Moet u uw pensioen aanvragen, of start het onderzoek vanzelf? Dat hangt af van wanneer u stopt, in welk stelsel u werkte en waar u woont. Wie op de wettelijke pensioenleeftijd stopt na een loopbaan als werknemer of zelfstandige en op de vereiste datum in België woont, hoeft meestal niets te doen. Gaat u vervroegd met pensioen, was u ambtenaar of woont u in het buitenland, dan dient u wel zelf een aanvraag in, ten vroegste 12 maanden vooraf. Hieronder leest u wanneer en hoe u dat doet en wat er daarna gebeurt. De andere steun voor senioren vindt u in ons overzicht.
Moet u uw pensioen zelf aanvragen?
In veel gevallen niet. Uw rustpensioen wordt automatisch onderzocht als u aan drie voorwaarden tegelijk voldoet: u gaat met pensioen op de wettelijke pensioenleeftijd, u hebt in België als werknemer of zelfstandige gewerkt, en u woont op het juiste moment vóór die leeftijd in België: als werknemer 13 maanden ervoor, als zelfstandige op de eerste dag van de 15de maand ervoor. U hoeft dan geen aanvraag in te dienen.
Voldoet u niet aan een van die voorwaarden, dan moet u zelf een aanvraag indienen. Eén aanvraag volstaat, ook als u in verschillende stelsels werkte (werknemer, zelfstandige en ambtenaar) of als u meerdere pensioenen vraagt, zoals een rustpensioen en een overlevingspensioen.
Wanneer dient u wel zelf een aanvraag in?
De automatische start geldt alleen voor wie op de wettelijke leeftijd stopt. Wilt u vroeger vertrekken met een vervroegd pensioen, dan dient u zelf een aanvraag in. Houd er rekening mee dat mypension.be sinds 8 juni 2026 bepaalde ramingen (uw vroegste pensioendatum en uw pensioenbedrag) tijdelijk niet meer toont voor wie door de pensioenhervorming getroffen kan worden. Gaat u vóór 2027 met pensioen, dan blijft voor u alles zichtbaar.
Ook in een aantal andere situaties komt de Pensioendienst niet vanzelf in actie. De meest voorkomende zijn deze:
- U was enkel ambtenaar: het automatische onderzoek geldt alleen voor werknemers en zelfstandigen. Meer over dat stelsel leest u bij het pensioen als ambtenaar.
- U woonde op de vereiste datum niet in België: 13 maanden vóór uw wettelijke pensioenleeftijd als werknemer, of op de eerste dag van de 15de maand ervoor als zelfstandige.
- U vraagt een pensioen als overlevende en uw partner was nog niet met pensioen (zie verder).
- U vraagt de inkomensgarantie in een situatie waarin ze niet automatisch onderzocht wordt.
Voor ambtenaren zijn er twee aandachtspunten. Gaat u met pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid, dan hoeft u niets te doen: uw werkgever en de Pensioendienst worden automatisch verwittigd. Beheert Ethias uw pensioendossier, dan neemt u contact op met uw werkgever. Weet u niet wie uw dossier beheert, vraag het dan aan de personeelsdienst.
Wanneer moet u uw pensioenaanvraag indienen?
U dient uw aanvraag ten vroegste 12 maanden vóór de gewenste ingangsdatum van uw pensioen in, en ten laatste de maand vóór die datum. Wilt u op 1 april 2027 met pensioen, dan kunt u uw aanvraag dus indienen vanaf april 2026 en ten laatste in maart 2027.
Wacht niet tot de laatste maand. Hoe vroeger uw dossier binnen is, hoe meer tijd de Pensioendienst heeft om uw loopbaan na te kijken en bijkomende vragen te stellen. Vraagt u uw pensioen minstens 9 maanden vooraf aan, dan streeft de Pensioendienst ernaar om u 4 maanden vóór uw pensioendatum een beslissing te sturen.
Welke ingangsdatum u kunt kiezen, hangt af van de datum waarop u ten vroegste met pensioen mag. Hoe u die datum bepaalt, leest u bij de pensioenleeftijd.
Hoe vraagt u uw pensioen aan?
Woont u in België, dan hebt u drie manieren om uw pensioen aan te vragen. Online gaat het meestal het eenvoudigst, maar de andere twee zijn even geldig, en ze zijn handig als u geen kaartlezer of itsme hebt of liever iemand aan de lijn hebt.
Welke weg u ook kiest, de aanvraag komt bij dezelfde Pensioendienst terecht en geldt voor al uw stelsels samen. Hieronder ziet u de drie mogelijkheden.
Online via mypension.be
Op mypension.be meldt u zich aan met uw elektronische identiteitskaart of een digitale sleutel en vult u uw aanvraag in. Hebt u uw e-mailadres ingegeven, dan krijgt u een bevestiging. Bij uw volgende bezoek vindt u uw aanvraag terug onder ‘Mijn dossier’. Hoe u inlogt, ook vanuit het buitenland, leest u in onze uitleg over mypension.be.
Bij uw gemeente
U kunt uw aanvraag ook indienen bij het gemeentebestuur van uw woonplaats. Dat is een goede keuze als u niet vertrouwd bent met de computer en iemand wilt die u helpt.
Telefonisch via de Pensioenlijn
Via de Pensioenlijn op +32 2 225 17 65 kunt u uw pensioen ook telefonisch aanvragen. Op hetzelfde nummer kunt u later terecht met vragen over de berekening. Krijgt u een verdacht bericht over uw pensioen, lees dan eerst onze tips tegen phishing.
Wat gebeurt er na uw pensioenaanvraag?
Voor de berekening hoeft u na uw aanvraag meestal niets meer te doen. Heeft de Pensioendienst nog gegevens nodig, dan krijgt u een vragenlijst die u invult en terugstuurt. Zodra uw dossier volledig is, wordt uw pensioen berekend en krijgt u een gedetailleerd overzicht van de berekening. Hoe die berekening werkt, leest u bij pensioen berekenen.
Bent u akkoord met het bedrag, dan wordt uw pensioen automatisch uitbetaald op de voorziene datum. Enkele dagen vóór de betaling ziet u het gedetailleerde bedrag op mypension.be. Wanneer het geld precies op uw rekening staat, leest u bij de uitbetalingsdata van het pensioen. Vóór die eerste betaling zijn er wel nog een paar zaken die u zelf moet regelen:
- Zie af van uw uitkering. Vóór de uitbetaling van uw pensioen moet u afzien van een werkloosheidsuitkering of een ziekte-uitkering, zoals een invaliditeitsuitkering.
- Meld dat u wilt werken. Wilt u als gepensioneerde blijven werken, dan meldt u dat bij de Pensioendienst. Wat u mag bijverdienen naast uw pensioen, hangt onder meer af van uw leeftijd.
- Stuur de formulieren terug die bij uw beslissing zitten.
- Controleer uw rekeningnummer: kijk na of u het aan de Pensioendienst hebt doorgegeven.
Is uw bedrag te laag of bent u niet akkoord?
Vindt u uw pensioenbedrag te laag en wilt u blijven werken, dan laat u de Pensioendienst weten dat u later met pensioen wilt gaan. U krijgt dan een nieuwe beslissing met een aangepast bedrag. Als werknemer bent u niet verplicht om op de wettelijke pensioenleeftijd te stoppen. Is uw pensioen laag na een lange loopbaan, kijk dan ook of u recht hebt op het minimumpensioen.
Bent u het niet eens met de berekening, bekijk dan eerst uw dossier op mypension.be en bel de Pensioenlijn. Een fout in uw loopbaanoverzicht laat u best zo snel mogelijk rechtzetten. Bent u daarna nog altijd niet akkoord met de pensioenbeslissing, dan kunt u contact opnemen met de Ombudsdienst Pensioenen of in beroep gaan bij de rechtbank. Gaat het om een werknemerspensioen, dan kunt u bij de arbeidsrechtbank in beroep gaan binnen 3 maanden vanaf de datum van de beslissing. Het beroep schorst de uitvoering van de beslissing niet.
Overlevingspensioen of overgangsuitkering aanvragen
Overlijdt uw huwelijkspartner, dan hoeft u in veel gevallen geen aanvraag in te dienen. Dat is zo als uw partner al met pensioen was, als hij of zij had afgezien van het pensioen, of als de Pensioendienst de pensioenrechten al aan het onderzoeken was. Dan start de berekening van uw overlevingspensioen automatisch. De Pensioendienst wordt namelijk automatisch op de hoogte gebracht van het overlijden van wie in België woont.
Woonde uw partner in het buitenland, dan moet u het overlijden zelf melden. De Pensioendienst zet dan de betaling van het rustpensioen stop en onderzoekt uw recht op een overlevingspensioen. Was uw partner een gepensioneerd ambtenaar, dan hebt u ook recht op een begrafenisvergoeding.
Was uw partner nog niet met pensioen en had hij of zij ook nog geen pensioenaanvraag ingediend, dan moet u wel zelf een aanvraag indienen, op dezelfde drie manieren als voor een rustpensioen.
Moet u de inkomensgarantie voor ouderen zelf aanvragen?
Is uw pensioen laag, dan kunt u misschien een aanvulling krijgen via de inkomensgarantie voor ouderen (IGO). Ook die hoeft u meestal niet zelf aan te vragen: de Pensioendienst start het onderzoek vanzelf in een aantal situaties.
Dat automatische onderzoek gebeurt als u bij de Federale Pensioendienst een pensioen aanvraagt op de wettelijke pensioenleeftijd en uw bedrag lager is dan de basisbedragen, of als u de wettelijke pensioenleeftijd bereikt terwijl u een van deze uitkeringen krijgt:
- een pensioen van de Federale Pensioendienst;
- een tegemoetkoming voor personen met een handicap;
- een leefloon.
In alle andere gevallen vraagt u de IGO zelf aan, bijvoorbeeld online via mypension.be. Hoeveel u kunt krijgen en welke voorwaarden er gelden, leest u op onze pagina over de IGO.
Woont u in het buitenland?
Woont u niet in België, dan vraagt u uw Belgisch pensioen meestal niet rechtstreeks bij de Pensioendienst aan. Woont u in een land van de Europese Economische Ruimte, in Zwitserland of in het Verenigd Koninkrijk en bouwde u daar pensioenrechten op, dan dient u uw aanvraag in bij de pensioeninstelling van dat land. Die bezorgt uw aanvraag aan de Pensioendienst als u meldt dat u in België gewerkt hebt.
Bouwde u in uw woonland geen rechten op, maar wel in een ander land van die groep, dan dient u uw aanvraag in bij het laatste land waar u pensioenrechten opbouwde. Vermeld dan uitdrukkelijk dat u geen recht hebt op een pensioen in het land waar u woont. Woont u in een land waarmee België een bilaterale overeenkomst sloot, dan gaat de aanvraag via de pensioeninstelling van dat land.
Geldt geen van die regelingen voor u, dan vraagt u uw pensioen aan met een ondertekende brief aan de Pensioendienst, met uw volledige officiële naam, uw adres en uw rijksregisternummer als u dat kent. Dat kan via het contactformulier op mypension.be of per post naar de Federale Pensioendienst, Zuidertoren, Europaesplanade 1, 1060 Brussel.
Zo bereidt u uw pensioenaanvraag goed voor
Een goede voorbereiding helpt om vertraging en fouten in uw bedrag te vermijden. Het belangrijkste is uw loopbaanoverzicht op mypension.be: daar ziet u welke periodes in uw dossier staan. Ontbreekt er een periode, bijvoorbeeld een jaar tijdskrediet of een periode van ziekte, laat die dan ruim op tijd rechtzetten.
Denk ook na over de overgang van werk of uitkering naar pensioen. Zit u in een landingsbaan of in het brugpensioen, vraag dan aan uw uitbetalingsinstelling of de RVA hoe die regeling overgaat in uw pensioen, zodat u geen maand zonder inkomen valt. Zo houdt u het overzicht:
- Kijk uw wettelijke pensioendatum en uw loopbaangegevens na op mypension.be.
- Beslis of u op de wettelijke leeftijd stopt of vroeger wilt gaan, en dien in dat laatste geval zelf een aanvraag in.
- Dien uw aanvraag bij voorkeur minstens 9 maanden vóór uw gewenste pensioendatum in (ten vroegste 12 maanden ervoor).
- Controleer uw rekeningnummer en stuur de formulieren bij uw beslissing terug.
- Meld een beroepsactiviteit na uw pensioen bij de Pensioendienst.
Met de juiste timing verloopt uw pensioenaanvraag meestal vlot. Stopt u op de wettelijke leeftijd na een loopbaan als werknemer of zelfstandige en woont u op de vereiste datum in België, dan start het onderzoek in de regel vanzelf. In de andere gevallen volstaat meestal één tijdige aanvraag, gevolgd door de paar stappen vóór uw eerste betaling.
