Woont uw vader of moeder nog thuis, maar is hij of zij overdag beter niet alleen? Dan kan een dagverzorgingscentrum een oplossing zijn: een erkend centrum waar ouderen overdag verzorging, maaltijden en gezelschap krijgen en ‘s avonds weer naar huis gaan. Hieronder leest u voor wie dagverzorging bedoeld is, hoe zo’n centrum werkt, wat de dagprijs inhoudt, welke tegemoetkomingen u kunt krijgen en hoe u een plaats vindt. Bekijk ook de andere steun voor senioren.
Wat is een dagverzorgingscentrum?
Een dagverzorgingscentrum, officieel een centrum voor dagverzorging, vangt ouderen die thuis wonen overdag op. U krijgt er verzorging en ondersteuning, een warme maaltijd, activiteiten en contact met andere mensen. Aan het einde van de dag gaat u terug naar huis, waar uw mantelzorger of de thuiszorg het verder overneemt. Meer over de steun voor mantelzorgers leest u in ons apart artikel.
Zo’n centrum moet erkend zijn door het Departement Zorg van de Vlaamse overheid. Volgens de regelgeving is een centrum voor dagverzorging uitbaten zonder erkenning verboden. Het doel is dat u zo lang mogelijk thuis kunt blijven wonen, ook als u meer zorg nodig hebt. Tegelijk krijgt uw mantelzorger een paar dagen per week ademruimte, bijvoorbeeld om te werken of om even tot rust te komen.
Dagverzorging is dus geen verhuizing. Wie tijdelijk ook ‘s nachts opvang nodig heeft, kijkt beter naar een kortverblijf. Wie definitief niet meer thuis kan wonen, komt uit bij een woonzorgcentrum. Lees daarover meer in ons artikel over de kosten van een woonzorgcentrum.
Voor wie is dagverzorging bedoeld?
Een dagverzorgingscentrum is er voor thuiswonende 65-plussers die overdag ondersteuning, verzorging of toezicht nodig hebben. Hebt u zware medische verzorging en begeleiding nodig, dan is een andere, meer passende voorziening nodig. Denk aan iemand die na een val minder mobiel is, die beginnende dementie heeft of die zich thuis eenzaam voelt. Ook wanneer de mantelzorger overdag gaat werken, kan een paar dagen dagverzorging de zorg thuis haalbaar houden.
Sommige centra hebben een bijkomende erkenning voor mensen die meer zorg nodig hebben. Er zijn twee soorten:
- centra met een bijkomende erkenning voor zorgafhankelijke personen;
- centra met een bijkomende erkenning voor personen met een ernstige ziekte die aangepaste zorg vraagt.
Of u in zo’n plaats terechtkunt, hangt af van uw zorgbehoefte. Het centrum bekijkt dat samen met u bij de aanmelding.
Hoe werkt een dagverzorgingscentrum?
Een erkend centrum biedt minstens vijf dagen per week en minstens zeven uur per dag zorg en ondersteuning aan, behalve in weken met een wettelijke feestdag. U kiest zelf hoeveel dagen per week u gaat. Veel ouderen beginnen met een of twee dagen en bouwen dat op als de zorg thuis zwaarder wordt.
Bij de start maakt het centrum samen met u een gebruikersdossier op. Daarin staan uw noden, uw wensen en de zorg die u krijgt. Het centrum evalueert dat dossier regelmatig, zodat de zorg mee verandert met uw situatie. U hebt het recht om het deel in te kijken dat over u gaat.
Ook het vervoer hoort erbij. Het centrum moet ervoor zorgen dat u aangepast vervoer van en naar het centrum kunt gebruiken, en u informeren over alle mogelijkheden. Vraag bij de kennismaking ook hoe het vervoer geregeld is en wat het kost.
Wat kost een dagverzorgingscentrum?
U betaalt een dagprijs, meestal met een prijs voor een volledige en voor een halve dag. Het centrum legt die prijs zelf vast. In de dagprijs zitten minstens de kosten voor huisvesting en verzorging tijdens uw verblijf. Voor extra diensten kan het centrum supplementen aanrekenen, maar alleen als die in de schriftelijke opnameovereenkomst staan.
Een aanpassing van de dagprijs of de supplementen moet het centrum vooraf meedelen. De nieuwe prijs gaat ten vroegste dertig dagen na die kennisgeving in. Voor een indexering van de dagprijs gelden eigen regels. Het overzicht van de dagprijzen en de supplementen moet in het centrum beschikbaar zijn. Omdat elk centrum een eigen prijs vastlegt, loont het om de prijzen van een paar centra in uw buurt te vergelijken.
Bent u afwezig, dan hoeft u niet altijd te betalen. Meldt u uw afwezigheid ten laatste 48 uur op voorhand, dan mag het centrum voor die dag geen dagprijs en geen supplementen aanrekenen. Dat geldt ook voor de periodes waarin u in het ziekenhuis, in een centrum voor herstelverblijf of in een centrum voor kortverblijf verblijft.
Welke tegemoetkomingen kunt u krijgen voor dagverzorging?
De dagprijs betaalt u zelf, maar er bestaan verschillende tegemoetkomingen die de rekening verlichten. Sommige gaan rechtstreeks naar het centrum, andere krijgt u zelf op uw rekening. Ze komen van de Vlaamse sociale bescherming, van uw ziekenfonds of van het OCMW.
Ga daarom niet uit van één vast bedrag. Bekijk per regeling wat voor uw situatie geldt en vraag bij twijfel raad aan de sociale dienst van uw ziekenfonds of aan uw zorgkas. Die kunnen ook nagaan of u recht hebt op een zorgbudget.
Tegemoetkoming van de Vlaamse sociale bescherming
De Vlaamse sociale bescherming betaalt via de zorgkassen een tegemoetkoming voor de zorg in centra voor dagverzorging met een bijkomende erkenning. Dat geld gaat rechtstreeks naar het centrum, niet naar u: het centrum rekent die tegemoetkoming aan via de zorgkassen. Op uw factuur staat het bedrag van die tegemoetkoming vermeld. Of een centrum een bijkomende erkenning heeft, vraagt u bij het centrum zelf na.
Wie ouder is dan 25 jaar en in Vlaanderen woont, moet aangesloten zijn bij een zorgkas. Die aansluiting loopt via de jaarlijkse zorgpremie: elk jaar 100 euro, of 35 euro als u recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming. Betaal die premie dus op tijd.
Zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden
Hebt u veel zorg nodig, dan kunt u het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden krijgen: 140 euro per maand, niet belastbaar. Er is geen leeftijdsgrens. U vraagt het aan via uw zorgkas.
Wie naar een dagverzorgingscentrum gaat, woont nog thuis. Om het zorgbudget aan te vragen, hebt u dan een attest nodig dat uw zorgbehoefte aantoont. Een score C of Cd op de Katz-schaal, zoals die ook in een dagverzorgingscentrum wordt afgenomen, is zo’n attest. Dat attest vraagt u voor een Vlaams centrum op bij uw zorgkas. Of u het zorgbudget krijgt, beslist de zorgkas: u moet ook aan de andere voorwaarden voldoen, zoals minstens 5 opeenvolgende jaren in Vlaanderen of Brussel wonen.
Zorgbudget voor ouderen met een zorgnood
Bent u 66 jaar of ouder, hebt u een beperkt inkomen en gezondheidsproblemen, dan bestaat er ook het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood. Het bedrag hangt af van uw zorgzwaarte en uw inkomen, met maximaal 754 euro per maand in de hoogste categorie. Met een zorgbudget kunt u een deel van uw zorgkosten opvangen.
Tussenkomst van uw ziekenfonds
Ziekenfondsen vergoeden doorgaans een deel van uw verblijf in een centrum voor dagverzorging. De voorwaarden en bedragen verschillen per ziekenfonds: vraag ze na bij uw mutualiteit en bewaar de facturen van het centrum.
Hulp van het OCMW
Hebt u te weinig inkomen om de dagprijs te betalen, neem dan contact op met het OCMW van uw gemeente. Voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood kunt u er ook terecht voor hulp bij de aanvraag, en het OCMW kan uw zorgnood laten inschalen. Het zorgbudget zelf vraagt u via uw zorgkas aan.
Hoe vindt u een dagverzorgingscentrum?
U meldt zich rechtstreeks aan bij het centrum van uw keuze. Alle centra voor dagverzorging in Vlaanderen zijn erkend door het Departement Zorg. Op de Sociale Kaart vindt u per gemeente welke woonzorgvoorzieningen er zijn, met hun contactgegevens. Vraag bij meerdere centra na of er plaats is op de dagen die u wilt.
Plan ook een kennismaking. Zo ziet u hoe een dag verloopt en kunt u vragen naar de dagprijs, de supplementen en het vervoer. Bij de start sluit u een schriftelijke opnameovereenkomst af met het centrum. Leg deze zaken klaar:
- de dagen waarop u naar het centrum wilt gaan;
- informatie over uw gezondheid en zorgnood, bijvoorbeeld uit uw globaal medisch dossier bij de huisarts;
- uw medicatie en de gegevens van uw ziekenfonds en zorgkas.
Wat als u wilt stoppen of niet tevreden bent?
U kunt de opnameovereenkomst met onmiddellijke ingang beëindigen. Wil het centrum de overeenkomst stopzetten, dan geldt een opzeggingstermijn van veertien dagen. In de eerste dertig dagen van uw verblijf is die termijn voor het centrum beperkt tot zeven dagen.
Hebt u een vraag of een klacht over een ouderenzorgvoorziening, dan kunt u terecht bij de Woonzorglijn van het Departement Zorg. Die is elke werkdag van 9 tot 12 uur telefonisch bereikbaar op 02 553 75 00 en via woonzorglijn@vlaanderen.be. Meld een klacht eerst aan het centrum zelf: elk centrum moet een klachtenprocedure hebben.
Dagverzorging, dagopvang of kortverblijf: wat past bij u?
Naast het centrum voor dagverzorging bestaan er nog vormen van opvang die vaak met elkaar verward worden. Een centrum voor dagopvang hoort bij een dienst voor gezinszorg. Een kortverblijf is een tijdelijke opname in een centrum voor kortverblijf, ook ‘s nachts. Zo’n centrum maakt vaak deel uit van een woonzorgcentrum.
Welke vorm het best past, hangt af van hoeveel zorg u nodig hebt en of u ‘s nachts thuis kunt blijven. De tabel zet de belangrijkste verschillen naast elkaar.
| Opvang | Wanneer | Wat u betaalt |
| Centrum voor dagverzorging | Overdag, ‘s avonds terug naar huis | Dagprijs (volledige of halve dag) en eventuele supplementen |
| Centrum voor dagopvang | Overdag, georganiseerd door een dienst voor gezinszorg | Prijs per uur (geen dagprijs), met eventuele supplementen |
| Kortverblijf | Tijdelijk, ook ‘s nachts | Dagprijs en eventuele supplementen |
Welke steun is er voor de mantelzorger?
Dagverzorging geeft de mantelzorger een paar dagen per week ademruimte, maar zorgen voor een naaste blijft zwaar. Veel gemeenten en steden geven daarom een mantelzorgpremie. Het bedrag en de voorwaarden verschillen per gemeente. Woont uw ouder bij u in, dan kan ook zorgwonen een oplossing zijn.
Werkt u en wilt u tijd vrijmaken voor de zorg, dan kunt u zorgverlof opnemen. Voor langere periodes bestaan er ook tijdskrediet en loopbaanonderbreking. Wilt u de financiële zaken van uw ouder tijdig regelen, lees dan meer over de zorgvolmacht.
Heeft uw ouder een beperkt inkomen, kijk dan ook naar de inkomensgarantie voor ouderen (IGO) en naar het minimumpensioen. Zo weet u welke steun er nog bestaat naast de tegemoetkomingen voor dagverzorging.
