Mantelzorgverlof in 2026: hoe lang, hoeveel uitkering en hoe vraagt u het aan?

Met het mantelzorgverlof kunt u als werknemer minder of helemaal niet werken om te zorgen voor iemand die door ouderdom, ziekte of een handicap afhankelijk is geworden. Sinds 1 juli 2026 is dat verlof langer: tot zes maanden volledige onderbreking per zorgbehoevende persoon, met een maximum van zes maanden over uw hele loopbaan en een maandelijkse uitkering van de RVA. In deze gids over werk en verlof leest u wie het kan opnemen, hoeveel u krijgt en hoe u het stap voor stap aanvraagt.

Wat is mantelzorgverlof precies?

Het mantelzorgverlof (officieel: verlof voor mantelzorg) is een van de thematische verloven die de RVA uitbetaalt, naast het ouderschapsverlof, het verlof voor medische bijstand en het palliatief verlof. U onderbreekt uw werk volledig of gedeeltelijk om hulp of bijstand te geven aan iemand die door zijn hoge leeftijd, gezondheidstoestand of handicap kwetsbaar en afhankelijk is.

De persoon voor wie u zorgt, hoeft geen familie- of gezinslid te zijn. Het kan ook een buur of een goede vriend zijn, zolang u erkend bent als mantelzorger voor die persoon. Voor de uren die u niet werkt, krijgt u geen loon van uw werkgever, maar wel een forfaitaire onderbrekingsuitkering van de RVA. Wat mantelzorg in het dagelijks leven inhoudt, leest u in onze gids over mantelzorg.

Hebt u maar enkele dagen verlof nodig, bijvoorbeeld na een operatie van een ouder, dan is het kortere zorgverlof van vijf dagen per jaar vaak de eenvoudigste oplossing. Het mantelzorgverlof is bedoeld voor zorg die weken of maanden duurt.

Wie kan mantelzorgverlof opnemen?

Het verlof staat open voor werknemers uit de privésector en voor contractuele personeelsleden van de overheid, dus voor wie met een arbeidsovereenkomst werkt. Ook statutaire ambtenaren van de federale overheid en het personeel van de autonome overheidsbedrijven kunnen het opnemen.

Bent u statutair bij een gewest, een gemeenschap, een lokaal of provinciaal bestuur of in het onderwijs, dan geldt het verlof niet automatisch: de bevoegde overheid moet het eerst in haar eigen regels opnemen. Vraag het daarom na bij uw personeelsdienst. Doet uw overheid dat, dan betaalt de RVA dezelfde onderbrekingsuitkeringen als aan andere werknemers. Er is geen anciënniteitsvoorwaarde: ook wie pas bij een werkgever begonnen is, kan het verlof aanvragen.

• Voor een volledige onderbreking geldt geen voorwaarde over uw uurrooster.
• Voor een halftijdse onderbreking of een onderbreking met 1/5 moet u op de begindatum voltijds werken.
• Tijdens het verlof mag u geen activiteit uitoefenen die de RVA niet met de uitkering laat combineren.

Werkt u als zelfstandige? Dan bestaat er geen mantelzorgverlof via de RVA, maar wel een aparte uitkering mantelzorg van het RSVZ. Die bespreken we verderop.

De erkenning als mantelzorger: uw eerste stap

Zonder erkenning krijgt u geen mantelzorgverlof. U vraagt die erkenning aan bij uw ziekenfonds met een verklaring op erewoord, die u samen met de persoon voor wie u zorgt invult. Het ziekenfonds beslist daarna of u erkend wordt. Weet u niet goed hoe ziekenfondsen werken, dan helpt onze pagina over het neutraal ziekenfonds u op weg.

Let op: er bestaan twee soorten erkenning. De gewone erkenning is vooral symbolisch. Voor het verlof hebt u de erkenning voor de toekenning van sociale rechten nodig, en die vraagt meer: u geeft de zorg kosteloos en niet als beroep, minstens 50 uur per maand en 600 uur per jaar, met de medewerking van minstens één zorgverlener.

Daarnaast moet de persoon voor wie u zorgt een zorgbehoefte kunnen aantonen, met een attest op een zorgschaal of door aan de medische voorwaarden voor de tegemoetkoming voor chronische ziekten te voldoen, en moeten u en die persoon in België verblijven. Welk bewijs uw ziekenfonds precies aanvaardt, vraagt u daar best na.

Hoe lang duurt het mantelzorgverlof sinds 1 juli 2026?

Voor aanvragen die u vanaf 1 juli 2026 bij uw werkgever indient, is het verlof flink uitgebreid. Per zorgbehoevende persoon kunt u nu zes maanden volledig onderbreken, of twaalf maanden halftijds, of dertig maanden met 1/5. U mag de vormen ook combineren, zolang u samen niet boven het equivalent van zes maanden voltijds uitkomt.

Dat maximum geldt ook over uw hele loopbaan, zelfs als u voor meerdere personen erkend bent. Eén maand volledige onderbreking staat gelijk aan twee maanden halftijds of vijf maanden met 1/5. Periodes die u vóór 1 juli 2026 bij uw werkgever aanvroeg, worden van dat krediet afgetrokken.

Het opsplitsen in weken is nieuw sinds 1 juli 2026. Zes maanden volledige onderbreking komen dan overeen met 24 weken. Houd er wel rekening mee dat korte periodes van een paar weken gevolgen hebben voor de Vlaamse aanmoedigingspremie, die we verderop bespreken.

Goed om te weten: de maanden mantelzorgverlof tellen niet mee voor de maximumduur van uw tijdskrediet of van een gewone loopbaanonderbreking. U spaart dus geen ander verlof op als u voor een naaste zorgt.

Hoeveel bedraagt de uitkering tijdens mantelzorgverlof?

De RVA betaalt een forfaitaire onderbrekingsuitkering: het bedrag hangt niet af van uw loon. Het mantelzorgverlof volgt dezelfde bedragen als het verlof voor medische bijstand. Hieronder staan de bedragen voor de privésector, per maand en voor een voltijdse betrekking, na de indexering van 1 september 2026.

Voor alleenwonende werknemers bestaan er hogere bedragen. Het hoogste verhoogde bedrag krijgt u alleen als u uitsluitend samenwoont met uw kinderen ten laste, ouder in de eerste graad bent van dat kind of belast bent met zijn dagelijkse opvoeding, en de persoon voor wie u zorgt uw eigen kind is, jonger dan 18 jaar (21 jaar bij een handicap). Bij een onderbreking met 1/5 geldt daarnaast een lager verhoogd bedrag voor alleenwonenden, dat wil zeggen wie uitsluitend samenwoont met een of meer kinderen ten laste (ongeacht hun leeftijd).

Het verschil tussen bruto en netto is de bedrijfsvoorheffing die de RVA inhoudt: 10,13 % bij een volledige onderbreking en 17,15 % bij een halftijdse onderbreking of een onderbreking met 1/5. De uitkering is belastbaar als vervangingsinkomen; hoeveel belasting u er uiteindelijk op betaalt, hangt af van uw andere inkomsten en de belastingschijven. Het totaal staat op de fiscale fiche 281.18 in uw eBox of in uw RVA-dossier.

Werkt u deeltijds en onderbreekt u volledig, dan krijgt u een bedrag in verhouding tot uw arbeidsregime. Werkt u in de openbare sector, dan zijn de basisbedragen dezelfde, maar er zijn geen verhoogde bedragen voor alleenwonenden bij een volledige of halftijdse onderbreking. In het onderwijs wordt de uitkering anders berekend, in verhouding tot het aantal onderbroken uren. Alle bedragen vindt u in het barema van de RVA, onder Documentatie, Bedragen, Loopbaanonderbreking – Tijdskrediet, Thematische verloven.

Vlaamse aanmoedigingspremie bovenop uw uitkering

Werkt u in de privésector en ligt uw werkplek hoofdzakelijk in het Vlaams Gewest, dan kan de Vlaamse overheid bovenop de RVA-uitkering een aanmoedigingspremie betalen. Die premie valt onder het zorgkrediet en geldt ook voor het mantelzorgverlof. Uw woonplaats speelt geen rol: het gaat om de plaats waar u effectief werkt.

U moet al een goedkeuring van de RVA hebben (het C62-formulier) en u moet de 12 maanden vóór uw onderbreking aaneensluitend een contract gehad hebben, niet noodzakelijk bij dezelfde werkgever. Neemt u een volledige onderbreking op in weken in plaats van in maanden, dan hebt u geen recht op de premie: u moet minstens een volledige maand onderbreken.

• Volledige onderbreking, als u het jaar vóór uw onderbreking minstens 75 % werkte: 261,15 € bruto per maand. Werkte u minstens 50 % maar minder dan 75 %, dan is dat 174,10 € bruto; werkte u tussen 20 en 50 %, dan 87,05 € bruto.
• Halftijdse onderbreking, als u het jaar ervoor minstens 75 % werkte en tijdens het verlof nog halftijds werkt: 174,10 € bruto per maand.
• Onderbreking met 1/5: 87,05 € bruto per maand, als u het jaar vóór uw onderbreking minstens 75 % werkte én bij de start van de onderbreking voltijds in de privésector werkte.
• Bent u alleenwonend, dan komt er 64,42 € bruto per maand bij.

Deze bedragen gelden sinds 1 juli 2026. U krijgt de aanmoedigingspremie voor zorgkrediet over uw hele loopbaan maximaal 12 maanden, en elke maand telt mee als een volledige maand, ook bij een gedeeltelijke onderbreking. U vraagt de premie zelf aan bij de dienst Aanmoedigingspremies van het Vlaamse Departement Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie (online via het WSE-loket). Ze wordt met hoogstens zes maanden terugwerkende kracht toegekend, dus wacht niet te lang na de goedkeuring van de RVA.

Mantelzorgverlof aanvragen: stap voor stap

Voor elke aanvraag zet u twee stappen: eerst verwittigt u uw werkgever schriftelijk, daarna vraagt u de uitkering aan bij de RVA. In beide gevallen voegt u het bewijs van uw erkenning als mantelzorger toe. Zonder dat bewijs is uw aanvraag onvolledig.

De RVA rekent de termijnen strikt. Dient u uw aanvraag te laat in bij de RVA, dan verliest u geen verlof, maar wel uitkeringen: het recht gaat dan pas in op de dag dat uw volledige aanvraag binnenkomt.

1. Verwittig uw werkgever minstens 7 dagen vooraf. Dat doet u met een aangetekende brief of door uw vraag op papier af te geven, waarbij uw werkgever een kopie ondertekent als ontvangstbewijs. Een aangetekende brief wordt geacht ontvangen te zijn op de derde werkdag nadat u hem op de post hebt afgegeven. Vermeld de begin- en einddatum, de vorm van onderbreking en voeg het bewijs van uw erkenning toe. Uw werkgever mag een andere termijn aanvaarden.
2. Dien uw aanvraag in via Break@work. Dat is de onlinedienst van de RVA. Uw werkgever vult zijn deel in en u laadt uw erkenning op. Doe dat ten vroegste zes maanden vóór en ten laatste twee maanden na de begindatum.
3. Wacht op het C62-formulier. De RVA stuurt zijn beslissing naar uw eBox of, als die niet geactiveerd is, per post. Daarin staan de periode en het bedrag van uw uitkering.

Alle details over de voorwaarden staan in het infoblad over het verlof voor mantelzorg van de RVA. Hebt u vragen over uw dossier, dan kunt u terecht bij het RVA-kantoor van uw woonplaats. Wat de RVA nog meer doet, leest u in onze gids over de RVA en loopbaanonderbreking.

Ontslagbescherming en vroegtijdig stoppen

Tijdens het mantelzorgverlof bent u beschermd tegen ontslag, zowel bij een volledige als bij een gedeeltelijke onderbreking. De bescherming begint op de dag dat u uw werkgever schriftelijk verwittigt en loopt tot drie maanden na het einde van uw verlof. Uw werkgever mag u in die periode alleen ontslaan om een dringende reden of om een voldoende reden: dat is een reden die vreemd is aan het verlof en die de rechter als zodanig erkent.

Ontslaat uw werkgever u toch zonder zo’n reden, dan moet uw werkgever bovenop de gewone ontslagvergoeding een forfaitaire vergoeding van zes maanden loon betalen. Bij een halftijdse onderbreking of een onderbreking met 1/5 wordt dat berekend op basis van uw verminderde loon. Wordt u ontslagen, verwittig dan onmiddellijk en schriftelijk uw RVA-kantoor. Krijgt u tijdens een volledige onderbreking een opzeg, dan begint de opzegtermijn pas te lopen na het einde van uw verlof.

Wilt u het verlof om een andere reden eerder stopzetten, dan kan dat alleen met akkoord van uw werkgever, over het stoppen zelf en over de datum. Daarna verwittigt u de RVA schriftelijk. Stopt u tijdens de minimumduur van uw vorm van onderbreking, dan hoeft u de uitkeringen die u al kreeg niet terug te betalen, maar de niet-opgenomen dagen tot die minimumduur worden wel van uw krediet afgetrokken. Bij uitzonderlijke omstandigheden kunt u bij de RVA een gemotiveerde aanvraag indienen om van die aftrek af te zien.

Bent u zelfstandige? Dan betaalt het RSVZ een uitkering mantelzorg

Als zelfstandige hebt u geen recht op mantelzorgverlof bij de RVA, maar het RSVZ betaalt een eigen uitkering mantelzorg. U onderbreekt daarvoor uw activiteit minstens één maand, volledig of voor minstens 50 %. U moet uw sociale bijdragen betaald hebben voor de twee kwartalen vóór het kwartaal waarin uw onderbreking begint.

De uitkering is bedoeld voor zelfstandigen in hoofdberoep, of in bijberoep (of na de pensioenleeftijd) met evenveel voorlopige sociale bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep. U hebt er geen recht op als u voor gelijkaardige zorg al een onderbrekingsuitkering van de RVA of een andere uitkering in het sociaal statuut van de zelfstandigen krijgt.

De regeling dekt niet dezelfde situaties als het verlof voor werknemers. Ze geldt voor zorg aan een ernstig ziek of palliatief familielid (uw partner, een bloed- of aanverwant tot de tweede graad of iemand die officieel op uw adres woont) en voor zorg aan uw kind met een handicap jonger dan 25 jaar, onder voorwaarden.

• Volledige onderbreking: 1.704,40 € per maand.
• Onderbreking van minstens 50 %: 852,20 € per maand.
• Maximaal 6 maanden per aanvraag en 12 maanden over uw hele loopbaan.

U vraagt de uitkering aan bij uw sociaalverzekeringsfonds, met een aangetekende brief of aan het loket. Voeg bij een ernstig ziek of palliatief familielid een attest van de arts toe. Wacht niet te lang: u krijgt de uitkering ten vroegste vanaf een maand vóór de datum van uw aanvraag. Meer over de andere uitkeringen voor zelfstandigen leest u in onze gids over ouderschapsverlof en gezinsuitkeringen voor zelfstandigen.

Welke steun is er nog voor mantelzorgers?

Als u voor een naaste zorgt, daalt uw inkomen vaak en stijgen uw kosten. Naast het verlof bestaan er premies en tegemoetkomingen, zowel voor u als voor de persoon die zorg nodig heeft. Sommige gemeenten geven een mantelzorgpremie, met voorwaarden en een bedrag die elke gemeente zelf bepaalt, en in Vlaanderen kan de zorgbehoevende zelf het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden aanvragen.

Lopen de medische kosten op, dan zorgt de maximumfactuur ervoor dat uw gezin per jaar niet meer dan een maximumbedrag aan persoonlijk aandeel (remgeld) voor terugbetaalde zorg betaalt, en met een laag gezinsinkomen kunt u recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming en dus op goedkopere zorg. Voor hulp aan huis kunt u een beroep doen op gezinszorg en aanvullende thuiszorg, en voor even ademruimte bestaan een dagverzorgingscentrum en kortverblijf.