoetkoming, dan betaalt u ook voor andere zorg minder remgeld. Vraag uw huisarts ook of hij de derdebetalersregeling toepast, zodat u minder geld hoeft voor te schieten.

Andere steun als er geen forfait is

Niet elke palliatieve patiënt komt in aanmerking voor het forfait. Verblijft de patiënt in een woonzorgcentrum of in een andere gemeenschappelijke verblijfplaats, dan gelden voor bepaalde palliatieve patiënten andere regels: de huisarts kan de volledige terugbetaling van de huisartsbezoeken vragen, ook zonder recht op het palliatief forfait. De huisarts stuurt daarvoor een apart formulier naar de adviserend arts.

In Vlaanderen kunt u bovendien een beroep doen op een multidisciplinaire begeleidingsequipe voor palliatieve zorg. Zo’n equipe ondersteunt zorgverleners en mantelzorgers bij de zorg voor palliatieve patiënten die thuis of in een thuisvervangend milieu overlijden, in overleg met de huisarts en het zorgteam. Volgens het Departement Zorg is die begeleiding volledig kosteloos voor de patiënt. Zijn er toch extra kosten, bijvoorbeeld voor specifieke medicatie, dan brengt de equipe u daarvan op de hoogte. Over de kosten van het verblijf zelf leest u meer bij de tussenkomst in de kosten van een woonzorgcentrum.

Steun voor wie zorgt voor een palliatieve patiënt

Ook voor de naasten zijn er regelingen. Werkt u als werknemer en wilt u tijd vrijmaken om iemand in de laatste levensfase bij te staan, dan kunt u palliatief verlof aanvragen. Bekijk ook de andere vormen van zorgverlof en de mogelijkheden van tijdskrediet als u voor langere tijd minder wilt werken.

Zorgt u al langer voor een naaste, dan is het nuttig om uw rechten als mantelzorger te kennen en na te gaan of uw gemeente of stad een mantelzorgpremie voorziet. Is de patiënt zwaar zorgbehoevend, dan kunt u ook het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden bekijken. En wilt u administratieve en financiële zaken tijdig regelen, lees dan meer over de zorgvolmacht.