
Het overlevingspensioen, in de volksmond vaak weduwepensioen genoemd, is een uitkering voor de partner die achterblijft na het overlijden van een echtgenoot of echtgenote. Het hoort bij de uitkeringen voor senioren en gepensioneerden. Mijntoeslagen legt uit wie er recht op heeft, vanaf welke leeftijd, hoeveel het overlevingspensioen in 2026 bedraagt, hoe het samengaat met uw eigen pensioen en hoe u het aanvraagt.
Wat is het overlevingspensioen?
Een overlevingspensioen is een uitkering voor de overlevende huwelijkspartner na het overlijden van de echtgenoot of echtgenote. Het bedrag wordt berekend op basis van de loopbaan van de overleden partner, niet op basis van uw eigen loopbaan.
Voor werknemers en ambtenaren behandelt de Federale Pensioendienst (FPD) het overlevingspensioen, voor zelfstandigen het RSVZ. Was uw partner al met pensioen, dan hoeft u zelf geen aanvraag te doen. Meer over het gewone pensioen berekenen en de pensioenleeftijd leest u in onze aparte artikels.
Voor wie is het?
Het overlevingspensioen is er niet alleen voor weduwen en weduwnaars. Afhankelijk van het stelsel waarin de overledene werkte, kunnen ook een gewezen partner of de kinderen er recht op hebben.
Wie recht heeft, hangt dus vooral af van het stelsel van de overleden huwelijkspartner: werknemer, ambtenaar of zelfstandige. Voor zelfstandigen loopt de aanvraag via het RSVZ. Recht op een overlevingspensioen hebben onder meer:
- de huwelijkspartner van een werknemer of ambtenaar;
- de ex-huwelijkspartner van een ambtenaar;
- de wezen van een ambtenaar;
- de huwelijkspartner van een zelfstandige (via het RSVZ).
Overlevingspensioen in 2026
De pensioenbedragen zijn gekoppeld aan de spilindex en stijgen zodra de spilindex wordt overschreden. Na de indexering van 1 september 2026 wordt uw overlevingspensioen als werknemer aangevuld tot het gewaarborgd minimum van 1.856,74 € bruto per maand, als het berekende bedrag lager ligt en de loopbaan van uw overleden huwelijkspartner aan de loopbaanvoorwaarden voldoet.
Het minimum is dus geen vast bedrag voor iedereen: het hangt af van de loopbaan van de overledene. Hoe het algemene minimumpensioen werkt, leest u in een apart artikel.
Voorwaarden
Om een overlevingspensioen als huwelijkspartner te krijgen, moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. Ze gaan over uw leeftijd op het moment van het overlijden, de duur van het huwelijk, een mogelijk nieuw huwelijk en het ontbreken van een strafrechtelijke veroordeling.
Voldoet u aan alle voorwaarden behalve de minimumleeftijd? Dan krijgt u geen overlevingspensioen, maar komt u in aanmerking voor een overgangsuitkering, die verderop in dit artikel aan bod komt.
Voor huwelijkspartners
Als huwelijkspartner moet u aan deze voorwaarden voldoen:
- Minimumleeftijd: u hebt de minimumleeftijd bereikt op het moment van het overlijden van uw huwelijkspartner, of u krijgt al een rustpensioen. Overleed uw partner in 2026, dan is de minimumleeftijd 51 jaar. Die leeftijd stijgt elk jaar met een jaar, tot 55 jaar in 2030.
- Duur van het huwelijk: u was minstens 1 jaar getrouwd, of u zit in een situatie die als zodanig wordt beschouwd (zie de lijst bij de overgangsuitkering).
- Hertrouwen: u bent niet getrouwd. Als u hertrouwt, wordt uw overlevingspensioen geschorst.
- Strafrechtelijke veroordeling: u bent niet veroordeeld voor misdrijven tegenover de overleden huwelijkspartner.
Voor wezen
Wezen van een overleden ambtenaar hebben recht op een overlevingspensioen als ze aan deze voorwaarden voldoen:
- Overleden ambtenaar: de overledene was een ambtenaar.
- Volle wees: het kind is een volle wees. Een vader- of moederloze wees wordt gelijkgesteld met een volle wees als de langstlevende ouder geen recht heeft op een overlevingspensioen, of als de afstamming alleen ten aanzien van de overleden ouder vaststaat.
- Leeftijd: het kind is jonger dan 18 jaar, of het is meerderjarig maar geeft nog recht op kinderbijslag (in Vlaanderen het Groeipakket).
- Strafrechtelijke veroordeling: het kind is niet veroordeeld voor misdrijven tegenover de overledene.
Hoe wordt het overlevingspensioen berekend?
De berekening van het overlevingspensioen is gebaseerd op de loopbaan van de overleden huwelijkspartner, en er geldt ook een gewaarborgd minimum overlevingspensioen. Dat minimum geldt niet voor de overgangsuitkering.
Was de overledene nog beroepsactief?
In dat geval berekent de FPD het overlevingspensioen op basis van de werknemersloopbaan van uw overleden huwelijkspartner. Net zoals bij het rustpensioen bestaat er een gewaarborgd minimum, op voorwaarde dat die loopbaan aan de voorwaarden voldoet.
Was de overledene al gepensioneerd?
Was uw overleden huwelijkspartner al met pensioen, dan bedraagt uw overlevingspensioen 80 % van het rustpensioen aan het gezinsbedrag van uw overleden partner. Wanneer pensioenen worden uitbetaald, leest u in ons overzicht van de uitbetalingsdata van het pensioen.
Overlevingspensioen en eigen pensioen combineren
Hebt u zelf ook gewerkt, dan kunt u uw overlevingspensioen combineren met uw eigen rustpensioen. Dat kan tot een grensbedrag van 110 % van het overlevingspensioen voor een volledige loopbaan. Overschrijdt u die grens, dan wordt alleen het overlevingspensioen verminderd; uw eigen rustpensioen krijgt u volledig.
U kunt het overlevingspensioen ook combineren met beroepsinkomsten, op voorwaarde dat u binnen de toegelaten grensbedragen blijft. Een vervangingsinkomen, zoals een uitkering bij ziekte of werkloosheid, mag u slechts gedurende één enkele periode van 12 maanden combineren met uw overlevingspensioen.
Procedure aanvragen
Of u een aanvraag moet doen, hangt af van de situatie. Was uw overleden huwelijkspartner al gepensioneerd, dan hoeft u geen aanvraag te doen. In alle andere gevallen dient u wel een aanvraag in.
Dat doet u via mypension.be, bij het gemeentebestuur van uw woonplaats of via de Pensioenlijn op 02 225 17 65. Doet u de aanvraag via mypension.be, dan krijgt u een bevestiging en vindt u uw aanvraag terug onder ‘Mijn dossier’. Hoe een pensioenaanvraag in het algemeen verloopt, leest u bij pensioen aanvragen.
Ambtenaren
Bij het overlijden van een ambtenaar gelden enkele eigen regels. Was u nog geen volledig jaar getrouwd en wordt uw situatie niet gelijkgesteld met een jaar huwelijk, dan kunt u als huwelijkspartner of ex-huwelijkspartner van een ambtenaar een tijdelijk overlevingspensioen van 12 maanden krijgen. Meer over het pensioenstelsel van de overheid leest u in ons artikel over het pensioen als ambtenaar.
Ook ex-huwelijkspartners van een overleden ambtenaar kunnen een overlevingspensioen krijgen. Hebben zowel de ex-huwelijkspartner als de huidige huwelijkspartner er recht op, dan wordt het pensioen verdeeld. Die verdeling is definitief en wordt niet aangepast bij latere gebeurtenissen, zoals een tweede huwelijk of het overlijden van de ex-huwelijkspartner. De ex-huwelijkspartner verliest zijn of haar recht als de aanvraag niet binnen het jaar na het overlijden is ingediend.
De overgangsuitkering
Voldoet u aan alle voorwaarden voor een overlevingspensioen, behalve de minimumleeftijd, dan komt u in aanmerking voor een overgangsuitkering. Dat is een tijdelijke uitkering die u helpt de eerste periode na het overlijden te overbruggen. Hoe lang ze loopt, hangt af van uw gezinssituatie op het moment van het overlijden.
Voor overgangsuitkeringen vanaf 1 oktober 2021 gelden deze looptijden: 18 maanden als u geen kind ten laste hebt, 36 maanden als u alleen kinderen van 13 jaar of ouder ten laste hebt, en 48 maanden bij minstens één kind ten laste jonger dan 13 jaar, een kind met een handicap of een kind dat binnen 300 dagen na het overlijden wordt geboren. Een van de voorwaarden is dat u niet hertrouwd bent.
U kunt een overgangsuitkering combineren met een beroepsactiviteit, met een uitkering wegens ziekte, invaliditeit of werkloosheid, en met een overlevingspensioen van dezelfde overleden huwelijkspartner.
Voor de overgangsuitkering en het overlevingspensioen moet u minstens 1 jaar getrouwd zijn, of in een situatie zitten die daarmee wordt gelijkgesteld. Dat is het geval als een van deze situaties van toepassing is:
- u woonde vóór het huwelijk al wettelijk samen en de samenwoonst en het huwelijk duurden samen minstens 1 jaar, zonder onderbreking;
- er is op het moment van het overlijden een kind ten laste waarvoor u of uw huwelijkspartner kinderbijslag kreeg;
- er is een kind geboren uit het huwelijk of uit de periode van wettelijke samenwoonst vóór het huwelijk;
- er wordt binnen 300 dagen na het overlijden een kind geboren;
- het overlijden is het gevolg van een ongeval of beroepsziekte na de huwelijksdatum.
Ikzelf ben gepensioneerd ex-leraar en geniet vandaag van een pensioen van 3288 euro. Mijn echtgenote heeft als ex-bediende een pensioen van 1722 euro.
Op hoeveel pensioen heeft zij recht als ik kom te overlijden?
Met dank en vriendelijke groeten,
Felix (Jos) Moons
Beste Felix,
Bedankt voor je vraag. Het exacte bedrag van een overlevingspensioen kunnen we hier niet berekenen, omdat dat afhangt van je volledige loopbaangegevens (aantal dienstjaren, stelsel, leeftijd van je echtgenote op het moment van overlijden, enzovoort). Toch kunnen we het algemene principe toelichten.
Omdat jullie situatie een combinatie van ambtenaren- en werknemersrechten betreft, raden we sterk aan om een persoonlijke simulatie op te vragen bij de Federale Pensioendienst (via mypension.be of telefonisch). Zij kunnen op basis van jullie exacte loopbaangegevens een correcte, actuele berekening maken.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
Beste,
Mijn vrouw is overleden 3 oktober 2024 . Ik ben zeer slechtziende en heb geen ervaring met computers.
Dus ik dacht dat ik mijn vrouw haar pensioen pas zou krijgen als ik zelf op pensioen zou gaan. Is er nog een oplossing aangezien ik te laat ben? Ik ben invalide en heb een uitkering en sociale voordelen .
Met vriendelijke groeten
Rudy
Beste Rudy,
Het spijt ons te lezen dat uw vrouw is overleden. Wat u beschrijft, is een veelvoorkomend misverstand: een overlevingspensioen hangt niet af van het moment waarop u zelf op pensioen gaat. Het is een aparte uitkering die u, als overlevende echtgenoot, in principe kan aanvragen los van uw eigen pensioenleeftijd of -situatie (bijvoorbeeld ook als u nu een invaliditeitsuitkering ontvangt).
Wacht dus niet langer en dien alsnog een aanvraag in, ook al denkt u dat u te laat bent. De Federale Pensioendienst (FPD) kan voor uw specifieke situatie nagaan vanaf wanneer het overlevingspensioen eventueel nog (met terugwerkende kracht) kan ingaan, en of er nog een oplossing mogelijk is. Zij kunnen ook rekening houden met uw invaliditeitsuitkering en andere sociale voordelen bij de berekening.
Omdat u aangeeft slechtziend te zijn en weinig ervaring met computers, raden we u aan niet online maar telefonisch of persoonlijk contact op te nemen met de FPD, of te vragen of een familielid, kennis of het OCMW u hierbij kan helpen. Zij kunnen de aanvraag samen met u invullen en u meteen laten weten welke stukken nodig zijn.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
Ik ben statutair benoemd gepensioneerd ambtenaar, mijn echtgenote is contractueel gepensioneerd ambtenaar. Heeft zij recht op een aanpassing van haar pensioen moest ik komen te overlijden ? Want zij heeft als contractueel momenteel een lager pensioen dan ik als statutair.
Beste Emiel,
Goede vraag, en het antwoord hangt af van het pensioenstelsel waarin je echtgenote als contractueel gepensioneerd ambtenaar zit. Het overlevingspensioen wordt namelijk niet automatisch “aangepast” naar het bedrag van de langstlevende partner, maar berekend volgens de regels van het stelsel waarin de overledene pensioenrechten heeft opgebouwd.
Zo krijg je een betrouwbaar en op maat gemaakt antwoord, in plaats van een algemene inschatting.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
beste Willemijn,
momenteel wordt mij een overlevingspensioen toegekend. Gaat dit wegvallen wanneer ik de wettelijke pensioenleeftijd heb bereikt of worden deze bedragen dan gecumuleerd uitbetaald ?
alvast bedankt voor de info want dat vind ik momenteel nergens terug.
Viv
Beste Vivian,
Goede vraag, en inderdaad iets dat niet altijd duidelijk staat vermeld. Het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd doet je overlevingspensioen niet zomaar wegvallen. Je blijft er in principe recht op hebben, ook na die leeftijd, zolang je aan de voorwaarden blijft voldoen (bijvoorbeeld niet hertrouwen).
Waar het wel op aankomt: als je op die leeftijd ook zelf een eigen rustpensioen opneemt, dan kun je beide uitkeringen meestal niet zomaar volledig samen (cumuleren) ontvangen. Er gelden dan specifieke cumulatieregels, en in sommige gevallen wordt gekeken welke van de twee uitkeringen het voordeligst voor jou is, of wordt er een beperkte combinatie toegestaan.
Omdat dit sterk afhangt van je persoonlijke loopbaan en situatie, en de regels vrij technisch zijn, raden we je aan om dit rechtstreeks na te vragen bij de Federale Pensioendienst (FPD). Zij kunnen op basis van jouw dossier exact berekenen wat er met je overlevingspensioen gebeurt zodra je de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
Beste ,
Ik ben bezig met succesieplanning .
Wij moeten ook uitrekenen wat we nog financieel nodig hebben tot 91 jaar ouderdom.
Vraag : mijn vrouw heeft groter pensioen dan ik , als ik eerst sterf = er geen probleem
wanneer mijn echtgenote eerst overlijd , wordt het een beetje moeilijker .
Is het mogelijk dat na het overlijden van mijn vrouw , ik kan overschakelen op haar pensioen?
Met vriendelijke groeten
Raymond Van Laer
Beste Raymond,
We behandelen helaas geen persoonlijke dossiers. U kan best contact opnemen met de pensioendienst via de gratis pensioenlijn 1765 of vanuit het buitenland via +32 78 15 1765 (betalend), op werkdagen van 9 tot 12u en van 13 tot 17u.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
Ik ben 72 jaar en op pensioen sedert 2013. Ik ben 17 jaar gehuwd geweest met Nicole, daarna 17 jaar met Linda en nu sedert begin 2013 met Annick. Zij is 58 jaar oud.
Kan Annick in de veronderstelling dat ik nu overlijd een overlevingspensioen aanvragen?
En hoeveel procent van mijn huidig pensioen zou dat voor haar uitmaken?
Hopend op een voor leken in de materie begrijpbaar antwoord.
Groeten
Philippe Vanhaezebrouck
Beste Philippe,
Annick is uw huidige huwelijkspartner en zou in principe recht hebben op uw overlevingspensioen. U kan voor de zekerheid contact opnemen met de pensioendienst via de gratis pensioenlijn 1765 of vanuit het buitenland via +32 78 15 1765 (betalend), op werkdagen van 9 tot 12u en van 13 tot 17u.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
mijn echgenote is in 2025 49 jaar en komt dus telkens een jaar tekort voor een weduwe pensioen niet tegestaande 19 jaar huwelijk.ik zelf en 80 jaar oud.echt niets aan te doen.dank u.
Beste Pierre,
We behandelen helaas geen persoonlijke dossiers. U kan best contact opnemen met de pensioendienst via de gratis pensioenlijn 1765 of vanuit het buitenland via +32 78 15 1765 (betalend), op werkdagen van 9 tot 12u en van 13 tot 17u.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle
Goeiedag,
Ik heb momenteel een overlevingspensioen na het overlijden van mijn echtgenoot.
Als ik op pensioen ga heb ik tussen 1542.83 en 1972.78 euro netto pensioen.
Hoe bereken ik hoeveel pensioen ik zal ontvangen ?
Dankjewel voor uw advies
Beste Hilde,
U kan op de website van mypension target=”_blank” rel= “nofollow” nagaan hoeveel het bedrag van je pensioen zou bedragen.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle