
Met een IBO (individuele beroepsopleiding) leert u als werkzoekende een job op de werkvloer van een bedrijf, onder begeleiding van VDAB. Bovenop uw uitkering krijgt u een IBO-premie van de werkgever. Na de opleiding moet het bedrijf u in de regel aanwerven met een contract van onbepaalde duur. Sinds 1 januari 2026 gelden nieuwe regels, onder meer voor de berekening van die premie. Hieronder ziet u wie in aanmerking komt, wat u verdient en hoe u een IBO start; andere maatregelen rond werkgelegenheid vindt u in ons overzicht.
Wat is een IBO bij VDAB?
De individuele beroepsopleiding of IBO is een werkplekgerichte opleiding: u leert een job in een echt bedrijf, en niet in een klaslokaal. Het bedrijf zoekt een medewerker maar vindt geen kandidaat met de juiste ervaring. U zoekt werk maar mist net die ervaring. De IBO brengt die twee samen, met VDAB als begeleider.
Tijdens de IBO bent u nog geen werknemer van het bedrijf. U blijft ingeschreven als werkzoekende bij VDAB en volgt een opleidingsplan dat de werkgever en VDAB samen opstellen. Als de opleiding goed afloopt, volgt een gewoon arbeidscontract in de functie die u hebt geleerd.
Hoe werkt een IBO in 2026?
Een IBO duurt minstens 4 weken en hoogstens 26 weken, dus ongeveer 1 tot 6 maanden. VDAB bepaalt de duur. Een verlenging is mogelijk, maar alles samen blijft het bij maximaal 26 weken.
U werkt minstens halftijds, met een minimum van 17,5 uur per week. Wie al deeltijds werkt, kan een IBO enkel combineren in een andere sector of met uren die op elkaar zijn afgestemd. Zo verloopt een IBO in de praktijk:
- Kennismaking: het bedrijf en de werkzoekende vinden elkaar via een vacature met IBO of via de bemiddelaar van VDAB.
- Opleidingsplan: de werkgever en VDAB leggen vast welke taken en vaardigheden u leert.
- IBO-overeenkomst: alle partijen ondertekenen de overeenkomst vóór de start.
- Opleiding op de werkvloer: een begeleider van het bedrijf leert u de job aan.
- Aanwerving: na de IBO volgt een arbeidscontract in dezelfde functie.
Wie komt in aanmerking voor een IBO?
Een IBO is bedoeld voor werkzoekenden die bij VDAB zijn ingeschreven. Hebt u een werkloosheidsuitkering of een inschakelingsuitkering, dan krijgt u de IBO-premie daar bovenop.
Daarnaast mag de IBO geen manier zijn om een bestaande job in te ruilen of om een vroegere werkgever goedkoop opnieuw in te schakelen. Daarom gelden er voor u onder meer deze voorwaarden:
- U bent ingeschreven als werkzoekende bij VDAB.
- U hebt uw vorige job niet zelf opgezegd om een IBO te volgen, tenzij dat paste in een duurzame loopbaankeuze en VDAB akkoord gaat.
- U bent niet actief als zelfstandige in hoofdberoep, en ook niet in bijberoep in dezelfde functie als die van de IBO.
- U werkte nog niet eerder voor het bedrijf. In het jaar voor de start mag u er wel maximaal 4 weken tijdelijk gewerkt hebben, als uitzendkracht maximaal 20 werkdagen. Werk als jobstudent telt niet mee.
Wat verdient u tijdens een IBO?
U krijgt tijdens de IBO geen loon. U behoudt uw uitkering en krijgt daarbovenop een IBO-premie, die de werkgever elke maand rechtstreeks aan u betaalt. Die premie is het verschil tussen uw brutoloon na de aanwerving (min de RSZ-bijdrage van de werknemer) en uw uitkering, of een deel van dat verschil. Uw uitkering kan tijdens de IBO wel dalen of wegvallen.
De werkgever betaalt de premie uiterlijk op de zevende dag van de maand na de maand waarin u hebt gewerkt, en houdt er bedrijfsvoorheffing op in. Verandert uw uitkering, dan kan de premie ook veranderen. Werkt u deeltijds, dan krijgt u een premie in verhouding tot uw uren.
Vergoeding voor kinderopvang en verplaatsing
Naast de premie hebt u recht op een verplaatsingsvergoeding van de werkgever, volgens de regels die in het bedrijf gelden. Voor kinderopvang die erkend is door Kind en Gezin, krijgt u een vergoeding van VDAB: voor baby’s en peuters, en voor schoolgaande kinderen tot 12 jaar op schooldagen, worden de kosten volledig terugbetaald. Op schoolvrije dagen is dat maximaal 15,11 € per dag.
Wat u tijdens een IBO niet opbouwt
Omdat u nog geen werknemer bent, bouwt u tijdens de IBO geen rechten op voor pensioen, vakantie, een eindejaarspremie of gewaarborgd loon bij ziekte. Wordt u ziek, dan krijgt u voor die dagen geen IBO-premie.
U bent wel verzekerd tegen arbeidsongevallen, ook op weg van en naar het werk. Die verzekering sluit de werkgever af. Meer over wat er dan gebeurt, leest u bij arbeidsongeval.
Wat kost een IBO voor de werkgever?
Voor de werkgever is een IBO doorgaans goedkoper dan een gewone aanwerving: hij betaalt geen loon en geen RSZ-bijdragen. Hij betaalt alleen de IBO-premie en de verplaatsingsvergoeding, allebei rechtstreeks aan de cursist.
De IBO-premie is geen vast bedrag. Ze wordt als volgt berekend: het brutoloon na aanwerving, min de RSZ-bijdrage van de werknemer, min de uitkering van de cursist. Op dat verschil past de werkgever een percentage toe van 70, 80, 90 of 100 %, dat hij vóór de start kiest en dat de hele IBO hetzelfde blijft. Hoe hoger de uitkering van de cursist, hoe lager de premie.
Voorwaarden voor de werkgever
Een IBO kan in de privésector en in de openbare sector. De exploitatiezetel moet al minstens 6 maanden gevestigd zijn in het Vlaamse Gewest of het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.
Het bedrijf moet ook een begeleider aanduiden die de cursist de job aanleert. Die begeleider werkt al minstens 6 maanden in het bedrijf en heeft minstens 2 jaar ervaring in de job. Niet elk bedrijf kan een IBO aanbieden:
- geen IBO in een afdeling waar werknemers tijdelijk werkloos zijn;
- geen IBO bij een maatwerkbedrijf of in de lokale diensteneconomie;
- geen IBO in de rechterlijke of wetgevende macht;
- geen IBO als het bedrijf nog een betalingsachterstand heeft bij VDAB.
Het contract na de IBO
Na de IBO moet de werkgever u aanwerven met een contract van onbepaalde duur. Een contract van bepaalde duur mag alleen als de werkgever aan VDAB aantoont dat dit past bij zijn gewone aanwervingsbeleid. Het contract is voor de functie die u hebt geleerd, en minstens in dezelfde arbeidsregeling als tijdens de IBO.
U verdient dan minstens het loon van een geschoolde werknemer in het paritair comité van het bedrijf. Het contract kan pas een einde nemen na een periode die minstens even lang is als de duur van de IBO. Komt de werkgever die verplichting niet na, dan moet hij een schadevergoeding betalen.
IBO-plus en IBO met taalcoaching
Voor wie extra ondersteuning nodig heeft, bestaat de IBO-plus. Die is bedoeld voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking, voor mensen met een RIZIV-uitkering die actief stappen zetten naar werk, en voor gedetineerden. Bij een IBO-plus bedraagt de premie 70 % en betaalt VDAB die. Een IBO-plus duurt maximaal 26 weken en kan gevolgd worden door een gewone IBO, met samen maximaal 52 weken. Bij een vastgestelde medische problematiek kan een IBO-plus ook minder dan 17,5 uur per week duren.
Hebt u een beperking, kijk dan ook welke tegemoetkomingen VDAB biedt en hoe u uw handicap laat erkennen. Spreekt de kandidaat nog niet goed Nederlands, dan kan de werkgever een IBO met taalcoaching aanvragen. Die taalcoaching is gratis.
Hoe start u een IBO?
Als werkzoekende kunt u zelf solliciteren op vacatures waarin IBO vermeld staat. U kunt ook in uw cv bij VDAB, onder “Bijkomende info”, aangeven dat u in aanmerking komt voor een IBO. Zo zien werkgevers meteen dat een opleiding op de werkvloer mogelijk is.
Bent u werkgever, dan vraagt u een IBO aan via de website van VDAB voor werkgevers of via een bemiddelaar van VDAB. Daarna volgen deze stappen:
- Werkgever en VDAB stellen samen het opleidingsplan op.
- De werkgever kiest het percentage (70, 80, 90 of 100 %) voor de IBO-premie.
- Alle partijen ondertekenen de IBO-overeenkomst vóór de eerste werkdag.
Andere steun bij opleiding en werk
Een IBO is niet de enige manier om via een opleiding aan werk te geraken. Jongeren zonder diploma kunnen kijken naar een leerjob of de weg naar een gratis diploma. Kiest u voor een opleiding in een knelpuntberoep, lees dan meer over de premie voor een knelpuntberoep.
Werkt u al en wilt u bijleren, dan kunnen opleidingscheques of het Vlaams opleidingsverlof helpen. En zodra u na de IBO aan de slag bent met een bescheiden loon, kan de werkbonus uw nettoloon verhogen.
Beste,
I wil mij inschrijven voor individuele beroepsopleidingen, satges en werk, bijvoorbeeld bij bpost, de gemeente of een kantoor in Aalst, als commercieel of administratif medewerker.
Kunt u me helpen waar of wie werktbmet IBo.
Alvast bedankt.
Met resprct ,
Armina
Beste Armina,
Bedankt voor je bericht en je interesse in een individuele beroepsopleiding (IBO).
Meer algemene uitleg over hoe een IBO precies werkt, vind je in ons artikel hierboven.
Met vriendelijke groeten,
Isabelle