Met wijk-werken verdient u als werkzoekende of leefloner 4,10 € per uur, zonder daar belastingen op te betalen. U doet enkele uren per week kleine opdrachten bij mensen thuis, in een school, bij de gemeente of in een vzw, en u blijft intussen begeleid door VDAB of het OCMW. Het is een Vlaamse regeling binnen de steun voor werkzoekenden voor wie nog niet klaar is voor een gewone job. Hieronder leest u wie mag wijk-werken, hoeveel u verdient, hoeveel uren toegelaten zijn, hoe u begint en wat het kost als u zelf een wijk-werker inschakelt.
Wat is wijk-werken?
Wijk-werken is een activeringsregeling van de Vlaamse overheid, georganiseerd door VDAB en de lokale besturen. Als wijk-werker voert u enkele uren per week opdrachten uit bij een particulier, in een school, bij een gemeente of OCMW, in een vzw, een niet-commerciële vereniging of een land- en tuinbouwbedrijf. Denk aan gras maaien, koken of meubelpakketten monteren.
Het doel is niet in de eerste plaats geld verdienen, maar werkervaring opdoen en uw vaardigheden bijschaven zodat u later de stap naar een gewone job kunt zetten. Daarom volgt uw VDAB-bemiddelaar of uw OCMW-bemiddelaar u op, en bekijkt hij regelmatig met u wat de volgende stap in uw traject naar werk wordt. Het vroegere PWA-stelsel is in Vlaanderen sinds 1 januari 2018 opgegaan in wijk-werken.
Welke opdrachten precies mogen, verschilt per gemeente. Elke gemeente beslist welke opdrachten uit de Vlaamse activiteitenlijst ze toelaat. Uw wijk-werkkantoor, dat de opdrachten verdeelt en u maandelijks opvolgt, kan u zeggen wat er bij u in de buurt mogelijk is.
Wie mag wijk-werken? De voorwaarden
Wijk-werken is bedoeld voor wie volledig werkzoekend is en zich nog niet klaar voelt voor een job in het gewone arbeidscircuit. U moet bovendien in Vlaanderen wonen. Of u een uitkering krijgt, maakt niet uit: ook wie helemaal geen uitkering ontvangt, kan in aanmerking komen. Iedereen, ook wie een leefloon of helemaal geen uitkering krijgt, moet wel vóór de start ingeschreven zijn als werkzoekende bij VDAB.
Uw bemiddelaar bekijkt samen met u of wijk-werken op dit moment de beste stap in uw traject naar werk is. Concreet komen deze groepen in aanmerking:
- werkzoekenden met een werkloosheidsuitkering van de RVA;
- wie recht heeft op een leefloon van het OCMW;
- wie een ziekte-uitkering krijgt en daarvoor de toelating van de arts heeft;
- werkzoekenden die helemaal geen uitkering ontvangen.
Daarnaast moet u zelfstandig kunnen werken en de wil hebben om uw vaardigheden bij te schaven. Wie met pensioen is, mag niet wijk-werken: de regeling is uitdrukkelijk bedoeld als opstap naar werk, niet als bijverdienste na de pensioenleeftijd.
Hoeveel verdient u met wijk-werken?
Als wijk-werker krijgt u 4,10 € per gepresteerd uur. Elk begonnen uur geeft recht op een wijk-werkcheque die u elke maand binnenbrengt bij uw wijk-werkkantoor. Op die vergoeding betaalt u volgens VDAB geen belastingen, in tegenstelling tot een gewoon loon dat u in uw belastingaangifte opgeeft.
Moet u voor een opdracht ver rijden, dan krijgt u bovendien een verplaatsingsvergoeding als uw verplaatsing heen en terug samen meer dan 10 km bedraagt.
Hoeveel u per maand overhoudt, hangt af van het aantal uren. Omdat u maximaal 60 uur per maand mag wijk-werken, komt u op ten hoogste 246 € per maand (60 x 4,10 €, onze berekening). Over een volledig jaar ligt de grens op 630 uur, of ten hoogste 2.583 € (630 x 4,10 €, onze berekening). Die twee grenzen gelden naast elkaar: u kunt dus niet het hele jaar elke maand 60 uur wijk-werken, want het jaarmaximum ligt op 630 uur.
| Wat | Bedrag of grens |
| Vergoeding per gepresteerd uur | 4,10 €, belastingvrij |
| Maximum uren per maand | 60 uur (ten hoogste 246 € per maand) |
| Maximum uren per jaar | 630 uur (ten hoogste 2.583 € per jaar) |
| Verplaatsingsvergoeding | als heen en terug samen meer dan 10 km |
| Maximale duur | 12 maanden (niet voor wie onder de PWA-overgangsmaatregel valt) |
Die bedragen vervangen geen gewoon loon: het blijft een kleine vergoeding voor een beperkt aantal uren. Wie meer wil verdienen, doet er goed aan om samen met de bemiddelaar te werken aan de stap naar een echte job, bijvoorbeeld met een leerjob of een opleiding met opleidingscheques.
Hoeveel uren mag u wijk-werken en hoelang?
U mag maximaal 60 uur per maand en 630 uur per jaar opdrachten doen, en dat gedurende maximaal 12 maanden. Na die periode zet u een volgende stap in uw traject naar werk, bijvoorbeeld een opleiding, een stage of een job. Wijk-werken is dus bewust een tijdelijke tussenstap.
Op die beperking van 12 maanden bestaat er één uitzondering. Werkte u vroeger als PWA’er en valt u onder de overgangsmaatregel, dan geldt de grens van 12 maanden niet voor u. De grenzen van 60 uur per maand en 630 uur per jaar blijven wel gelden.
Om de zes maanden nodigt uw VDAB-bemiddelaar of uw OCMW-bemiddelaar u uit voor een gesprek. Daarin bekijkt u samen hoe het wijk-werken loopt en of u klaar bent voor de volgende stap.
Wijk-werken combineren met een uitkering, vrijwilligerswerk of een job
Bent u ingeschreven bij VDAB, dan moet u tijdens het wijk-werken beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt. Dat betekent dat u actief naar werk blijft zoeken en uw afspraken met uw VDAB-bemiddelaar nakomt. Bent u leefloongerechtigd, dan moet u ingaan op alle uitnodigingen van uw OCMW-bemiddelaar.
Wijk-werken is te combineren met een aantal andere activiteiten, maar niet met alles. Het belangrijkste criterium is telkens dat de combinatie uw traject naar werk niet in de weg mag staan. Dit zijn de regels volgens VDAB:
- Vrijwilligerswerk mag, als het geen negatieve invloed heeft op uw traject naar werk. Bespreek het eerst met uw bemiddelaars. Met een werkloosheidsuitkering vraagt u ook vooraf toestemming aan de RVA (meer over de vrijwilligersvergoeding).
- Interimwerk mag in beperkte mate: maximaal 10 dagen binnen een periode van 28 dagen, niet noodzakelijk aaneensluitend, en pas nadat uw VDAB-bemiddelaar heeft bekeken of het een passende stap is.
- Seizoenarbeid in de land- en tuinbouw mag, maar niet op de dag dat u wijk-werkt.
- Een deeltijdse job kunt u niet combineren met wijk-werken: uw bemiddelaars beëindigen dan uw wijk-werkovereenkomst. Wie deeltijds werkt, kan wel nagaan of hij recht heeft op een inkomensgarantie-uitkering.
Voor wie onder de PWA-overgangsmaatregel valt, is er meer ruimte: u kunt dan gedurende minder dan 12 maanden interimjobs of deeltijds werk doen en daarna opnieuw als wijk-werker aan de slag gaan. Uw VDAB-bemiddelaar helpt u daarbij.
Hoe begint u met wijk-werken? Stap voor stap
U kunt niet zomaar zelf beginnen: de start loopt via uw bemiddelaar. Welke weg u volgt, hangt af van wie u begeleidt. Bent u ingeschreven als werkzoekende, dan gaat u naar een VDAB-locatie. Krijgt u een leefloon, dan neemt u contact op met het OCMW dat uw leefloon uitbetaalt.
Uw bemiddelaar bekijkt of wijk-werken op dit moment de beste stap voor u is. Is dat zo, dan legt hij de afspraken met u vast in een afsprakenblad en verwittigt hij het wijk-werkkantoor bij u in de buurt. Daarna verloopt het zo:
- Uw wijk-werkkantoor nodigt u uit voor een gesprek en geeft u alle praktische informatie.
- U voert opdrachten uit bij gebruikers en krijgt per begonnen uur een wijk-werkcheque.
- U gaat elke maand langs bij uw wijk-werkkantoor met uw cheques en uw prestatieformulier. Uw wijk-werkbemiddelaar bespreekt dan met u hoe het loopt en geeft u een nieuw prestatieformulier mee.
- Om de zes maanden volgt een evaluatiegesprek met uw VDAB- of OCMW-bemiddelaar.
Welk wijk-werkkantoor bij u in de buurt actief is en welke opdrachten uw gemeente toelaat, vindt u via de zoekfunctie op de officiële website van wijk-werken bij VDAB. Als leefloner kunt u na het wijk-werken met uw OCMW ook bekijken of een tewerkstelling via artikel 60 een volgende stap kan zijn.
Uw rechten en plichten als wijk-werker
Als wijk-werker bent u verzekerd voor burgerlijke aansprakelijkheid en tegen arbeidsongevallen. VDAB regelt die verzekering; u hoeft zelf niets af te sluiten. Ook op weg van en naar de gebruiker bent u gedekt voor lichamelijke schade via de verzekering tegen arbeidsongevallen.
Er gelden ook duidelijke grenzen. U mag uw eigen wagen niet gebruiken om opdrachten uit te voeren. De gebruiker moet zorgen voor een gezonde werkomgeving en veilig materiaal, en mag u geen gevaarlijke, ongezonde of onaangepaste taken laten doen. Voor tuinonderhoud moet de gebruiker eerst een werkpost-checklist invullen voor u aan de slag gaat.
Als wijk-werker kunt u in twee gevallen een PWA-vrijstelling aanvragen. Met zo’n vrijstelling hoeft u niet actief naar werk te zoeken en niet te solliciteren op vacatures die VDAB u aanbiedt, al blijft u wel ingeschreven bij VDAB en gaat u in op de uitnodigingen van uw bemiddelaar:
- Vrijstelling om medische redenen: als u de voorbije zes maanden 180 uur als PWA’er of wijk-werker hebt gewerkt én een blijvende arbeidsongeschiktheid van 33 % hebt.
- Vrijstelling als stadswacht: als u als stadswacht hebt gewerkt.
U vraagt bij uw bemiddelaar wijk-werken een attest dat uw uren of uw activiteit bewijst, en bezorgt dat aan uw uitbetalingsinstelling: uw vakbond of de Hulpkas (HVW).
Zelf een wijk-werker inschakelen als particulier
Wijk-werken is ook interessant voor wie hulp in huis of in de tuin zoekt tegen een voordelig tarief. Als privépersoon kunt u een wijk-werker inschakelen, net als een gemeente, een school, een vzw of een land- en tuinbouwbedrijf. U geeft uw opdracht in via het gebruikersportaal van VDAB, waarvoor u een VDAB-account nodig hebt.
Schakelt u voor het eerst een wijk-werker in, dan neemt uw wijk-werkorganisator contact met u op om uw registratie af te ronden. U krijgt een gebruikersovereenkomst om ondertekend terug te bezorgen. Dit zijn de kosten en regels:
- U betaalt jaarlijks een inschrijvingsrecht van 7,50 €, dat een jaar geldig is.
- Per begonnen uur betaalt u een wijk-werkcheque. De prijs van een cheque bepaalt uw wijk-werkorganisator (uw gemeente of een samenwerkingsverband van gemeenten) en ligt tussen 5,95 € en 7,45 €.
- U kunt ten vroegste 3 werkdagen na de betaling van uw inschrijvingsrecht cheques bestellen. Bestelde cheques zijn binnen de 10 werkdagen beschikbaar en 1 jaar geldig.
- Bedenkt u zich, dan kunt u binnen 14 dagen na ontvangst uw bestelling herroepen en krijgt u alles terug. Voor ongebruikte cheques die nog niet vervallen zijn, krijgt u 90 % van de waarde terug.
- Wijk-werkcheques zijn niet fiscaal aftrekbaar.
Ook voor dienstencheques bestaat er in Vlaanderen sinds 1 januari 2025 geen belastingvermindering meer. Een wijk-werker vervangt ook geen poetshulp of tuinaannemer: het gaat om kleine, eenvoudige taken die op de lijst van uw gemeente staan. Voor technische vragen over het portaal belt u gratis 0800 30 700 (elke werkdag van 8 tot 16.30 uur).
Andere steun voor werkzoekenden en leefloners
Wijk-werken levert een kleine extra vergoeding op, maar het is zelden de enige steun waar u recht op hebt. Wie werkzoekend is of een leefloon krijgt, kan vaak ook rekenen op tegemoetkomingen die uw vaste kosten drukken. Ga ook na of u recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming van het ziekenfonds, die uw medische kosten en heel wat tarieven verlaagt.
Ook voor uw energie- en woonkosten bestaan er regelingen. Het sociaal energietarief verlaagt uw factuur voor elektriciteit en gas, en via het sociaal verwarmingsfonds krijgt u een tussenkomst in uw verwarmingskosten. Huurt u, dan loont het om na te gaan of u in aanmerking komt voor huursubsidie. Wie zijn schulden niet meer kan afbetalen, kan terecht bij schuldbemiddeling, en wie later opnieuw aan de slag gaat met een laag loon, houdt dankzij de werkbonus netto meer over.
