Een ontslag tijdens ziekte komt hard aan: u bent niet in staat om te werken en tegelijk valt uw job weg. Toch hebt u rechten. De regels voor werk en arbeidsovereenkomsten beslissen of uw opzegtermijn stilstaat, hoe uw opzeggingsvergoeding wordt berekend en wie uw inkomen betaalt. Hieronder leest u of uw werkgever u mag ontslaan terwijl u ziek bent, wat er gebeurt als u ziek wordt tijdens uw opzeg, wanneer een ontslag om uw gezondheid discriminatie is en welke stappen u daarna zet.
Mag uw werkgever u ontslaan als u ziek bent?
Ja. Ziekte of een ongeval schorst uw arbeidsovereenkomst: u hoeft niet te werken en de overeenkomst blijft bestaan zolang ze niet op een andere manier eindigt, bijvoorbeeld door een ontslag of door medische overmacht. Een schorsing beschermt u echter niet tegen ontslag. Uw werkgever mag de overeenkomst ook tijdens uw ziekte opzeggen, met een opzegtermijn of met een opzeggingsvergoeding.
Dat betekent niet dat alles mag. De reden van het ontslag telt. Ontslaat uw werkgever u net omwille van uw gezondheidstoestand, dan kan dat discriminatie zijn, en een ontslag dat een normale, redelijke werkgever nooit zou geven, kan kennelijk onredelijk zijn. In beide gevallen kunt u een vergoeding vragen. Hoe uw werkgever u het ontslag moet geven, leest u in onze uitleg over ontslag.
Ook u mag tijdens uw ziekte zelf ontslag nemen. Voor de opzegtermijn maakt het wel een groot verschil wie de overeenkomst opzegt, zoals u hieronder leest.
Ontslag met een opzegtermijn: wat als u ziek bent?
Bij een ontslag met opzegtermijn blijft u nog een tijd in dienst. Hoelang die termijn duurt, hangt af van uw anciënniteit en van wie opzegt: dat leest u in onze uitleg over de opzegtermijn. Wordt u in die periode ziek, of bent u al ziek wanneer de opzeg ingaat, dan beslist de wet of de termijn verder loopt.
De regel is eenvoudig te onthouden. Zegt uw werkgever de overeenkomst op, dan loopt de opzegtermijn niet verder zolang u ziek bent. Zegt u zelf op, dan loopt de termijn gewoon door. Dat geldt zowel voor een opzeg die vóór uw ziekte werd gegeven als voor een opzeg tijdens uw ziekte.
Opzeg door uw werkgever: de termijn staat stil
Gaf uw werkgever u een opzeg en wordt u ziek, dan schuift het einde van uw contract op met het aantal dagen dat u arbeidsongeschikt bent. Tijdens die ziektedagen geldt het gewaarborgd loon zoals bij elke andere ziekte. Bent u bediende met een contract van onbepaalde duur of van minstens drie maanden, dan betaalt uw werkgever de eerste 30 dagen van uw arbeidsongeschiktheid uw loon door; daarna neemt uw ziekenfonds het over. Bent u arbeider en werkt u al minstens een maand ononderbroken bij uw werkgever, dan betaalt die de eerste week uw volledige loon, daarna een deel ervan, aangevuld door het ziekenfonds. Na 30 dagen neemt het ziekenfonds het over. Bezorgt u uw werkgever daarom ook tijdens uw opzeg op tijd een medisch attest: meer daarover leest u in onze uitleg over het doktersbriefje.
Zelf ontslag genomen: de termijn loopt door
Nam u zelf ontslag, dan eindigt uw contract op de geplande datum, ook als u ziek bent. Een ziekte verlengt uw opzeg dus niet. Dat is belangrijk als u al een nieuwe job hebt: u kunt gewoon op de afgesproken dag starten bij uw nieuwe werkgever.
Hetzelfde geldt voor een tegenopzegging. Kreeg u een opzeg van uw werkgever en vond u een andere job, dan kunt u zelf opzeggen met een kortere termijn. Vanaf dat moment schorst een nieuwe ziekte uw opzegtermijn niet meer.
Ontslag met een opzeggingsvergoeding tijdens uw ziekte
Uw werkgever kan ook kiezen om de overeenkomst onmiddellijk te beëindigen. Dan betaalt hij u een opzeggingsvergoeding die gelijk is aan het lopend loon voor de duur van de opzegtermijn, of voor het deel van die termijn dat nog overblijft. Daar horen ook de voordelen bij die u volgens uw arbeidsovereenkomst krijgt.
Uw ziekte verlaagt die vergoeding niet. Ze wordt berekend op het loon waarop u volgens uw arbeidsovereenkomst recht hebt. Krijgt u een deels veranderlijk loon, zoals commissies of premies, dan telt voor dat deel het gemiddelde van de twaalf voorafgaande maanden. Werkte u deeltijds opnieuw via een progressieve werkhervatting en wordt u in die periode ontslagen, dan telt het loon dat u zonder die aanpassing zou verdienen.
Ziek geworden na uw opzeg: aftrek van het gewaarborgd loon
Er bestaat één uitzondering waarbij uw werkgever iets mag aftrekken. Kreeg u eerst een opzeg met een te presteren termijn, werd u daarna ziek en verbreekt uw werkgever de overeenkomst tijdens die ziekte, dan mag hij het gewaarborgd loon dat hij sinds het begin van die ziekteperiode betaalde, aftrekken van de opzeggingsvergoeding.
Volgden meerdere ziekteperiodes elkaar op tijdens uw opzeg, dan mag hij enkel het gewaarborgd loon aftrekken van de periode waarin hij de overeenkomst verbrak. Wat hij voor eerdere ziekteperiodes betaalde, blijft van u. Laat uw afrekening daarom best nakijken, bijvoorbeeld door uw vakbond.
Wie betaalt uw inkomen na een ontslag tijdens ziekte?
Uw inkomen hangt af van de manier waarop het contract eindigt. Loopt er nog een opzegtermijn, dan blijft u werknemer en ontvangt u tijdens uw ziekte het gewaarborgd loon van uw werkgever en daarna een uitkering voor arbeidsongeschiktheid van uw ziekenfonds. Duurt uw ongeschiktheid langer dan een jaar, dan volgt de invaliditeitsuitkering.
Krijgt u een opzeggingsvergoeding omdat uw werkgever uw contract onmiddellijk beëindigt, dan krijgt u van uw ziekenfonds geen ziekte-uitkering voor de periode die door die vergoeding wordt gedekt. Uw uitkering kan pas daarna starten, als u dan nog arbeidsongeschikt bent en aan de voorwaarden voldoet. Meld uw ontslag en uw vergoeding daarom meteen aan uw ziekenfonds, zodat u achteraf geen uitkeringen moet terugbetalen.
| Situatie | Wat geldt er voor u? |
| Uw werkgever zegt op met een opzegtermijn en u bent ziek | De opzegtermijn loopt niet verder tijdens uw ziekte; u krijgt gewaarborgd loon en daarna een uitkering van uw ziekenfonds |
| U zegt zelf op met een opzegtermijn en u bent ziek | De opzegtermijn loopt door; uw contract eindigt op de geplande datum |
| U gaf een tegenopzegging na een opzeg door uw werkgever | Een nieuwe ziekte schorst uw opzegtermijn niet meer |
| Uw werkgever beëindigt het contract onmiddellijk met een opzeggingsvergoeding | Geen ziekte-uitkering voor de periode die de vergoeding dekt |
| Uw werkgever verbreekt het contract tijdens een ziekte die begon na uw opzeg | Hij mag het gewaarborgd loon van die ziekteperiode aftrekken van de opzeggingsvergoeding |
Ontslagen omwille van uw ziekte: discriminatie en kennelijk onredelijk ontslag
Een werkgever mag u ontslaan terwijl u ziek bent, maar niet omdat u ziek bent als dat neerkomt op discriminatie. Uw huidige of toekomstige gezondheidstoestand is een van de criteria die de antidiscriminatiewet beschermt, net als een handicap. Wordt u ongunstig behandeld omwille van uw gezondheid, dan kunt u een schadevergoeding vragen.
Die vergoeding is een forfait van zes maanden brutoloon. Toont uw werkgever aan dat hij dezelfde beslissing ook om andere, niet-discriminerende redenen zou hebben genomen, dan daalt het forfait tot drie maanden brutoloon. U kunt ook kiezen om uw werkelijke schade te vragen, maar die moet u dan zelf bewijzen.
Vraag de redenen van uw ontslag
Werkt u in de privésector en hebt u minstens zes maanden anciënniteit, dan hebt u het recht om de concrete redenen van uw ontslag te kennen. Gaf uw werkgever ze niet uit eigen beweging schriftelijk, dan vraagt u ze met een aangetekende brief. Bij een onmiddellijk ontslag doet u dat binnen twee maanden na het einde van uw contract. Moet u een opzeg presteren, dan kan dat binnen zes maanden nadat u de opzeg kreeg, maar nooit later dan twee maanden na het einde van uw contract.
Uw werkgever antwoordt binnen twee maanden, eveneens aangetekend. Antwoordt hij niet of geeft hij geen concrete redenen, dan is hij u een forfaitaire boete van twee weken loon verschuldigd. Die regels gelden niet in alle gevallen, bijvoorbeeld niet bij een collectief ontslag, de sluiting van de onderneming of een ontslag met het oog op werkloosheid met bedrijfstoeslag. Gaf uw werkgever de redenen al uit eigen beweging schriftelijk, dan hoeft hij op een latere vraag niet meer te antwoorden.
Kennelijk onredelijk ontslag: 3 tot 17 weken loon
Een ontslag is kennelijk onredelijk als het gebaseerd is op redenen die niets te maken hebben met uw geschiktheid of uw gedrag, of die niet berusten op de noodwendigheden van de werking van de onderneming, en een normale en redelijke werkgever er nooit toe zou beslissen. Oordeelt de rechter dat dit zo is, dan krijgt u een vergoeding van minimaal 3 en maximaal 17 weken loon, bovenop een opzeggingsvergoeding.
Die vergoeding kunt u combineren met de boete voor een ontbrekende motivering en met een opzeggingsvergoeding, maar niet met de meeste andere vergoedingen voor het einde van uw contract. Kies dus samen met uw vakbond of een advocaat de juiste weg. Hebt u een laag inkomen, dan kunt u een beroep doen op een pro-deoadvocaat. Bent u lid van een vakbond, dan kunt u in sommige sectoren een syndicale premie krijgen; kijk na wat er in uw sector geldt.
Medische overmacht is geen ontslag
Soms eindigt het contract niet door een ontslag, maar door medische overmacht. Dat kan alleen als u uw overeengekomen werk definitief niet meer kunt doen. Daarvoor moet eerst een procedure bij de preventieadviseur-arbeidsarts worden doorlopen, en die procedure kan pas starten na minstens zes maanden ononderbroken arbeidsongeschiktheid en als er voor u geen re-integratietraject loopt.
Beëindigt uw werkgever het contract op die manier, dan betaalt hij 1.800 € aan het Terug Naar Werk-fonds van het RIZIV. Met de tussenkomst van dat fonds kunt u zelf begeleiding op maat kopen om opnieuw aan de slag te gaan. Gaat het om een gewone ziekte die niet definitief is, dan is medische overmacht niet mogelijk en blijft ontslag met een opzegtermijn of een opzeggingsvergoeding de gewone weg voor uw werkgever.
Wat doet u na een ontslag tijdens ziekte?
Een paar stappen beschermen uw inkomen en uw rechten. Zet ze best meteen na het ontslag, ook als u zich nog niet goed voelt: sommige termijnen zijn kort en lopen ook tijdens uw ziekte.
Leg alle documenten bij elkaar en vraag hulp als u twijfelt. Uw ziekenfonds, uw vakbond of een advocaat kan uw afrekening en de reden van uw ontslag voor u nakijken.
- Verwittig uw ziekenfonds van uw ontslag en, als u die krijgt, van uw opzeggingsvergoeding.
- Bezorg uw medische attesten verder op tijd, aan uw werkgever zolang uw contract loopt en aan uw ziekenfonds.
- Vraag de reden van uw ontslag met een aangetekende brief als uw werkgever die niet zelf gaf.
- Bewaar uw C4-formulier: dat hebt u normaal gezien nodig bij uw aanvraag van een werkloosheidsuitkering.
- Bent u hersteld en hervat u het werk of de werkloosheid? Verwittig dan uw ziekenfonds schriftelijk binnen 8 dagen na het einde van uw arbeidsongeschiktheid.
Bent u opnieuw arbeidsgeschikt, dan leest u in onze gids hoe u zich inschrijft als werkzoekende bij de VDAB en hoe u een werkloosheidsuitkering aanvraagt. Moet u een opzegtermijn presteren, dan mag u tijdens die termijn met behoud van loon van het werk wegblijven om een nieuwe job te zoeken: dat is het sollicitatieverlof. Bedraagt uw opzegtermijn of opzeggingsvergoeding minstens 30 weken en werd u niet om een dringende reden ontslagen, dan hebt u ook recht op outplacement.
Welke andere regelingen zijn belangrijk bij het einde van uw contract?
Bij het einde van uw contract worden ook uw vakantie en uw premies afgerekend. Hoe uw vakantiegeld en uw wettelijke vakantiedagen werken, leest u in onze uitleg. Hebt u recht op een eindejaarspremie, dan kijkt u best na of uw sector een deel uitbetaalt als u in de loop van het jaar vertrekt.
Werd u ziek door uw werk, dan gelden andere regels: lees dan onze uitleg over het arbeidsongeval of de beroepsziekte. Een overzicht van wat u als werknemer mag verwachten, vindt u in onze gids over uw rechten als werknemer.
